De Oude Grieken · 3. Filosofie en wetenschap
DE OUDE GRIEKEN · LES 3
Filosofie en wetenschap
Hoe de Grieken de wereld probeerden te verklaren
De Oude Grieken
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
DE OUDE GRIEKEN · LES 3
Filosofie en wetenschap
Hoe de Grieken de wereld probeerden te verklaren
De Oude Grieken
Sluit aan bij de methodes Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo en Saga. Omslag: Rafaël, De school van Athene.
NA DEZE LES KAN IK...
herkennen en uitleggen op welke manieren de Oude Grieken probeerden het leven om hen heen te verklaren.
CENTRALE VRAAG
Waarom geloofden de Grieken niet meer alles wat in de mythen stond?
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
Welke grote vraag over het leven zou jij beantwoord willen zien?
Activatie. Verwacht: waarom bestaan we, wat is goed en kwaad, hoe is de aarde ontstaan. Precies die vragen stelden de filosofen.
01
Filosofie
Vrienden van de wijsheid
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
FILOSOFIE
filos = vriend · sofia = wijsheid
Filosofie betekent letterlijk: liefde voor de wijsheid.
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
WAAROM?
Waarom filosofie?
Mythen zijn niet altijd waar. Filosofen zoeken zelf antwoorden op hun vragen.
Ze nemen niet zomaar alles aan: ze blijven kritisch en nieuwsgierig, en ontdekken de waarheid zelf, door te observeren.
De grot van Plato
De Oude Grieken
Het beeld is de grot van Plato: mensen die alleen schaduwen zien, denken dat dat de werkelijkheid is. De filosoof is degene die naar buiten gaat en het echte licht ziet.
FILOSOFEN
Vrienden van de wijsheid
Filosofen willen hun kennis en wijsheid steeds verder uitbreiden. Op dit schilderij van Rafaël staan de beroemdste Griekse denkers samen: in het midden Plato en Aristoteles.
Rafaël, De school van Athene
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
02
Drie grote denkers
Socrates, Plato en Aristoteles
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
ATHENE
Socrates
Een van de belangrijkste Atheense filosofen. Hij dacht na over goed en kwaad: de ethiek.
Hij stelde steeds nieuwe vragen, zodat mensen zelf gingen nadenken: de socratische manier van vragen stellen.
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
399 V. CHR.
De dood van Socrates
De Atheners vonden dat Socrates de jeugd verpestte met zijn vragen. Hij werd veroordeeld en moest zelfmoord plegen: hij dronk een beker gif.
Jacques-Louis David, De dood van Socrates
De Oude Grieken
Socrates schreef zelf niets op: we kennen hem vooral uit de boeken van zijn leerling Plato.
SCHOOLTV
Socrates, de bron van wijsheid
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
LEERLING VAN SOCRATES
Plato
Plato richtte de Akademeia op, een school voor filosofie. Daar komt ons woord ‘academie’ vandaan.
Zijn bekendste werk is De Staat: een boek over politiek.
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
SCHOOLTV
Aristoteles, de grootste denker uit de Klassieke Oudheid
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
LEERLING VAN PLATO
Aristoteles
Aristoteles was filosoof én natuurkundige.
Zijn belangrijkste werk is de Retorica: over de kunst van het overtuigen.
De Oude Grieken
Aristoteles was later de leraar van Alexander de Grote.
Wie was de leraar van Aristoteles?
Socrates
Plato
Pythagoras
Herodotus
Goed: Plato. Socrates was de leraar van Plato: de volgorde is Socrates → Plato → Aristoteles.
Wat betekent filosofie?
De kunst van het bouwen
Het bestuur door het volk
Het vertellen van mythen
Liefde voor de wijsheid
Goed: filos = vriend, sofia = wijsheid. ‘Bestuur door het volk’ is democratie (les 2).
03
Natuurfilosofen
De eerste wetenschappers
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
NATUURFILOSOFEN
Voorlopers van de wetenschap
Natuurfilosofen zijn eigenlijk de voorlopers van de moderne wetenschappers. Ze deden belangrijke ontdekkingen, die soms vandaag de dag nog steeds kloppen.
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
NATUURKUNDE
Archimedes
Bekend van de wet van Archimedes.
Die ontdekte hij in bad. Hij sprong eruit en liep naakt over straat te roepen: ‘Eureka!’ (Ik heb het gevonden!)
Archimedes in bad
De Oude Grieken
De wet van Archimedes: een voorwerp in water wordt omhoog geduwd met een kracht die even groot is als het gewicht van het water dat het wegduwt.
GESCHIEDENIS
Herodotus
Zijn belangrijkste werk heet Historiën. Het bestaat uit 9 delen, genoemd naar de 9 Muzen uit de mythologie.
Hij schreef over Egypte als ‘het geschenk van de Nijl’.
De wereld volgens Herodotus
De Oude Grieken
Herodotus wordt ook wel de vader van de geschiedschrijving genoemd.
WISKUNDE
Pythagoras
Bekend van de stelling van Pythagoras: a² + b² = c².
Die leer je nog steeds bij wiskunde...
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
GENEESKUNDE
Hippocrates
Artsen beloven nog altijd de eed van Hippocrates: dat ze hun patiënten zo goed mogelijk helpen.
Hij zou een afstammeling zijn van de halfgod Asclepius (Esculaap). De slang om een staf is nog steeds het teken van artsen.
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
Waar waren deze filosofen en wetenschappers goed in? Sleep de onderdelen naar de juiste persoon.
Plato
Hippocrates
Aristoteles
Pythagoras
Eratosthenes
politiek
geneeskunde
natuurkunde
wiskunde
aardrijkskunde
Eratosthenes kwam in de les niet aan bod: hij berekende de omtrek van de aarde en tekende een wereldkaart (aardrijkskunde). De drie plaatjes horen bij Pythagoras (driehoek), Eratosthenes (kaart) en Hippocrates (esculaap).
JAARTALLEN
Jaartallen uit deze les
470 v. Chr.
Socrates wordt geboren (ongeveer)
399 v. Chr.
Socrates moet zelfmoord plegen
387 v. Chr.
Plato sticht de Akademeia
380 v. Chr.
Plato brengt De Staat uit
De Oude Grieken
De twee jaartallen uit de oorspronkelijke les zijn 399 en 380 v. Chr.; de andere twee zijn toegevoegd om de tijdlijn rond te maken.
Personen uit deze les
Socrates - goed en kwaad, socratische vragen
Plato - Akademeia, De Staat
Aristoteles - filosoof én natuurkundige
Archimedes - natuurkunde, ‘Eureka!’
Herodotus - geschiedenis, Historiën
Pythagoras - wiskunde, de stelling van Pythagoras
Hippocrates - geneeskunde, de eed van Hippocrates
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Reflectie. Geen goed of fout antwoord.
Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen.
Gebruik de vragen om de volgende les mee te beginnen.
Begrippen
filosofie - liefde voor de wijsheid: nadenken over grote vragen
filosoof - vriend van de wijsheid
natuurfilosofie - de natuur verklaren door te observeren, voorloper van de wetenschap
ethiek - nadenken over goed en kwaad
De Oude Grieken
Deze slide heeft geen instructies