Wijnbouwgebieden: Oude en Nieuwe Wereld Leerjaar 2

Oude en Nieuwe Wereld van wijn

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGastheer/ vrouwMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Oude en Nieuwe Wereld van wijn

Deze les combineert beide aangeleverde mini-lessen in één korte overzichtsles. Houd het tempo hoog en focus op herkennen en koppelen: werelddeel/land → wijnwereld → druif of gebied.

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat de Oude Wereld en de Nieuwe Wereld zijn, belangrijke wijnlanden noemen en enkele bekende druiven en wijngebieden herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Aan welk wijnland denk jij als eerste?

Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: Frankrijk, Italië, Spanje, maar ook mogelijk Chili of Zuid-Afrika. Koppel daarna terug naar Oude Wereld en Nieuwe Wereld.

Wat betekent Oude en Nieuwe Wereld?

  • Oude Wereld = Europese wijnlanden

  • Nieuwe Wereld = wijnlanden buiten Europa

  • Ezelsbrug: Oud = Europa, Nieuw = buiten Europa

Sluit aan bij wat studenten al kennen: veel studenten denken bij wijn eerst aan Frankrijk of Italië. Gebruik dat als opstap naar het onderscheid tussen beide wijnwerelden.

Landen van de Oude Wereld

  • Frankrijk

  • Italië

  • Spanje

  • Portugal

  • Duitsland

  • Oostenrijk

Noem dat deze landen een lange wijntraditie hebben. Ga nog niet diep in op alle gebieden; dat volgt op de volgende slides.

Landen van de Nieuwe Wereld

  • Zuid-Afrika

  • Australië

  • Nieuw-Zeeland

  • Chili

  • Argentinië

  • Verenigde Staten

  • Canada

Canada staat hier als extra voorbeeld van Nieuwe Wereld, maar krijgt later geen verdiepingsslide. Benadruk dat Nieuwe Wereld vooral betekent: wijnland buiten Europa.

Wat betekent de Oude Wereld bij wijn?

A

Europa

B

Azië

C

Afrika

D

Amerika

Controleert het basisverschil tussen Oude en Nieuwe Wereld na de introductieslides met landenlijsten.

Oud of nieuw?

De Oude Wereld bestaat uit wijnlanden in Europa. De Nieuwe Wereld bestaat uit wijnlanden buiten Europa.

Oude Wereld
Europa
Nieuwe Wereld
buiten Europa
Afrika
Zuid-Amerika
binnen Europa
wijngebied

Laat studenten de kernwoorden uit de uitleg exact koppelen: Oude Wereld = Europa, Nieuwe Wereld = buiten Europa.

Frankrijk: bekende gebieden

  • Bordeaux: Cabernet Sauvignon, Merlot

  • Bourgogne: Pinot Noir, Chardonnay

  • Champagne: bekend om mousserende wijn

Houd het eenvoudig: Bordeaux vaak gekoppeld aan rood; Bourgogne aan Pinot Noir en Chardonnay. Geen uitgebreide classificaties bespreken.

Italië en Spanje

  • Italië: Piemonte en Toscane

  • Druiven: Nebbiolo en Sangiovese

  • Spanje: Rioja, Ribera del Duero, La Mancha

  • Belangrijke druif: Tempranillo

Noem bij Italië kort: Sangiovese hoort bij Chianti; Nebbiolo bij Barolo. Bij Spanje is Tempranillo de kern om te onthouden.

Portugal, Duitsland en Oostenrijk

  • Portugal: Douro, bekend van Port, druif Touriga Nacional

  • Duitsland: Moezel en Rheingau, druif Riesling

  • Oostenrijk: Wachau, druiven Grüner Veltliner en Zweigelt

Leg kort uit dat studenten vooral land + bekende druif of stijl moeten herkennen. Port is hier een handig anker voor Portugal.

Oude Wereld samengevat

  • Europa staat centraal

  • Lange wijntraditie

  • Bekende koppelingen:

- Frankrijk → Bordeaux, Bourgogne, Champagne

- Spanje → Tempranillo

- Duitsland → Riesling

- Oostenrijk → Grüner Veltliner

Gebruik deze slide als korte tussenstop vóór de Nieuwe Wereld. Laat studenten vooral de sterke koppelingen onthouden.

Welke druif hoort bij Spanje?

A

Riesling

B

Tempranillo

C

Malbec

D

Shiraz

Distractors komen uit andere landen uit de les: Duitsland, Argentinië en Australië.

Koppelingen uit de Oude Wereld

In Frankrijk ligt Bordeaux. Duitsland is bekend om Riesling. In Oostenrijk hoort Grüner Veltliner bij de bekende druiven.

Frankrijk
Duitsland
Grüner Veltliner
Portugal
Tempranillo
Malbec
Marlborough

Alleen load-bearing termen uit de samenvattingsslide van de Oude Wereld.

