De InternetHelden
Lespakket over online veiligheid en digitaal burgerschap (mediawijsheid)

Les 3 Mag je online alles zeggen en doen?

Verstandig delen
Aardig doen helpt
Thema 4
Les 3: Mag je online alles zeggen en doen?
1 / 30
volgende
Slide 1: Tekstslide
MediawijsheidBurgerschapskunde+1Voortgezet speciaal onderwijsBasisschoolMiddelbare schoolPraktijkonderwijsSpeciaal Onderwijsvmbo

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 40 min

Instructies

Thema: Aardig doen helpt
Hoe blijft het leuk online?

Les 3: Mag je online alles zeggen en doen? 

Inhoud van dit thema
Dit thema gaat over hoe je op een fijne manier kunt communiceren via een beeldscherm (telefoon, laptop) en wat je kan doen als je elkaar niet begrijpt.
Wanneer is iemand online je vriend? Hoe ga je om met nare reacties? Wat doe je als er ruzie is in de appgroep?

Voor de docent
De lessen van dit thema staan helemaal in het teken van de online (mis)communicatie van leerlingen. Aan de hand van praktische voorbeelden, gaan de leerlingen met elkaar in gesprek en onderzoeken ze samen hoe je het aardig en gezellig houdt online.
Bij het geven van de lessen is een veilige sfeer in de groep een voorwaarde: alleen dan kunnen ook de kwetsbare en lastige dingen gezegd worden. Stel je als docent open voor de verhalen van de leerlingen. Veroordeel niet, maar luister goed en vraag door. Werk met de voorbeelden uit de lessen, maar ook met de verhalen en ideeën van de leerlingen.

Lessen bij dit thema
Les 1: Online is niet iedereen je vriend
Les 2: Wat wil je zeggen met emoji’s?
Les 3: Mag je online alles zeggen en doen?
Les 4: Aardig doen of pesten in de appgroep?

Leerdoelen van dit thema
(Ook beschikbaar als poster)
Les 3
Ik weet dat het makkelijker is om nare dingen te zeggen op internet, omdat iemand zich ‘onzichtbaar’ voelt.
- Ik doe online geen dingen die in het echte leven ook niet mogen (stelen, discrimineren, bedreigen, beledigen enz.).

Introductie voor de leerlingen
Mensen doen soms zo onaardig online, het lijkt wel alsof er geen regels bestaan. Maar is dat wel zo?
Wat mag je eigenlijk wel en niet zeggen en doen online? Zijn daar ook straffen voor, en zo ja welke? Hoe ga je zelf om met die online regels?

We gaan het hebben over wat je wel en niet mag zeggen of doen online. Want sommige dingen zijn strafbaar. Dat moet je dus weten. Daar gaat deze les over.

Instructies

Werkbladen

Onderdelen in deze les

Verstandig delen
Aardig doen helpt
Thema 4
Les 3: Mag je online alles zeggen en doen?

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Kijken
Denken
Doen

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Deze les gaat over online regels.
Wat mag je eigenlijk wel en niet zeggen en doen online? 

Slide 3 - Tekstslide

Link naar filmpje van Quinn en Aaron

https://youtu.be/rBAm7Mbs7ZE
We beginnen deze les met een video over Fortnite-hackers.

Slide 4 - Tekstslide

Bekijk samen de Jeugdjournaal video (3:00 minuten) over hackers die geld
verdienen met gestolen Fortnite accounts

Slide 5 - Video

Bekijk samen de Jeugdjournaal video (3:00 minuten) over hackers die geld
verdienen met gestolen Fortnite accounts
Wie kan uitleggen wat hacken is?

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wie kan uitleggen wat hacken is?
Wie van jullie is wel eens gehackt?

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wie van jullie is wel eens gehackt?
Wie kan uitleggen wat hacken is?
Wie heeft het zelf wel eens gedaan?

Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Is  hacken voor de wet strafbaar?
A
Nee, hacken is niet strafbaar.
B
Ja, het is voor de wet hetzelfde als inbreken.

