Een groot magazijn met pallets in stellingen
STOCK · MAGAZIJN
Stock en supplies
Examenstof economie en ondernemen vmbo · CSPE
Een groot magazijn met pallets in stellingen
STOCK · MAGAZIJN
Stock en supplies
Examenstof economie en ondernemen vmbo · CSPE
Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: P/EO/3.1 en 3.2. Image credit: Axisadman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
STOCK · MAGAZIJN
Wat ga je kunnen?
Ik kan goederen ontvangen, opslaan, verzamelen en verpakken, en voorraad beheren en bestellen zoals in het CSPE.
Cet élément n'a pas d'instructions
Welke woorden horen bij een magazijn?
Syllabus P/EO/3: stock en supplies. Verwacht: pallets, stelling, heftruck, pakbon, voorraad, bestellen, tellen. Groepeer ze op ontvangen, opslaan en verplaatsen, verzamelen en verpakken, voorraad en bestellen: zo loopt de les. Voor BB en KB.
STOCK · MAGAZIJN
Goederen ontvangen
Bestelbon: wat jij besteld hebt. Pakbon: wat de leverancier meestuurt.
Vrachtbrief: papier van de vervoerder over de vervoerde goederen.
Vergelijk de pakbon met de bestelbon. Tel dan wat er echt is en kijk of het heel is.
Schrijf elke afwijking op en meld die. Daarna sla je de goederen op.
Syllabus P/EO/3.1.1.1 en 3.1.1.2: assisteren bij de ontvangst van goederen en controles met bestelbon, pakbon en vrachtbrief. Voor BB en KB. De werkvolgorde (vergelijken, tellen, afwijkingen vastleggen en melden, opslaan) is een didactische volgorde uit de specificaties. Veelgemaakte fout: de pakbon alleen overnemen zonder zelf te tellen.
STOCK · MAGAZIJN
Manco, breuk of teveel
Manco: er is minder geleverd dan besteld.
Breuk: een artikel is kapot geleverd.
Teveel: er is meer geleverd dan besteld. Leg alles vast.
Syllabus P/EO/3.1.1.3: manco, breuk of teveel controleren en registreren. Voor BB en KB. Voorbeeld op de pakbon bij de oefenvragen: mappen 18 geteld bij 20 besteld is manco, pennen 12 bij 10 besteld is teveel, 3 mokken kapot is breuk. Veelgemaakte fout: teveel zien als een gratis extraatje en niet registreren.
STOCK · MAGAZIJN
Goederen opslaan
Je kunt open en gesloten magazijnen benoemen: ken het verschil uit je lesmateriaal.
Sla goederen op volgens het opslagsysteem van het magazijn.
Bijvoorbeeld eerst erin, eerst eruit: de oudste goederen gaan als eerste weg.
Uitpakken: de doos open en de goederen eruit. Ompakken: in een andere verpakking.
Syllabus P/EO/3.1.2.1, 3.1.2.3 en 3.1.2.4: open en gesloten magazijnen benoemen (de syllabus geeft geen omschrijving en bronnen gebruiken de begrippen verschillend; volg de omschrijving uit de lesmethode), goederen opslaan volgens een bepaald opslagsysteem en goederen verwerken (uitpakken, ompakken). Voor BB en KB. Eerst erin, eerst eruit is hier een voorbeeld van een opslagsysteem; de syllabus noemt geen vaste systemen. Veelgemaakte fout: nieuwe goederen voor de oude zetten.
Een groot magazijn met pallets in stellingen
STOCK · MAGAZIJN
KB: centraal magazijn
Centraal magazijn: één groot magazijn voor veel winkels.
Collecteren: bundelen. Distribueren: verdelen over winkels.
Een hub is het knooppunt waar alles samenkomt.
Syllabus P/EO/3.1.2.2: de collecterende en distribuerende functie van een centraal magazijn of distributiecentrum in samenhang met de hubfunctie omschrijven. Alleen KB en GL. Collecteren is goederen van meerdere leveranciers bij elkaar brengen, distribueren is ze verdelen over winkels of klanten. Image credit: Axisadman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Vul in
Bij manco is er minder geleverd dan besteld. Bij breuk is een artikel kapot.
Syllabus P/EO/3.1.1.3. Verwachte fout: manco en teveel door elkaar halen.
Rolcontainers in verschillende uitvoeringen
STOCK · MAGAZIJN
Transport in het magazijn
Steekwagen: voor dozen, op twee wielen.
Rolcontainer: een rollende kooi voor winkelspullen.
