PO - middenbouw - RE-SPECT, Opnieuw kijken!

• newEditor
• Burgerschapskunde
• Basisschool
• Groep 4-6

Introductie

Deze les gaat over de oorspronkelijke betekenis van het woord Respect. Respect komt van het Latijnse 'Respectus', vrij vertaald: Re = opnieuw, Spectare = kijken! Het woord hoe het vandaag de dag gebruikt wordt kent vele interpretaties en dat is nu precies waarom het zo ingewikkeld en tegelijk zo boeiend maakt om erover in gesprek te gaan. Als we het hebben over ‘respect’ dan is dat vooral het ‘waarderen’ van iemands mening, normen en waarden, de verschillen die er zijn naast elkaar laten bestaan en elkaar tolereren. Maar respect zou toch eigenlijk een stap verder moeten gaan. Respect is Actief! In deze les gaat het over het onderzoeken of jouw mening nog wel bij jou past. Respect is opnieuw durven kijken naar jezelf, je eigen meningen en dat ook in het licht van de ander kunnen zien. Kennis: De leerlingen... ... ontdekken hoe je opnieuw kunt kijken … leren over aannames en waarom de mens aannames maakt … leren over hoe meningen gevormd worden ... beseffen dat anderen andere meningen (kunnen) hebben Vaardigheden: ... oefenen met samenwerken en samen keuzes maken ... oefenen met een eigen mening vormen ... oefenen met kritsich kijken naar meningen … zijn in staat (eigen) keuzes te maken ... oefenen met kun keuzes onderbouwen Houding: Reflectief, respectvol, nieuwsgierig, open en creatief Deze les vindt aansluiting bij de burgerschapsdomeinen & doelen van: - Denk- en handelswijzen - Democratische cultuur - Identiteit - Diversiteit - Vrijheid en gelijkheid

Instructies

In deze les ga je aan de slag met de vaardigheden die je nodig hebt om opnieuw te kunnen kijken! Je kunt de les in 1x geven of er voor kiezen de les in delen te geven en steeds 1 of 2 delen van de denkplaat doorlopen. Succes!

Denkplaat

Bij de bijlage zit een DenkPlaat waar de leerlingen mee aan de slag gaan in viertallen. Deze zal downloadbaar en printbaar zijn op A3 maar hoort eigenlijk op A2. Deze is te bestellen via onze webshop: www.weekvanrespect.nl/shop of laat hem zelf afdrukken!

Werkblad

Een werkblad per leerling.

Doel van de les    

Aan de slag met de vaardigheden die je nodig hebt om op nieuw te kunnen kijken; bewust worden van je eigen aannames, leren luisteren, verplaatsen in de schoenen van een ander en accepteren van verschillende meningen.

Werkvormen    

Klassikaal, in groepjes en individueel.

Competenties/ vaardigheden   

Zelfkennis, empathie, visie, oordeelsvorming, algemene ontwikkeling, kritisch, samenwerken, gesprek voeren, omgevingsbewust zijn, kritisch, analytisch. 

Burgerschap

Met deze les werk je aan de volgende actuele burgerschapskerndoelen: 

19A: De school stimuleert sociale en maatschappelijke competenties van leerlingen

20B: De leerling verkent en reflecteert op hoe die kan omgaan met diversiteit in de samenleving en

21A: De leerling verkent mogelijkheden om democratisch te handelen.

21B: De leerling verkent en reflecteert op mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving.

Introductie

Deze les gaat over de oorspronkelijke betekenis van het woord Respect.

Respect komt van het Latijnse Respectus, vrij vertaald:
Re = Opnieuw, of om
Spectare = kijken!

Tegenwoordig kent het woord vele interpretaties. En dat is nu precies wat het zo ingewikkeld en tegelijk zo boeiend maakt om erover in gesprek te gaan.

In deze les ga je aan de slag met de vaardigheden die je nodig hebt om opnieuw te kunnen kijken. Succes!

Wat betekent respect eigenlijk?

Schrijf het woord respect op het bord. Vraag de leerlingen wat zij denken dat het woord betekent. Wat betekent het voor hen? Begin bijvoorbeeld met de algemene vraag: "Wat is respect volgens jullie?"

Je zult merken dat er best veel sociaal wenselijke antwoorden komen: “Je netjes gedragen”, “Doe niet dit en doe niet dat”, misschien zelfs het klassieke “Opstaan voor oude dames in de bus”.

