Б.Шарав "Монголын нэг өдөр"бүтээлдээ монголчуудын өдөр тутмын амьдрал, үндэсний ёс заншил, ахуй орчныг харуулж, ертөнцийн ерийн ба ерийн бус, ил, далд утга учрыг илэрхийлжээ.
minute
second
Б.Шарав "Монголын нэг өдөр"бүтээлдээ монголчуудын өдөр тутмын амьдрал, үндэсний ёс заншил, ахуй орчныг харуулж, ертөнцийн ерийн ба ерийн бус, ил, далд утга учрыг илэрхийлжээ.
minute
second
Өгүүлбэр гэж юу вэ?
Үйл явдлыг тусгаж , утга төгс санаа илтгэх нарийн бүтэц бүхий харилцааны нэгжийг өгүүлбэр гэнэ.
Өгүүлбэрийг
Энгийн өгүүлбэр
Нийлмэл өгүүлбэр
Өгүүлбэрийг
Энгийн өгүүлбэр
Нийлмэл өгүүлбэр
ЗНӨ-ийн утга бүтэц хэрэглээ
11-р анги
10 сарын 7
Хичээлийн зорилго
ЗНӨ-ийн утга, бүтэц хэрэглээг задлан шинжилж, найруулгын үүргийг задлан тайлбарлах
Хичээлийн зорилт
ЗНӨ-ийн хэрэглээг таних
Холбох хэрэглүүрийг танин мэдэх
Найруулгын үүргийг задлан тайлбарлах
Үйл ажиллагаа 1
А,Б өгүүлбэрийн харьцуулан ажиглаж ижил ба ялгаатай шинжийг бичээрэй.
А өгүүлбэр
Бурмаа араг үүрч, савар бариад, аргал түүв.
Б өгүүлбэр
Намрын шөнийн одод гялалзаж, чийглэг сэрүүн агаар нуруу жиндүүлнэ.
minute
second
А өгүүлбэр
Бурмаа араг үүрч, савар бариад, аргал түүв.
/Энгийн өгүүлбэр/
Б өгүүлбэр
Намрын шөнийн одод гялалзаж, чийглэг сэрүүн агаар нуруу жиндүүлнэ.
/ЗНӨ/
Үйл ажиллагаа 2 Зэрэгцсэн нийлмэл өгүүлбэрийг дараах алхмаар задлан тайлбарлаарай.
Алхам 1 Дараах өгүүлбэр хэдэн ЭӨ-с бүтсэн байна вэ?
minute
second
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 1 Дараах өгүүлбэр хэдэн ЭӨ-с бүтсэн байна вэ?
Зөв хариулт
А өгүүлбэр: Эргэн тойрон эгц эгц өндөр ханан хад сүндэрлэнэ.
Б өгүүлбэр: Хавцал гол хоёрын хоорондох нарийн жим улам нарийсна.
В өгүүлбэр: Дээр хөх тэнгэр л мэлтийнэ.
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 2 Өгүүлэхүүнийг зурж тэмдэглэнэ үү.
minute
second
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 2 Өгүүлэхүүнийг зурж тэмдэглэнэ үү.
Зөв хариулт
Эргэн тойрон эгц эгц өндөр ханан хад сүндэрлэж, хавцал гол хоёрын хоорондох нарийн жим улам нарийсан, дээр хөх тэнгэр мэлтийнэ.
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 3 Өгүүлэхүүнээс ургуулан, үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олж зурна уу.
minute
second
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 3 Өгүүлэхүүнээс ургуулан, үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олж зурна уу.
Зөв хариулт
хад сүндэрлэж, жим нарийсан, тэнгэр мэлтийнэ.
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 4 А, Б, В өгүүлбэрүүд ямар нөхцөл, холбох үгээр холбогдсоныг тодорхойлно уу?
minute
second
Үйл ажиллагаа 2
Алхам 4 А, Б,В өгүүлбэрүүд ямар нөхцөл, холбох үгээр холбогдсоныг тодорхойлно уу?
Зөв хариулт
А, Б, В өгүүлбэрүүд нь нөхцөлдүүлэн холбохын -ж, -н нөхцөлөөр холбогдсон.
Үйл ажиллагаа 3 ЗНӨ-ийг ЭӨ болгон бичээрэй.
minute
second
Үйл ажиллагаа 3 ЗНӨ-ийг ЭӨ болгон бичээрэй.
ЗНӨ-ийн онцлог
-Зэрэгцэх холбоонд суурилна.
-Өгүүлбэрийн нэг нь нөгөөдөө захирагдахгүй .
-Өгүүлбэрүүдийн үйл нэг цагт зэрэг болно.
-Өгүүлбэрүүд нь өөр хоорондоо тэгш эрхтэй холбогдох тул байрыг нь сольж найруулах боломжтой.
Үйл ажиллагаа 4 Бататгал
Дараах энгийн өгүүлбэр хэдэн энгийн өгүүлбэрээс бүтсэн байна вэ?
Эргэн тойрон эгц эгц өндөр ханан хад сүндэрлэж, хавцал гол хоёрын хоорондох нарийн жим улам нарийсаж, дээр хөх тэнгэр л мэлтийнэ.
minute
second
2
3
4
1
Дараах зэрэгцсэн нийлмэл өгүүлбэрүүдийг тохирох холбоостой нь харгалзуулаарай.
a.Зэрэгцүүлэн холбох нөхцөлөөр холбогдсон.
b.Зэрэгцүүлэн холбох үгээр холбогдсон
c.Цагт нэрийн дагаврын араас өгөх оршихын -д нөхцөл авсан.
d.Хэлэх аялгаар холбогдсон.
1.Зовхи нь нимгэн бөгөөд гар хуруу нь цэвэр.
2.Туулай гүйдэл шиг салхинд Туулын шугуй найгана Уулын согоо шиг хүүхэнд хайрын сэтгэл дасна.
3.Наран дээрээс гэрлээрээ гайхуулан мишээхэд намуун талаас би хүний дууг аялдаг юм.
4.Тэр хар хүний цээж нь урагш түрсхийж, судас шөрмөс нь гүрэлзэж, хатангир шилбэ нь шуумаг дороос нь цухуйжээ.
Дан зэрэгцүүлэн холбох бүтээвэртэй хэсгийг олоорой.
minute
second
ж, ч, тай, чууд
ж, ч, тай, лээ
ж, ч, н
т, нэ, жээ