Magazijndolly en tafelwagen: platte wagens voor zware dozen.
Syllabus P/EO/3.1.3.1: met passende transportmiddelen goederen op hun plaats zetten in het magazijn en de winkel: steekwagen, rolcontainer, magazijndolly, tafelwagen. Voor BB en KB. Een magazijndolly is een plat platform op wielen, een tafelwagen is een platte wagen met duwbeugel. Veelgemaakte fout: een steekwagen gebruiken voor losse kleine spullen die beter in een rolcontainer kunnen. Image credit: WikiFinlandia / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Een handpompwagen onder een pallet met een rol folie
STOCK · MAGAZIJN
Pallets en machines
Handpompwagen en elektrische pompwagen: pallets verplaatsen.
Heftruck en reachtruck: pallets omhoog in het rek zetten.
Rollerband en robots: machines die zelf goederen vervoeren.
Syllabus P/EO/3.1.3.2: de transportmiddelen benoemen: elektrische pompwagen, handpompwagen, heftruck, rollerband, reachtruck, geautomatiseerde opslagsystemen en industriële robots. Voor BB en KB. De reachtruck wordt vooral in smalle gangen gebruikt. Een geautomatiseerd opslagsysteem haalt goederen zelf uit het rek, een industriële robot pakt en verplaatst met een arm. Image credit: Wikiaanvullen / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
STOCK · MAGAZIJN
Goederen verzamelen
Grootte van de order: hoeveel regels en stuks, dus kies kar of rolcontainer.
Aard: soort goed, bijvoorbeeld breekbaar. Afmetingen: groot of klein.
Wijze van transport: gaat de order mee met een steekwagen of een pompwagen?
Magazijnlocatie: waar het staat, zodat je een korte route loopt.
Syllabus P/EO/3.1.4.1: goederen verzamelen met rekening houden met grootte van de orders, aard van de goederen, afmetingen, wijze van transport en magazijnlocatie. Voor BB en KB. Veelgemaakte fout: één zware doos bovenop een breekbare zetten.
STOCK · MAGAZIJN
Verzamelopdracht uitvoeren
Pak per regel het aantal van de locatie en vink af.
Loop een korte route: eerst gang A, dan B, dan C.
Alleen KB en GL: je stelt de verzamelopdracht zelf op.
Syllabus P/EO/3.1.4.2: een verzamelopdracht uitvoeren (BB) en opstellen en uitvoeren (KB en GL). De pickbon bij de oefenvragen is eigen gemaakt. Zware goederen komen onderin de doos of kar, breekbare bovenop. Veelgemaakte fout: in de volgorde van de bon lopen in plaats van een korte route.
Zet het uitvoeren van een verzamelopdracht op volgorde
Syllabus P/EO/3.1.4.2. Per regel van de pickbon doorloop je deze stappen.
Een steekwagen met twee dozen met pictogrammen
STOCK · MAGAZIJN
Verpakken en verzenden
Kies de verpakking naar product, bestemming en transport.
Let op kosten, gewicht, waarde, bescherming, veiligheid en milieu.
Voeg pakbon, vrachtbrief of retourbon toe en controleer ze.
Syllabus P/EO/3.1.5.1 en 3.1.5.4: goederen verpakken en verzendklaar maken met rekening houden met type product, bestemming, wijze van transport, kostenaspect, bescherming, veiligheid, milieuaspecten, gewicht en waarde; documenten (vrachtbrief, pakbon, retourbon) controleren en toevoegen. Voor BB en KB. Een retourbon gebruikt de klant om iets terug te sturen. Veelgemaakte fout: een breekbaar of waardevol artikel in een te grote doos zonder vulling. Image credit: Hitcom / Wikimedia Commons, CC0
STOCK · MAGAZIJN
Twee soorten verpakking
Transportverpakking: de doos of pallet voor onderweg.
Functies: veiligheid, bescherming, hygiëne en pictogrammen, zoals dit zijde boven.
Consumentenverpakking: de verpakking die de klant in de winkel ziet.
Functies: aantrekkelijk, herkenbaar, beschermend en hygiënisch.
Syllabus P/EO/3.1.5.2 en 3.1.5.3: de functie van transportverpakking (veiligheid, pictogrammen, bescherming, hygiëne) en consumentenverpakking (aantrekkelijkheid, herkenbaarheid, bescherming, hygiëne) benoemen. Voor BB en KB. Veelgemaakte fout: aantrekkelijkheid bij de transportverpakking zetten.