Zijn dit de antwoorden die we zoeken? Vinden we dit echt? Of is respect eigenlijk voor iedereen anders?

Opnieuw kijken, tja… Hoe doe je dat eigenlijk en wat heb je daarvoor nodig?
Respect is een woord met veel betekenis. Het wordt gebruikt door jong en oud. Wat voor de één respectvol is, hoeft dat niet voor de ander te zijn.

Maar wist je dat RE in het Latijn 'opnieuw' betekent en SPECT 'kijken'? Letterlijk zou je kunnen zeggen dat respect 'iets opnieuw bekijken' of 'een situatie met andere ogen bekijken' betekent.

Vraag aan de leerlingen waarom dit belangrijk zou kunnen zijn.

We moeten verschillende dingen van onszelf weten en kunnen om echt opnieuw te kunnen kijken. RE-Spect kun je leren en doen!

Stap 1 wat zie je

We gaan zo naar een foto kijken. We willen weten wat iedereen denkt. Hier is geen fout antwoord.

Spreek met je groep af hoe je dit wil doen. Bijvoorbeeld dat jullie allemaal 10 seconden in stilte de foto bekijken.

Denk samen na over wat je ziet.

Wat gebeurt hier? Wie is dit? Waarom ziet hij er zo uit?

Stap 2: het verhaal achter de foto

Vertel de leerlingen nu het verhaal achter de foto. Deze jongen in Inda viert het Holifeest. Een lentefeest waarbij iedereen elkaar met kleurrijke pigmenten (kleurpoeders) bekogelt en insmeert. Het lijkt een beetje op een sneeuwballengevecht maar dan met heel veel mooie kleuren! Het is een positief feest!

Meer info: Holifeest
Deze foto is gemaakt tijdens het Holifeest in India. Het Holifeest is een lente-, nieuwjaars-, en overwinningsfeest. Het wordt in bijna heel India gevierd en door alle Hindoes over de hele wereld. Het begint op de avond van de volle maan in de maand van Phagun (maart) en duurt tot de eerstvolgende dinsdag.

Betekenis van het feest
Holi is een nieuwjaarsfeest. Ook is het feest belangrijk voor de boeren. Zij vieren Holi als het festival om de goden te danken voor de goede oogst. Hiernaast viert men het Holifeest omdat men gelooft dat de god Shiva op deze dag is getrouwd met de dochter van de Himalaya’s: Parvati.

In geuren en kleuren
Tijdens het feest besmeert men elkaar met een beetje as van de brandstapel. Mensen gaan bij elkaar langs om elkaar Subh-Holi te wensen: voorspoed in het nieuwe jaar. Iedereen gaat de straat op, waarbij men feestviert en elkaar besmeurt met gekleurd poeder. Iedereen besprenkelt elkaar met parfum en reukwater als teken van vriendschap en hoop voor de toekomst. De verschillende kleuren en geuren symboliseren de natuur die in bloei staat. En dat de mens een deel van de schepping en dus van de natuur is.

Bron: https://www.beleven.org/feest/holi

Stap 3 Een foto is niet altijd wat het lijkt.

Bedenk nu jullie eerste reacties. Klopt jullie reactie nog nu je weet wat je ziet?

Bespreek in je groepje welke opmerkingen er kloppen en welke je in gedachten doorkrast!

Afsluiting

Sluit dit deel af met het klassikaal ophalen van de ervaringen. Wie dachten er iets heel anders, wie hadden wel wat goede opmerkingen en wie kwamen er niet uit?

Vertel de leerlingen daarna in je eigen woorden wat aannames zijn.

Informatie over aannames

Wist je dat als je iets bekijkt, je brein er meteen een verhaal bij verzint? Dit hoeft helemaal niet te betekenen dat het klopt. Zo’n ‘eerste indruk’ maak je omdat je hersenen graag dingen willen snappen en verklaren. Je weet pas of iets klopt als je het uitzoekt of navraagt. Blijf altijd opnieuw kijken!

Blijf altijd opnieuw kijken!

Ook al lijkt iets echt op wat jij denkt op een foto, in het echt kan het heel anders zijn. Blijf je aannames controleren, door vragen te stellen en goed te luisteren.

Respect!