Hoofdstuk 3 Planten & Dieren
- Paragraaf 3.1 t/m 3.5
- Test Jezelf maken
- Oefentoets
- Slimstampen
Hoofdstuk 3 Planten & Dieren
- Paragraaf 3.1 t/m 3.5
- Test Jezelf maken
- Oefentoets
- Slimstampen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een ecosysteem?
Eco = huis of leefomgeving
Systeem = iets dat samenwerkt
Een ecosysteem =
Is een plek waar planten, dieren en andere levende dingen samen leven,
Samen met de niet-levende dingen die erbij horen, zoals water, lucht en grond.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een ecosysteem?
Biotische/ Levende natuur = alle dieren + natuur in dat gebied
Abiotisch/ Niet levende natuur = de zon, wind, wolken en regen.
We gaan kijken naar een ecosysteem schrijf minimaal 3 biotische en 3 abiotiche factoren op.
Leg uit dat voedselketens de overdracht van energie en voedingsstoffen tonen van het ene organisme naar het andere. Bespreek de verschillende schakels in een voedselketen.
Wat is een ecosysteem?
Welke biotische/levende factoren heb je gezien?
Gras, Gans, Vos, Paarden
Welke top roofdier zou hier nog aan toe gevoegd kunnen worden?
Welke abiotische/natuur factoren heb je gezien?
Sneeuw, wind, een meer, de zon.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe passen organismen zich aan hun omgeving?
Organismen passen zich aan hun omgeving aan.
In de woestijn zijn kamelen met bulten op hun rug, omdat er weinig water is.
Ook planten passen zich aan hun omgeving aan.
Deze slide heeft geen instructies
Voorjaarsbloeiers
Bloeien vroeg in het jaar (februari–mei)
Voorbeelden: tulp, narcis, krokus, sneeuwklokje
Bloeien voordat bomen volledig in blad staan, zodat ze veel licht krijgen
Deze slide heeft geen instructies
Najaarsbloeiers
Bloeien laat in het jaar (september–november)
Voorbeelden: herfstaster, chrysant, herfstanemoon
Kunnen beter tegen kortere dagen en koelere temperaturen
Bloeien vaak wanneer veel andere planten al stoppen
Deze slide heeft geen instructies
Woestijnplanten - weinig water, maar veel zon
Slaat water op in dikke stengel
Lange wortels om diep water te zoeken
Waslaagje om bladeren
Dikke bladeren met water erinWaslaagje tegen verdroging
Vetplant (zoals aloë vera)
Jungleplanten – leven met veel water en weinig licht
Grote bladeren om veel licht op te vangen
Groeit snel door veel regen
Deze slide heeft geen instructies
Ook dieren passen zich aan hun omgeving aan.
warmte afgeven - oren
leefstijl - 's nachts
Isolatie - vacht
Isolatie - vetlaag
Deze slide heeft geen instructies
Hoe passen organismen zich aan hun omgeving?
Organismen passen zich aan hun omgeving aan.
In het gras hebben de meeste vogels lange poten en zeevogels hebben vaak zwempoten.
Ook zijn de snavels van de meeste vogels aangepast op hun leefgebied.
Deze slide heeft geen instructies
Verschillende vogelpoten
Klimpoten (bomen)
Grijppoten (roofvogels)
Looppoten (struisvogels)
Zwempoten (watervogels)
Steltpoten (strand en weide)
Deze slide heeft geen instructies
Verschillende vogelsnavels
Priemsnavel (voor strandvogels)
Haaksnavel (roofvogels)
Kegelsnavel (voor zaden)
Pincetsnavel (voor insecten)
Zeefsnavel (voor waterplanten)
Deze slide heeft geen instructies
Het gebit bij zoogdieren is aangepast op het voedsel
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een plant?
Een plant is een levend organisme.
Een plant is in staat om zelf voedsel te produceren.
Staat altijd aan het begin van een voedselketen.
2
Bespreek wat een plant is en waarom het belangrijk is.
Waarom zijn planten belangrijk in een ecosysteem?
Planten zijn essentieel/belangrijk voor het leven op aarde.
Er zijn landplanten en waterplanten.
Ze produceren zuurstof en zijn de basis van de voedselketen.
Waterplanten zorgen voor +- 70 procent van de zuurstof op aarde.
2
Beschrijf de belangrijke rol van planten in onze wereld.
De bouw van een plant
De wortels nemen water en voedingsstoffen (mineralen) op.
De stengel geeft stevigheid en transporteert water en voedingsstoffen (glucose).
De bladeren vangen zonlicht op voor fotosynthese.
2
Beschrijf de verschillende onderdelen van een plant en hun functies.
Waarom zijn water/planten zo belangrijk voor ons mensen?
Planten zijn er op het land, maar eigenlijk zijn er nog veel meer planten die leven in water.