STOCK · MAGAZIJN
Derving en de oorzaken
Derving: je raakt goederen kwijt zonder dat ze verkocht zijn.
Niet-criminele oorzaken: administratieve fouten, controlefouten en werkfouten.
Criminele oorzaken: fraude, inbraak en diefstal.
Gevolgen: hoge kosten en verzekeringskosten. Bij diefstal ook politie en wantrouwen.
Syllabus P/EO/3.1.6.1 tot en met 3.1.6.3: oorzaken van derving (niet-crimineel en crimineel) uitleggen en de gevolgen beschrijven: hoge kosten, verzekeringskosten, noodzaak politie in te schakelen, gevoel van onveiligheid, wantrouwen tegenover het personeel. Voor BB en KB. Veelgemaakte fout: een telfout als diefstal zien.
STOCK · MAGAZIJN
Derving voorkomen
Huisregels: afspraken over wat wel en niet mag, bijvoorbeeld tassen in de kluis.
Diefstalpreventie: dure artikelen afsluiten en goed in de gaten houden.
Voorraadbeheer en magazijninrichting: overzicht en duidelijke plekken.
Je eigen handelen: tel na, vink af en laat nooit zomaar iets meegaan.
Syllabus P/EO/3.1.6.4: maatregelen toepassen om derving te voorkomen: huisregels, diefstalpreventie, voorraadbeheer, magazijninrichting en het eigen handelen. Voor BB en KB. De voorbeelden bij de maatregelen zijn eigen uitwerking.
Welke functie hoort bij een transportverpakking?
Een opvallende kleur voor de klant
Een herkenbaar ontwerp van het product
Een mooie foto op de doos
Een pictogram: dit zijde boven
Syllabus P/EO/3.1.5.2. Aantrekkelijkheid en herkenbaarheid horen bij de consumentenverpakking. Verwachte fout: opvallende kleur.
STOCK · MAGAZIJN
Voorraadadministratie
Beginvoorraad plus ontvangen min verkocht is de eindvoorraad.
Mutatie: elke wijziging, zoals levering, verkoop of retour.
Waarderen: aantal maal inkoopprijs.
Syllabus P/EO/3.2.1.1: de voorraadadministratie uitvoeren: beginvoorraad bepalen, mutaties verwerken, eindvoorraad bepalen, voorraad waarderen en derving bepalen. BB en KB. De voorraadkaart bij de oefenvragen is eigen gemaakt: 40 plus 24 min 31 plus 2 is 35. Veelgemaakte fout: een retour van de klant van de voorraad aftrekken in plaats van erbij tellen.
STOCK · MAGAZIJN
Inventariseren en derving
Inventariseren: je telt de fysieke voorraad, wat echt in het magazijn ligt.
Controleer ook de status: heel, kapot of over de datum.
Leg je bevindingen vast: wat je geteld hebt en wat afwijkt.
Derving: voorraad volgens de administratie min wat je geteld hebt.
Syllabus P/EO/3.2.1.1 (derving bepalen) en 3.2.1.2: de voorraad inventariseren: het tellen van de fysieke voorraad, het controleren van de status van de goederen en bevindingen vastleggen. Voor BB en KB. Voorbeeld: administratie 35, geteld 33: derving 2. Veelgemaakte fout: derving berekenen als geteld min administratie, met een negatief getal.
STOCK · MAGAZIJN
KB: soorten voorraad
Technische voorraad: wat er echt in het magazijn ligt.
Economische voorraad: technische voorraad plus besteld, min al verkocht of gereserveerd.
Gemiddelde voorraad: beginvoorraad plus eindvoorraad, gedeeld door 2.
Syllabus P/EO/3.2.1.1 (KB-kolom): technische voorraad bepalen, economische voorraad berekenen en gemiddelde voorraad berekenen. Alleen KB en GL. Voorbeeld: technisch 33, besteld maar nog niet geleverd 20, verkocht en gereserveerd 5: economisch 33 plus 20 min 5 is 48. Gemiddelde: begin 30, eind 50 is 80 gedeeld door 2 is 40.
Beginvoorraad 50, ontvangen 40, verkocht 65. Wat is de eindvoorraad?
155
25
75
115
Syllabus P/EO/3.2.1.1. 50 plus 40 is 90, 90 min 65 is 25. Teruggerekend: 25 plus 65 is 90. Verwachte fout: 115 (de ontvangst vergeten) of 75 (ontvangen en verkocht omgedraaid).