Slide 9 - Quizvraag

Bespreek met de klas welk antwoord zij denken dat het juiste is.

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

  • Is het dan logisch dat hij online   andere mensen gaat pesten?
Joost heeft nogal een rotdag. 
  • Waarom wel/niet?

Slide 11 - Tekstslide

Klik op de afbeelding om de strip beeldvullend te vergroten.
  • (Ja. Je bent ontzichtbaar,   zit veilig achter je scherm.)
Is het online makkelijker 
om vervelende dingen te zeggen, en waarom?

Slide 12 - Tekstslide

Klik op de afbeelding om de strip beeldvullend te vergroten.


Doen jullie zelf online ook makkelijker onaardig tegen anderen?
  • En hoe voelt dat?

Slide 13 - Tekstslide

Klik op de afbeelding om de strip beeldvullend te vergroten.


Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Waarom doen mensen op het internet makkelijker nare dingen dan in het echte leven?

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Stel dat je onzichtbaar zou zijn. Net als Harry Potter met zijn onzichtbaarheidsmantel.
  • Wat zou je dan voor dingen doen?

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat mag nou wel en niet online?
Het lijkt niet altijd zo, maar ook online zijn er regels hoe je met elkaar omgaat. 
Je kunt het zo onthouden: 
Wat in het echte leven niet mag, mag je op internet ook niet.

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 18 - Video

Bekijk de korte video van de politie over de wet en het internet (0:16 seconden).
Dit zijn de belangrijkste dingen die ook online verboden zijn.
Stelen
Stelen: je mag geen accounts hacken en dan spullen of geld stelen
Discrimineren
Discrimineren: iemand uitschelden vanwege zijn huidskleur, handicap, seksuele voorkeur of geloof.
Beledigen
Beledigen: iemand ergens voor uitschelden of beschuldigen.
Bedreigen
Bedreigen: zeggen dat je iemand iets wilt aandoen.
Ongevraagd plaatsen
Ongevraagd foto’s of video’s van iemand online plaatsen.
Dwingen
Iemand dwingen om zichzelf uit te kleden: tijdens een livestream, of om naaktfoto’s of -filmpjes te sturen.

Slide 19 - Tekstslide

Klik op de afbeeldingen voor extra uitleg.

Straf: 
geldboete kan tot in de miljoenen lopen.

Straf: 
geldboete, mogelijk ook gevangenis voor 2 jaar.
Koppel het vergrijp aan de straf.

Straf: 
mogelijke gevangenisstraf van 2 jaar of een geldboete.

Straf: 
1 jaar gevangenis en een boete van max € 21.750.

Straf: 
mogelijke gevangenisstraf van 1 jaar of een geldboete.

Straf: 
mogelijke gevangenisstraf van 6 jaar.
5
3
4
6
1
2
Welke straf vind jij passend bij het vergrijp?
Sleep de hotspots naar de juiste straf.
Discrimineren
Discrimineren
Plaatsen
Ongevraagd online plaatsen
Bedreigen
Bedreigen
Stelen
Stelen
Dwingen
Iemand dwingen om zichzelf uit te kleden
Beledigen
Beledigen

Slide 20 - Sleepvraag

Haal leerlingen naar voren en laat hen 
bepalen welke straf zij passend vinden per vergrijp.

Zijn alle hotspots versleept?
Klik dan op CONTROLEREN om te zien of de hotspots juist versleept zijn. 

Bespreek het resultaat met de leerlingen.

Extra informatie
De mogelijke straffen bij online overtredingen zijn erbij vermeld om leerlingen even op scherp te zetten. Dit verwachten ze vaak niet! Hopelijk geeft het een motivatie om (nog) beter op te letten online.
Nee zeggen ook al is het moeilijk
Soms kan iemand je onder druk zetten om beelden van jezelf te sturen: “Als je dat niet doet, dan zet ik die foto’s die ik al van je heb, online!” Dat is hartstikke verboden. 
Dat heet chantage.

