Zuurstoftoediening en de luchtwegen
Zuurstoftoediening en de luchtwegen
Wat weet je al over zuurstoftoediening en de luchtwegen?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe de bovenste en onderste luchtwegen werken, in welke situaties zuurstoftoediening nodig is, en welke materialen en aandachtspunten hierbij komen kijken.
De bovenste en onderste luchtwegen
De bovenste luchtwegen (neusholte, keelholte, strottenhoofd) zuiveren, verwarmen en bevochtigen de lucht. De onderste luchtwegen (luchtpijp, bronchiën, longblaasjes) zorgen voor de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide.
Tijdelijke en blijvende openingen in de luchtweg
Bij blokkades of zwelling wordt soms een tijdelijke opening (tracheotomie) gemaakt. Een blijvende opening (tracheostoma) ontstaat meestal na verwijdering van het strottenhoofd.
Meting van zuurstof in het bloed
Hemoglobine in rode bloedcellen transporteert zuurstof naar alle cellen. Zuurstofverzadiging geeft aan hoeveel hemoglobine met zuurstof is gebonden.
Een saturatiemeter meet het zuurstofgehalte (SpO2) eenvoudig via de vinger of oorlel. Bij een waarde onder 95% kan zuurstof toegediend worden.
Saturatiemeter
Hemoglobine en zuurstof
Materialen voor zuurstoftoediening
Zuurstof kan worden toegediend met een bril, katheter, (non-rebreathing) masker, venturimasker of via een tracheostoma. De keuze hangt af van de gewenste hoeveelheid zuurstof en de toestand van de zorgvrager.
Medische situaties met risico op zuurstoftekort
Herkennen van zuurstoftekort
Voorbeelden zijn: COPD, longfibrose, cystic fibrosis, klaplong, respiratoire insufficiëntie, anemie, verstikking, reanimatie, shock en hoofdletsel.
Oorzaken
Blauwe lippen/nagels, neusvleugelen, gebruik van hulpademhalingsspieren, snelle of diepe ademhaling zoals bij Cheyne-Stokes of Kussmaul.
Veiligheid en techniek bij zuurstoftoediening
Controleer altijd slang, aansluiting en hoeveelheid zuurstof. Werk veilig: geen roken, vette crèmes of sprays in de buurt. Let op de juiste druk en bevochtiging.
Specifieke aandacht bij COPD
Bij mensen met COPD kan te veel zuurstof gevaarlijk zijn. Overleg altijd met een arts en monitor zorgvuldig het zuurstofgehalte en eventuele sufheid.