Zuid-Afrika

  • Gebieden: Stellenbosch en Swartland

  • Druiven: Chenin Blanc, Sauvignon Blanc

  • Bekende eigen druif: Pinotage

Benadruk dat Pinotage typisch Zuid-Afrikaans is; dat maakt deze slide gemakkelijk onthoudbaar voor studenten.

Australië en Nieuw-Zeeland

  • Australië: Barossa Valley, Hunter Valley

  • Druiven: Shiraz, Cabernet Sauvignon, Semillon

  • Nieuw-Zeeland: Marlborough

  • Druiven: Sauvignon Blanc, Riesling, Pinot Noir

Leg de nadruk op Australië = Shiraz en Nieuw-Zeeland = Marlborough/Sauvignon Blanc. Dat zijn de handigste examenkoppelingen.

Chili, Argentinië en VS

  • Chili: Maipo Valley, druiven Chardonnay, Sauvignon Blanc, Carmenère

  • Argentinië: Mendoza, druif Malbec

  • Verenigde Staten: Napa Valley in Californië, druiven Zinfandel en Cabernet Sauvignon

Noem expliciet dat Napa Valley in Californië ligt, omdat dat vaak een herkenningsvraag is.

Nieuwe Wereld samengevat

  • Buiten Europa

  • Belangrijke koppelingen:

- Argentinië → Malbec

- Australië → Shiraz

- Zuid-Afrika → Pinotage

- Nieuw-Zeeland → Sauvignon Blanc

- Verenigde Staten → Zinfandel

Deze slide sluit direct aan op het leerdoel uit de oorspronkelijke les: drie landen noemen en per land een bekende druif benoemen.

Welke druif hoort bij Argentinië?

A

Pinotage

B

Malbec

C

Zinfandel

D

Semillon

Sluit aan op het oorspronkelijke lesdoel en de activerende opdracht van de docent.

Koppelingen uit de Nieuwe Wereld

In Nieuw-Zeeland is Marlborough een bekend gebied. Napa Valley ligt in Californië. Australië is sterk gekoppeld aan Shiraz.

Nieuw-Zeeland
Napa Valley
Shiraz
Mendoza
Riesling
Bordeaux
Pinotage

Controleert drie kernkoppelingen: Nieuw-Zeeland/Marlborough, VS/Napa Valley, Australië/Shiraz.

Waarom is dit belangrijk in de horeca?

Als gastheer of gastvrouw hoef je niet alle wijngebieden uit je hoofd te kennen. Wel is het belangrijk dat je een wijn kunt koppelen aan het land en vaak ook aan een bekende druif. Zo kun je gasten sneller en beter adviseren.

Maak het praktisch: een gast vraagt vaak naar herkomst of druif, niet naar alle details van een wijngebied.

Overzicht: snel onthouden

  • Oude Wereld = Europa

  • Nieuwe Wereld = buiten Europa

  • Malbec → Argentinië

  • Riesling → Duitsland

  • Tempranillo → Spanje

  • Shiraz → Australië

  • Pinotage → Zuid-Afrika

Gebruik deze slide als laatste inhoudelijke samenvatting vóór de begrippenlijst.

Waarom is land + druif handig in de horeca?

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen dat je in de horeca vooral land en bekende druif moet kunnen koppelen, zodat je gasten sneller kunt adviseren.

Welke koppeling klopt?

A

Shiraz – Duitsland

B

Malbec – Argentinië

C

Riesling – Chili

D

Pinotage – Spanje

Eindcheck op de snel-onthouden-slide. De foute opties zijn bewuste verwisselingen tussen landen en druiven uit de les.

Wat is één ding dat jij nu beter onthoudt?

Reflectie zonder goed of fout. Laat studenten één concreet leerpunt noemen, bijvoorbeeld een land-druif-koppeling of het verschil tussen Oude en Nieuwe Wereld.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: de ezelsbrug, de overzichtsslide, het koppelen van land en druif, of de voorbeelden uit de horeca.

Begrippenlijst

Oude Wereld - Europese wijnlanden met een lange wijntraditie.

Nieuwe Wereld - Wijnlanden buiten Europa.

Wijngebied - Een streek waar druiven worden verbouwd voor wijn.

Druivensoort - Het soort druif waarvan wijn wordt gemaakt.

Bordeaux - Bekend wijngebied in Frankrijk.

Marlborough - Bekend wijngebied in Nieuw-Zeeland.

Napa Valley - Bekend wijngebied in Californië, Verenigde Staten.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Malbec - Bekende druif uit Argentinië.

Shiraz - Bekende druif uit Australië.

Pinotage - Bekende druif uit Zuid-Afrika.

Sauvignon Blanc - Druif die veel voorkomt in Nieuw-Zeeland, Chili en Zuid-Afrika.

Riesling - Bekende druif uit Duitsland.

Tempranillo - Belangrijke blauwe druif uit Spanje.

Grüner Veltliner - Bekende druif uit Oostenrijk.

Deze slide heeft geen instructies