Deze planten noem je waterplanten.
Denk bijvoorbeeld aan algen, hiernaast zie je lichtgevende algen. (Noordzee)
Deze slide heeft geen instructies
Hoe produceert een plant voedsel?
Fotosynthese is het proces waarbij planten lichtenergie omzetten in chemische energie.
Hierbij wordt water en koolstofdioxide omgezet in zuurstof en glucose.
2
Leg het proces van fotosynthese uit en geef voorbeelden van waarom het belangrijk is voor planten en andere organismen.
Hoe komen mensen aan energie?
Martina moet energie hebben om te kunnen sprinten.
Dat haalt hij bijvoorbeeld uit deze mars.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe komen mensen aan energie?
Het spijsverteringstelsel haalt glucose uit de mars
Ook komt er zuurstof vrij in zijn spieren
Door de verbranding van de mars komt er energie vrij om te kunnen sprinten
Deze slide heeft geen instructies
Hoe komen platen aan energie?
Planten doen ook aan verbranding
Maar planten eten geen mars
Planten maken zelf energie door fotosynthese
Dit kan alleen als er zonlicht is
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke soorten voedingsstoffen zijn er?
Eiwitten en cellulose zijn bouwstoffen.
Vitaminen zijn beschermende stoffen.
Zetmeel, suiker en vetten worden gebruikt als reservevoedsel.
Reservevoedsel wordt opgeslagen in:
Knollen
Bollen
Zaden
Deze slide heeft geen instructies
Waaruit bestaat een ecosysteem?
Ecosysteem → alle levende en niet levende invloeden
levensgemeenschap → alle levende invloeden in een gebied
populatie → alle dieren van dezelfde soort in een gebied
individu → alle individuen binnen een soort
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een voedselrelatie?
Binnen een ecosysteem eten organismen elkaar op
Als de haai hiernaast de tonijn opeet hebben ze een "voedselrelatie" met elkaar
Een rij met organismen die elkaar opeet (zoals op het plaatje) noem je een voedselketen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een voedselketen?
Een voedselketen is dus een rij met organismen die elkaar opeten
De pijl = word opgegeten door.......
Haring → (word opgegeten door) makreel
Makreel → tonijn
Tonijn → haai
Deze slide heeft geen instructies
Hoe is een voedselketen opgebouwd?
Een voedselketen bestaat uit organismen die elkaar opeten
Elk organisme noem je een schakel (daar komt dus eigenlijk het woord voedsel-keten vandaan
De 1e schakel is bijna altijd een producent
De andere schakels zijn vaak consument
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de piramide van aantallen?
Binnen een ecosysteem eten organismen elkaar op
Dit word overzichtelijk gemaakt in een piramide van:
Piramide van aantallen
Piramide van biomassa
Bij de piramide van aantallen kun je zien hoeveel organismen elkaar opeten
1 eikenboom → 100 000 rupsen → 100 koolmezen → havik
Deze slide heeft geen instructies
Wat is biomassa?
Biomassa is hoeveel het organisme weegt
eikenboom 10 000 kg →
rupsen 1000 kg→
koolmezen 10 kg →
havik 1 kg
De piramide van biomassa heeft een piramide vorm
Deze slide heeft geen instructies
Piramide van biomassa
Feit: Bij een voedselpiramide heb je altijd Energieverlies door verbranding en uitscheiding
Deze slide heeft geen instructies
Piramide van aantallen:
Heeft een niet altijd een echte piramide vorm
Piramide van biomassa:
Heeft een echte piramide vorm.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe werkt een voedselkringloop?
Producenten: Groene planten die de voedingsstoffen maken.
Consumenten: De gebruikers van de voedingsstoffen (eten planten of andere dieren).
Deze slide heeft geen instructies
Hoe werkt een voedselkringloop?
Afvaleters: Consumenten die resten van planten en dieren eten.
Reducenten: Schimmels en bacteriën breken resten van planten en dieren af tot mineralen.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verloopt deze voedselkringloop?
Deze slide heeft geen instructies
Kringloop van fotosynthese en verbranding:
Producent→ consument → Producent→ consument................
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik: Moleculen & atomen
Moleculen bestaan uit atomen. Hiernaast zie je een molecuul
Glucose bestaat uit:
6 Koolstofatomen,
12 Waterstofatomen
6 zuurstofatomen
Deze slide heeft geen instructies
Atomen
Hiernaast zie je een:
1. koolstofatoom
2. waterstofatoom
3. zuurstofatoom
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Koolstofkringloop
Koolstof is een stof die aanwezig is op aarde.
Koolstof komt voor in de oceanen, lucht, in levende organismen etc.
Koolstof wordt gebruikt door organismen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
stikstof kringloop
Deze slide heeft geen instructies