Signaleren en rapporteren (Helpende Zorg en Welzijn mbo niveau 2, les 8)

Z I J A A N Z I J

H E L P E N D E Z O R G E N W E L Z I J N   ·   N I V E A U 2

Signaleren en rapporteren

Jij ziet de cliënt vaak, dus jij merkt het vaak als eerste als er iets verandert. Wat doe je met wat je ziet, en hoe schrijf je het op?

Les 8  ·  Ondersteunt bij persoonlijke zorg en ADL

1 / 18
suivant
Slide 1: Slide
newEditorZorg en welzijnMBOStudiejaar 1,2

Cette leçon contient 18 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

time-iconLa durée de la leçon est: 38 min
Signaler cette leçon

Introduction

Studenten Helpende Zorg en Welzijn leren veranderingen bij een cliënt opmerken, die melden en er een korte, feitelijke overdracht over schrijven. Ze oefenen het verschil tussen een waarneming en een mening en leren zorgvuldig omgaan met privégegevens. Mbo niveau 2, werkproces P2-K1-W3, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Feuilles de travail

Éléments de cette leçon

Z I J A A N Z I J

H E L P E N D E Z O R G E N W E L Z I J N   ·   N I V E A U 2

Signaleren en rapporteren

Jij ziet de cliënt vaak, dus jij merkt het vaak als eerste als er iets verandert. Wat doe je met wat je ziet, en hoe schrijf je het op?

Les 8  ·  Ondersteunt bij persoonlijke zorg en ADL

Over deze les: les 8 van de serie Zij aan zij, beroepslessen voor de opleiding Helpende Zorg en Welzijn (mbo niveau 2), ongeveer 40 minuten. Studenten leren veranderingen bij een cliënt opmerken, die melden en er een korte, feitelijke overdracht over schrijven.

Koppeling: kwalificatiedossier Dienstverlening, profiel Helpende Zorg en Welzijn (crebo 25960, geldig vanaf 1 augustus 2024). Werkproces P2-K1-W3 Ondersteunt bij persoonlijke zorg en ADL: de helpende signaleert bijzonderheden en veranderingen in gezondheid, gedrag, welbevinden en ondersteuningsbehoefte, meldt die aan collega's of de leidinggevende en zo nodig in het cliëntsysteem. Ook B1-K1-W3 en B1-K1-W4: tijdig, duidelijk en nauwkeurig rapporteren en zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke informatie.

Foto: Lifecirclehealthservices, CC BY-SA 4.0 Image credit: Lifecirclehealthservices, CC BY-SA 4.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 8

Na deze les:

1

Je kan uitleggen wat signaleren is en welke veranderingen je meldt.

2

Je kan een waarneming onderscheiden van een mening.

3

Je kan een korte, feitelijke overdracht schrijven.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 8

Je helpt mevrouw Bakker elke ochtend. Vandaag laat ze haar boterham staan. Wat doe jij?

1

Niets, ze heeft gewoon geen trek

2

Ik vraag haar hoe dat komt

3

Ik meld het aan een collega

4

Ik vraag het haar én ik meld het

Startvraag: er is hier nog geen goed of fout. Vraag een paar studenten waarom ze hun keuze maakten. Eén keer geen trek kan gewoon gebeuren. Maar als het anders is dan anders, wil een collega dat weten. In deze les leer je wanneer en hoe je dat doorgeeft.

K E R N B E G R I P

LES 8

Signaleren

Signaleren is opmerken dat iets anders is dan anders bij een cliënt: in de gezondheid, het gedrag, de stemming of in wat iemand zelf kan. Jij ziet de cliënt vaak. Daarom merk jij zulke veranderingen vaak als eerste op.

Kernbegrip: in het kwalificatiedossier staat dat de helpende bijzonderheden en veranderingen signaleert in gezondheid, gedrag, welbevinden en ondersteuningsbehoefte, en die meldt. Vraag: wie kent de cliënt het best, de arts die één keer per maand komt of de helpende die elke dag komt?

S I G N A L E R E N

LES 8

Waar let je op?