STOCK · MAGAZIJN
Bestellen: de begrippen
Besteleenheid: de hoeveelheid waarin je kunt bestellen, zoals een doos van 12.
Bestelkosten: de kosten van één bestelling, zoals administratie en verzending.
Minimumvoorraad: bij deze voorraad bestel je. Maximumvoorraad: meer wil je niet hebben.
Afzet: wat je per dag verkoopt. Levertijd: de dagen tot de levering.
Syllabus P/EO/3.2.2.1 en 3.2.2.2: de begrippen bestelkosten en besteleenheid toepassen en goederen bestellen met rekening houden met minimum- en maximumvoorraad, afzet, levertijd en besteleenheid. Voor BB en KB. Veelgemaakte fout: bestellen als de voorraad al op is, terwijl de levertijd nog loopt.
STOCK · MAGAZIJN
Bestellen met formulier
Minimumvoorraad: afzet per dag maal levertijd in dagen.
Bestel in hele besteleenheden, maar blijf onder de maximumvoorraad.
Vul het interne bestelformulier in: artikel en aantal.
Syllabus P/EO/3.2.2.2 en 3.2.2.3: goederen bestellen en een intern bestelformulier invullen. Voor BB en KB. De minimumvoorraad is hier de afzet in de levertijd, zonder extra veiligheidsvoorraad: dat staat dan ook in de vraag. Voorbeeld van het formulier: batterijen 16 in voorraad, maximum 60, doos van 12: 3 dozen geeft 52, 4 dozen geeft 64 en dat is te veel. Veelgemaakte fout: naar boven afronden en daardoor boven het maximum komen.
STOCK · MAGAZIJN
KB: kosten en hoeveelheid
Voorraadkosten: ruimtekosten, rentekosten en risicokosten (bederf, derving).
Veel bestellen: weinig bestelkosten, maar hoge voorraadkosten.
Optimale bestelhoeveelheid: bestelkosten plus voorraadkosten zijn samen het laagst.
Bestelfrequentie: hoe vaak per jaar je bestelt, dus jaarafzet gedeeld door de hoeveelheid.
Syllabus P/EO/3.2.2.1 en 3.2.2.2 (KB-kolom): optimale bestelhoeveelheid, bestelfrequentie, bestelkosten/afleveringskosten en voorraadkosten (ruimte-, rente- en risicokosten). Alleen KB en GL. Voorbeeld: jaarafzet 1200, bestelkosten 20 euro per bestelling, voorraadkosten 2 euro per stuk per jaar over de gemiddelde voorraad. Bij 200 per bestelling: 6 bestellingen, 120 euro bestelkosten, gemiddelde voorraad 100, 200 euro voorraadkosten, samen 320 euro.
Je verkoopt 15 stuks per dag. Levertijd is 3 dagen. Wat is de minimumvoorraad?
45 stuks
18 stuks
5 stuks
12 stuks
Syllabus P/EO/3.2.2.2. 15 maal 3 is 45. Teruggerekend: 45 gedeeld door 3 is 15. Zonder extra veiligheidsvoorraad. Verwachte fout: optellen (18) in plaats van vermenigvuldigen.
Welk deel vond je het lastigst?
Ontvangen en opslaan
Verplaatsen en verzamelen
Verpakken en derving
Voorraad en bestellen
Bespreek het lastigste deel nog een keer met een voorbeeld uit het magazijn.
Hoe controleer je een levering met de pakbon?
Goed antwoord: pakbon vergelijken met de bestelbon, de goederen tellen en op schade kijken, afwijkingen (manco, breuk, teveel) opschrijven en melden. Syllabus P/EO/3.1.1. Verwachte fout: alleen de pakbon geloven zonder te tellen.
STOCK · MAGAZIJN
Begrippen (1/2)
Pakbon: Lijst van wat de leverancier in de levering heeft gedaan.
Manco: Er is minder geleverd dan besteld.
Breuk: Een artikel is kapot geleverd.
Pickbon: Opdracht met wat je waar uit het magazijn pakt.
Retourbon: Papier waarmee een klant iets terugstuurt.
Cet élément n'a pas d'instructions
STOCK · MAGAZIJN
Begrippen (2/2)
Derving: Goederen die je kwijt bent zonder dat ze verkocht zijn.
Eindvoorraad: Beginvoorraad plus ontvangen min verkocht.
Inventariseren: De voorraad tellen en de status controleren.
Besteleenheid: De hoeveelheid waarin de leverancier levert.
Minimumvoorraad: De voorraad waarbij je moet bestellen.
Cet élément n'a pas d'instructions