§2.4 Doorsnede en lichaamsdiagonaal (leerjaar 3)

2

Meetkunde

Paragraaf 2.4

Doorsnede en lichaamsdiagonaal

Welke is de langste stok die nog in een doos past? Het antwoord ligt schuin door de doos.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
suivant
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

Cette leçon contient 15 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

Signaler cette leçon

Introduction

Leerlingen leren wat een doorsnede van een balk of kubus is en berekenen diagonalen van het grondvlak en de lichaamsdiagonaal met de stelling van Pythagoras. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 3, hoofdstuk 2 Meetkunde, paragraaf 2.4. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Éléments de cette leçon

2

Meetkunde

Paragraaf 2.4

Doorsnede en lichaamsdiagonaal

Welke is de langste stok die nog in een doos past? Het antwoord ligt schuin door de doos.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, hoofdstuk 2 Meetkunde, paragraaf 2.4 Doorsnede en lichaamsdiagonaal. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

2.4  Doorsnede en lichaamsdiagonaal

Leerdoelen

2.4.1

Je kunt de doorsnede van een balk of kubus benoemen en tekenen.

2.4.2

Je kunt de diagonaal van een zijvlak berekenen met de stelling van Pythagoras.

2.4.3

Je kunt de lichaamsdiagonaal van een balk berekenen in twee stappen.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Startvraag

De langste lijn in een doos

Je kijkt naar een doos in de vorm van een balk. Welke rechte lijn in de doos is het allerlangst?

A

Een lange ribbe

B

De diagonaal van de bodem

C

Van een hoek schuin naar de overstaande hoek

D

De diagonaal van de voorkant

Laat eerst voorspellen en geef daarna een doos of een pak rijst om te laten zien. De lijn van een hoekpunt schuin door het binnenste naar het overstaande hoekpunt is de lichaamsdiagonaal en altijd de langste rechte lijn. De diagonaal van een zijvlak is korter: die ligt in één vlak. Een ribbe is nog korter.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Wat is een doorsnede?

Een doorsnede ontstaat als je een ruimtefiguur met een recht vlak doorsnijdt. De vorm in het snijvlak is de doorsnede.

Snijd je een balk evenwijdig aan het grondvlak, dan is de doorsnede een rechthoek, even groot als het grondvlak.

Gebruik een brood of een stuk kaas: zaag eenmaal horizontaal en eenmaal schuin. Laat zien dat de vorm van de doorsnede verandert met de richting van de snede. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Kennis

1

Een kubus wordt evenwijdig aan de voorkant doormidden gesneden. Welke vorm is de doorsnede?

A

Cirkel

B

Vierkant

C

Driehoek

D

Rechthoek met ongelijke zijden

Bij een snede evenwijdig aan een zijvlak is de doorsnede even groot als dat zijvlak. Alle zijvlakken van een kubus zijn vierkanten, dus de doorsnede is een vierkant. Rechthoek met ongelijke zijden zou bij een balk kunnen. Driehoek en cirkel horen bij schuine of ronde figuren. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Twee diagonalen in een balk

AC is de diagonaal van het grondvlak: AC = √(16² + 12²) = 20 cm.

AG is de lichaamsdiagonaal: AG = √(20² + 15²) = 25 cm.

Wijs in de figuur de rechthoekige driehoek ABC (voor AC) en de rechthoekige driehoek ACG (voor AG) aan. In driehoek ACG is hoek C recht, omdat CG loodrecht op het grondvlak staat. Dat is de sleutel: Pythagoras twee keer. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Voorbeeldopdracht 1

Het grondvlak van een doos is 16 cm bij 12 cm. Bereken de diagonaal AC van de bodem.

gegeven

AB = 16 cm

BC = 12 cm, hoek B is recht

uitwerking

AC² = 16² + 12²

AC² = 256 + 144 = 400

AC = √400 = 20

antwoord

AC = 20 cm

Driehoek ABC is rechthoekig in B. AC is de schuine zijde, dus AC² is de som van de kwadraten van de twee rechthoekszijden. Een veelgemaakte fout: 16 + 12 = 28 (de wortel vergeten) of AC² = 400 als antwoord geven. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Kennis

2

Een grondvlak is 6 cm bij 8 cm. Hoe lang is de diagonaal van het grondvlak (in cm)?

6² + 8² = 36 + 64 = 100 en √100 = 10 cm. Wie 14 antwoordt, telt de zijden op. Wie 100 antwoordt, vergeet de wortel.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Toepassing

3

Hoe lang is lichaamsdiagonaal AG van deze balk?

A

20 cm

B

8,9 cm

C

144 cm

D

12 cm

AG² = 4² + 8² + 8² = 16 + 64 + 64 = 144, dus AG = √144 = 12 cm. 20 cm is 4 + 8 + 8: de afmetingen optellen. 8,9 cm is √80, de diagonaal van het grondvlak (na de eerste stap stoppen). 144 cm is de wortel vergeten. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Toepassing

4

Zet de stappen voor de lichaamsdiagonaal in de goede volgorde.

1

Bereken de lichaamsdiagonaal met Pythagoras

2

Teken een driehoek met die diagonaal en de hoogte

3

Teken de diagonaal van het grondvlak

4

Bereken die diagonaal met Pythagoras

Laat leerlingen de volgorde eerst bedenken en dan aan de balk laten zien. De truc: twee rechthoekige driehoeken achter elkaar. De uitkomst van de eerste driehoek is een zijde van de tweede.

Bereken de diagonaal van een grondvlak.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Toepassing

5

Het grondvlak is 6 cm bij 8 cm.

Diagonaal: √(36 + 64) = √100 = 10 cm.

Dat is de diagonaal van het grondvlak.

100
10
14
48
28

36 + 64 = 100 en √100 = 10. De afleiders zijn typische fouten: 14 is 6 + 8, 48 is 6 · 8 en 28 is 2 · (6 + 8).

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Opdrachten Toepassing

★ 6

Een doos is 30 cm bij 40 cm bij 120 cm. Hoe lang is de langste rechte stok (in cm) die erin past?

De langste stok ligt langs de lichaamsdiagonaal. Stap 1: grondvlak 30 bij 40: diagonaal √(900 + 1.600) = 50 cm. Stap 2: √(50² + 120²) = √(2.500 + 14.400) = √16.900 = 130 cm. Wie 120 kiest, vergeet dat de stok schuin kan. Een stok van 1,25 m past dus ook.

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

V E R D E R K I J K E R

De lichaamsdiagonaal van een kubus

Een kubus met ribbe 10 cm heeft een lichaamsdiagonaal van 10 · √3, ongeveer 17,3 cm. Voor elke kubus geldt: ribbe maal √3, ongeveer 1,73.

Een staafje van 17 cm past dus precies schuin in een kubusvormig doosje van 10 cm.

Reken het na: 10² + 10² + 10² = 300 en √300 ≈ 17,3. Laat leerlingen een eigen kubus kiezen en kijken of de factor √3 steeds klopt. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 2

Paragraaf 2.4

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

2.4.1 Doorsnede herkennen

2

2.4.2 Diagonaal van een vlak

3

2.4.3 Lichaamsdiagonaal berekenen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

2.4

Klik hier

Image credit: LessonUp