Drogredenen (Nederlands havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Quiz van 11 vragen over drogredenen voor havo: herkennen in korte fragmenten, een korte tekst, invullen en een volgorde. Nieuwe vragen, los van les 1 en 2.

Een debat tussen leerlingen in een klaslokaal

EXAMENSTOF NEDERLANDS · ARGUMENTATIE · DROGREDENEN

Quiz

Terugblik: Drogredenen

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Joshua Olal Believer / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Welke drogreden zit hierin?

Gamen is goed voor je, want het is gezond om videospellen te spelen.

A

Overhaaste generalisatie

B

Vals dilemma

C

Verkeerde vergelijking

D

Cirkelredenering

Het argument herhaalt het standpunt in andere woorden. Verwachte fout: ontduiken van de bewijslast; dat is zonder ander argument ook waar, maar de vraag zoekt de specifieke fout.

Welke drogreden zit hierin?

Als we vijf minuten van de pauze afhalen, loopt de hele school binnen een maand volledig uit de hand.

A

Vals dilemma

B

Overhaaste generalisatie

C

Persoonlijke aanval

D

Overdrijven van voor- of nadelen

De gevolgen van vijf minuten minder pauze worden schromelijk overdreven.

Welke drogreden zit hierin?

Een school is net een bedrijf. Bedrijven ontslaan slechte medewerkers, dus scholen moeten slechte leerlingen wegsturen.

A

Cirkelredenering

B

Verkeerde vergelijking

C

Onjuist beroep op autoriteit

D

Bespelen van publiek

Een school is niet gelijk aan een bedrijf: doel en relatie verschillen.

Welke drogreden zit hierin?

Deze laptop heeft een prachtig scherm, dus het is vast een goede laptop voor school.

A

Overhaaste generalisatie

B

Onjuist beroep op autoriteit

C

Onjuist beroep op kenmerk of eigenschap

D

Cirkelredenering

Alleen het scherm krijgt betekenis; accu, gewicht en prijs worden genegeerd.

EXAMENSTOF NEDERLANDS · ARGUMENTATIE · DROGREDENEN

Tekst 3: Vegetarische lunchdag

(1) Op onze school komt er een vegetarische lunchdag. Dat is een slecht plan.

(2) Mijn kapper zegt dat een mens zonder vlees ziek wordt. Hij weet veel van gezond eten, want hij eet zelf elke dag een lunch.

(3) En wie heeft dit plan bedacht? Een leerling die zelf nooit op tijd opeet. Zo iemand hoeft mij niets te vertellen over eten.

(4) Er zijn maar twee opties: of iedereen eet elke dag vlees, of de school verandert in een groentewinkel.

Eigen tekst voor Examenstof

Alinea 2 ondeskundige autoriteit, alinea 3 persoonlijke aanval, alinea 4 vals dilemma.

Waarom is het beroep op de kapper onjuist?

Mijn kapper zegt dat een mens zonder vlees ziek wordt.

A

Een kapper heeft geen verstand van voeding

B

Hij verdient aan de verkoop van vlees

C

Hij spreekt zichzelf elders tegen

D

Hij valt iemand persoonlijk aan

De kapper is ondeskundig op het gebied van voeding. Belanghebbend is hij niet: hij verdient niet aan vlees.

Welke drogreden zit in alinea 3?

Een leerling die zelf nooit op tijd opeet. Zo iemand hoeft mij niets te vertellen over eten.

A

Vertekenen van een standpunt

B

Persoonlijke aanval

C

Cirkelredenering

D

Overhaaste generalisatie

De schrijver gaat niet in op het plan, maar zet de bedenker weg als onkundig.

Noem een mogelijkheid die alinea 4 buiten beeld laat.

Goed: bijvoorbeeld een vegetarische dag per week, een keuze tussen vlees en vegetarisch, of een proefperiode. Het gaat om een derde optie naast 'elke dag vlees' en 'groentewinkel'.

Vul in

Bij het vertekenen van een standpunt geef je de mening van de ander onjuist weer; bij het bespelen van publiek speel je in op de emoties van de luisteraars.

vertekenen

bespelen

emoties

ontduiken

argumenten

Begrippen uit Bijlage 4.

Zet de stappen van beoordelen op volgorde

1

Zoek het argument bij dat standpunt

2

Bepaal welk schema is gebruikt

3

Zoek het standpunt van de schrijver

4

Controleer of het schema onjuist is gebruikt

5

Noem de drogreden met de juiste term

Dit is het stappenplan: van standpunt naar term.

Wanneer is een cirkelredenering ook ontduiken van de bewijslast?

A

Als het argument erg lang is

B

Als het publiek het ermee oneens is

C

Als de spreker een deskundige is

D

Als er geen andere argumenten worden gegeven

Volgens de syllabus: als de discussiant geen andere argumenten geeft, is het tegelijkertijd het ontduiken van de bewijslast.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF NEDERLANDS · ARGUMENTATIE · DROGREDENEN

Goed gedaan!

Je herkent nu de belangrijkste drogredenen uit de syllabus. Kijk de vragen terug die je fout had en zoek de term op in les 1.