Lichaam

  • Eet of drinkt minder dan anders

  • Rode plekken of wondjes op de huid

  • Plast minder of het ruikt anders

  • Loopt moeilijker of is gevallen

  • Zegt dat iets pijn doet

Gedrag en stemming

  • Is stiller of verdrietiger dan anders

  • Is onrustig of in de war

  • Wil niet meer naar een activiteit

  • Heeft slecht geslapen

  • Kan iets niet meer wat eerst wel lukte

Uitleg: laat studenten bij elke kolom een voorbeeld noemen uit hun stage of uit hun eigen familie. Benadruk het woordje 'anders': wat bij de ene cliënt normaal is, is bij de andere een verandering. Daarom is het belangrijk dat je weet hoe iemand normaal is. Dat staat vaak in het zorgplan.

S I G N A L E R E N

LES 8

Zien, vragen, melden

  • Zien: je merkt iets op.

  • Vragen: je vraagt de cliënt ernaar. Luister, vat samen en vraag door.

  • Melden: je vertelt het aan je collega of leidinggevende. Is dat de afspraak, dan schrijf je het ook in het cliëntsysteem.

Jij zoekt niet zelf uit wat er aan de hand is. Dat doet de verpleegkundige of de arts. Twijfel je of iets belangrijk is? Meld het toch.

Uitleg: luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD) staat in het kwalificatiedossier als gesprekstechniek voor het hele beroep. Laat twee studenten het kort voordoen: 'U laat uw boterham staan. Hoe komt dat?' 'Mijn mond doet pijn.' 'Uw mond doet pijn. Waar precies?'

Extra voor snelle studenten: waarom is het beter om iets te melden dat achteraf niets blijkt, dan iets niet te melden?

Foto: agilemktg1, publiek domein Image credit: agilemktg1, publiek domein

V R A A G

LES 8

Meneer Yilmaz heeft een rode plek op zijn hiel. Gisteren zag je die nog niet. Wat doe je?

A

Ik smeer er zelf crème op

B

Ik meld het aan de verzorgende

C

Ik kijk morgen nog een keer

D

Ik vraag het aan zijn buurman

Antwoord: B. Een nieuwe rode plek op de hiel kan het begin zijn van een doorligwond (decubitus). Hoe eerder een collega ernaar kijkt, hoe beter. Zelf iets op smeren doe je alleen als dat in het zorgplan staat. Wachten kan de plek erger maken. En de buurman hoort niets over de gezondheid van meneer Yilmaz: dat is privé.

K E R N B E G R I P

LES 8

Objectief rapporteren

Je schrijft op wat je ziet, hoort of ruikt en wat de cliënt zelf zegt. Niet wat jij ervan vindt. Zo kan een collega die het leest zelf beoordelen wat er aan de hand is.

Kernbegrip: een overdracht is voor de collega die na jou komt. Die was er niet bij. Een mening als 'lastig' of 'zeurt' zegt meer over de schrijver dan over de cliënt, en de collega kan er niets mee.

R A P P O R T E R E N

LES 8

Waarneming of mening?

Waarneming

Wat je zelf ziet, hoort of ruikt, en wat de cliënt zegt.

'Mevrouw at twee happen van haar boterham.'

'Meneer zegt: mijn knie doet pijn.'

Mening

Wat jij ervan vindt of denkt.

'Mevrouw was vandaag weer lastig.'

'Meneer stelt zich aan over zijn knie.'

Uitleg: laat studenten bij elke mening bedenken welke waarneming erachter kan zitten. Achter 'lastig' kan zitten: wilde niet douchen, riep, duwde mijn hand weg. Zo'n waarneming kan een collega wel gebruiken.

V R A A G

LES 8

Welke zin is een waarneming?

A

Meneer De Vries was chagrijnig bij het ontbijt.

B

Meneer De Vries zeurt veel over zijn rug.

C

Meneer De Vries dronk vanochtend één kop thee.

D

Meneer De Vries is in de war, denk ik.

Antwoord: C. Hoeveel iemand drinkt kun je zien en tellen. 'Chagrijnig' en 'zeurt' zijn meningen. 'In de war, denk ik' is een conclusie: schrijf liever op wat je zag of hoorde, bijvoorbeeld 'Meneer vroeg twee keer welke dag het was.'

O V E R D R A C H T S S C H R I F T

LES 8

Mevrouw Bakker

Mevr. Bakker was weer lastig vandaag.

Ze wilde niet eten.

Volgens mij is ze depressief.

Wat gaat hier mis?

Zoek in deze overdracht de mening en de conclusie. Wat weet de collega die dit leest nu eigenlijk?

Bespreking: 'weer lastig' is een mening. 'Volgens mij is ze depressief' is een conclusie die een helpende niet trekt. 'Wilde niet eten' is te vaag: wat at ze wel, en zei ze waarom? De collega weet dus bijna niets. Laat studenten de zinnen eerst zelf herschrijven voor je de volgende dia laat zien.

O V E R D R A C H T S S C H R I F T

LES 8

Mevrouw Bakker

9:15 uur. Mevr. Bakker at 1 hap van haar boterham.

Ze zei: "Ik heb geen trek, mijn mond doet pijn."

Ik zag een wondje in haar mondhoek.

Gemeld aan Sanne (verzorgende).

Zo kan het wel

Tijd. Wat je zag. Wat ze zelf zei, tussen aanhalingstekens. Aan wie je het meldde. Kort en zonder mening.

Bespreking: wijs de onderdelen aan in de overdracht. Een goede overdracht is kort: de collega leest hem tussen het werk door. Schrijf altijd wie je hebt ingelicht, dan weet de volgende dat het is opgepakt.

O P D R A C H T

LES 8

Meneer Okafor, ochtenddienst

Je helpt meneer Okafor met aankleden. Hij zegt: "Ik heb vannacht bijna niet geslapen." Hij hoest vaak. Het glas water van gisteravond staat nog vol op zijn nachtkastje. Hij praat minder dan anders en wil niet mee naar de koffieochtend.

Jij schrijft de overdracht

Schrijf in je werkboek een overdracht van hoogstens vijf zinnen. Alleen wat je zag en wat hij zei. Wissel daarna met je buur: staat er een mening in?

Opdracht: ongeveer 8 minuten, in tweetallen. Een voorbeeld van een goede overdracht: 'Meneer Okafor zei: "Ik heb vannacht bijna niet geslapen." Hij hoestte vaak tijdens het aankleden. Zijn glas water van gisteravond was nog vol. Hij wilde niet mee naar de koffieochtend. Gemeld aan de verzorgende.' Let op woorden als 'moe', 'ziek' of 'somber': dat zijn conclusies.

Hulp voor wie vastloopt: begin elke zin met 'Ik zag' of 'Hij zei'.

W A T D E N K J I J ?

LES 8

Je collega zet een foto van de wond van een cliënt in de groepsapp van jullie team. Is dat goed? Leg uit.

Open vraag: nee. Informatie over iemands gezondheid is privé en valt onder de privacywet (AVG). Je deelt die alleen via het beveiligde systeem van je organisatie, en alleen met collega's die het nodig hebben voor de zorg. Vraag studenten hoe het op hun stageplek is geregeld.

S T E L L I N G

LES 8

Een cliënt zegt: 'Wil je dit niet doorvertellen?' Dan houd je het voor je.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: laat studenten hun keuze uitleggen. Je mag een cliënt niet beloven dat je iets geheimhoudt als het belangrijk is voor de zorg of de veiligheid. Wees eerlijk: 'Ik begrijp dat u dat liever niet wilt. Maar dit moet ik doorgeven, zodat we u goed kunnen helpen.' Wat je doorgeeft, deel je alleen met de collega's die het nodig hebben.

T E R U G B L I K

LES 8

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Signaleren en melden

2

Waarneming of mening

3

Feitelijk overdragen

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Activiteiten en dagbesteding

Wandelen, een spelletje, samen bakken: activiteiten maken de dag leuker en houden mensen actief. Volgende les ontdek je hoe je samen met een cliënt een activiteit kiest en hoe je helpt zonder het over te nemen.

  • Je kan met gerichte vragen ontdekken welke activiteit bij een cliënt past.

  • Je kan uitleggen hoe je een cliënt bij een activiteit betrekt.

Volgende les: les 9 van de serie, werkproces P2-K1-W4 Assisteert bij het ondernemen van activiteiten gericht op dagbesteding en welbevinden.

Klik hier

Image credit: LessonUp