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Nee zeggen ook al is het moeilijk
Als je zo onder druk gezet wordt, is het lastig om nee te zeggen. Maar toch is het beter om dat wel te doen. Vraag een volwassene om 
met je mee te denken, als je dat fijner vindt!

Slide 22 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 23 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


We gaan oefenen met hoe je kunt reageren op vragen van online vrienden.
Handelt Abdul volgens de wet?

Abdul maakt samen met zijn vriend Delano een paar selfies, terwijl ze in de botsautootjes zitten. Hij kiest een foto uit om op Instagram te plaatsen. Hij appt de foto eerst even naar Delano met de vraag of hij die mag posten. Delano vindt het goed. Abdul post de foto.
A
Ja, Abdul mag de foto posten.
B
Nee, dit is ongevraagd online plaatsen

Slide 24 - Quizvraag

Bekijk samen het (chat)scenario en bespreek of dit volgens de wet wel of niet
mag. En benoem ook welke overtreding het eventueel is.

We gaan oefenen met hoe je kunt reageren op vragen van online vrienden.
Mag dit volgens de wet?
A
Dit is beledigen. Volgens de wet is dit verboden.
B
Dit is discrimineren. Volgens de wet is dit verboden.
C
Dit is bedreigen. Volgens de wet is dit verboden.
D
Dit is stelen. Volgens de wet is dit verboden.

Slide 25 - Quizvraag

Bekijk samen het (chat)scenario en bespreek of dit volgens de wet wel of niet
mag. En benoem ook welke overtreding het eventueel is.

We gaan oefenen met hoe je kunt reageren op vragen van online vrienden.
Handelt Mees volgens de wet?

Mees heeft na twee jaar dagelijks gamen een ver ontwikkeld Fortnite-profiel. Maar hij heeft ook wel zin om eens wat anders te gaan doen. Zijn vriend Max wil graag beginnen met Fortnite, en vraagt Mees of hij zijn account wil verkopen aan hem. Ze onderhandelen over een prijs, en na een akkoord geeft Max het geld aan Mees. En Mees geeft het wachtwoord van zijn account aan Max.
A
Nee, wat Mees doet is verboden.
B
Ja, Mees handelt volgens de wet.

Slide 26 - Quizvraag

Bekijk samen het (chat)scenario en bespreek of dit volgens de wet wel of niet
mag. En benoem ook welke overtreding het eventueel is.

We gaan oefenen met hoe je kunt reageren op vragen van online vrienden.
Mag dit volgens de wet?
Een reactie onder een TikTok-video:

'Homo's, allochtonen, wat bij betreft mogen jullie allemaal oprotten uit ons land. Moeten jullie maar normaal doen.'
A
Dit is discrimineren. Volgens de wet is dit verboden.
B
Dit is ongevraagd plaatsen. Volgens de wet is dit verboden.
C
Dit is bedreigen. Volgens de wet is dit verboden.
D
Dit is beledigen. Volgens de wet is dit verboden.

Slide 27 - Quizvraag

Bekijk samen het (chat)scenario en bespreek of dit volgens de wet wel of niet
mag. En benoem ook welke overtreding het eventueel is.
Wat hebben we geleerd deze les?
We hebben geleerd dat het aan de ene kant online juist makkelijker is om nare dingen te doen (onzichtbaar), maar aan de andere kant gelden gewoon dezelfde regels als normaal. Je doet dus snel iets wat strafbaar is als je niet uitkijkt.

Slide 28 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Thema 4: Aardig doen helpt
Hoe blijft het leuk online?
Ik doe online geen dingen die in het echte leven ook niet mogen (stelen, discrimineren, bedreigen, beledigen enz.).
Ik weet dat het makkelijker is om nare 
dingen te zeggen op internet, omdat 
iemand zich ‘onzichtbaar’ voelt.

Slide 29 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

De InternetHelden Basis

Slide 30 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies