6.6: Geslachtelijke voortplanting
Pak alvast je schrift en je pen op tafel
5
minute
00
second
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
Pak alvast je schrift en je pen op tafel
5
minute
00
second
Eerst nog even het filmpje van de kwal.
Je hoeft alleen maar te kijken en niets mee te schrijven.
Planning
alsnog filmpje van de kwal
Startopdracht 6.5
Leerdoelen + Uitleg 6.6
Leerdoelencheck 6.6
Huiswerk
Is dit een doorgesneden knol?
Waarom wel/niet?
Antwoord = Nee! + --->
20
second
Omdat er rokken (2) en bolschijven (3) aanwezig zijn
Je ziet bij je tante een plant die je erg mooi vindt. Ze knipt een stukje van de plant af en zegt dat je daaruit zelf zo'n mooie plant kunt opkweken. Hoe heet de techniek die je daarbij gebruikt?
Stekken
45
second
Hoe heet dit onderdeel bij de levenscyclus van een kwal?
Een poliep
20
second
Wat voor soort voortplanting vindt hier paats?
Ongeslachtelijke voortplanting
20
second
Schrift dicht en pen weg!
15
second
Basisstof 6.6:
Geslachtelijke voortplanting
Leerdoelen 6.6:
Aan het einde van deze les.....
.... kan ik uitleggen dat bij geslachtelijke voortplanting elk van de ouders 50% van het DNA levert.
......kan ik voorbeelden benoemen van geslachtelijke voortplanting.
Geslachtelijke voortplanting =
Bevruchting: Kern van een stuifmeelkorrel versmelt met de kern van een eicel.
Twee geslachtscellen versmelten tot één bevruchte eicel.
Uit een bevruchte eicel kan door celdeling een nieuw organisme ontstaan.
Geslachtscellen
Bij geslachtelijke voortplanting zijn altijd twee geslachtscellen betrokken.
Bij zaadplanten kunnen deze geslachtscellen afkomstig zijn van dezelfde plant (zelfbestuiving).
De geslachtscellen kunnen ook afkomstig zijn van twee verschillende planten, van dezelfde soort (kruisbestuiving).
We gaan nu verder in op iets dat je al in thema 1 gehad hebt.
Hoe heet het proces dat je hieronder ziet?
Dit is gewone celdeling.
Ongeslachtelijke voortplanting
Bij een tulp vindt ongeslachtelijke voortplanting plaats door bollen.
Alle cellen van een bol zijn ontstaan door celdeling.
Aan het einde hebben de nakomelingen allemaal hetzelfde aantal chromosomen en hetzelfde DNA als de ouderplant.
Ontstaan van geslachtscellen:
Bij tulpen vindt ook geslachtelijke voortplanting plaats met zaden.
Bij geslachtelijke voortplanting ontstaan geslachtscellen.
Dat gebeurt door een speciale celdeling die meiose heet.
GEEN kopie!
MAAR verdeeld!
Bevruchting
Bevruchting
Bij geslachtelijke voortplanting hebben de nakomelingen niet precies dezelfde erfelijke eigenschappen als de ouders!
Tussen 2 organismen van dezelfde soort bestaan kleine verschillen (variatie). Ook in het DNA van de 2 organismen zijn er kleine verschillen.
Door kruisbestuiving komt het DNA van 2 verschillende planten (met kleine verschillen in hun DNA) bij elkaar.
Elk van de ouders geeft 50% van het DNA door!
Bij bevruchting komt 50% van de ene ouder bij de 50% van de andere ander terecht!
Na geslachtelijke voortplanting is het DNA van de nakomelingen dus niet precies gelijk aan die van de ouders.
Ongeslachtelijke voortplanting;
De nieuwe plant heeft exact dezelfde eigenschappen als de ouderplant.
(bijvoorbeeld door bollen of door te stekken)
Geslachtelijke voortplanting;
De nakomelingen hebben niet precies dezelfde erfelijke eigenschappen als de ouders.
voortplanting door bestuiving & bevruchting
Waar vindt meiose plaats?
Nummer 1
Nummer 2
Nummer 3
Nummer 4
1
2
3
4
Normale celdelingen >
Welk proces vindt bij ongeslachtelijke voortplanting plaats?
Nummer 1
Nummer 2
1
2
Geslachtelijke voortplanting bij dieren
Bij mensen en dieren ontstaan de nakomelingen ook door geslachtelijke voortplanting, waarbij ook jij er niet precies hetzelfde uitziet als je ouders.
Ook bij dieren versmelt de kern van een mannelijke geslachtscel (zaadcel) samen met de kern van een vrouwelijke geslachtscel (eicel)
Ook deze geslachtscellen ontstaan door meiose!
De nakomelingen hebben daardoor niet dezelfde eigenschappen als de ouders!
Bij vogels komen de jongen (kuikens) uit een ei.
Ook andere dieren leggen eieren, zoals kikkers, vissen en insecten.
Dieren die hun eieren op het land leggen, vormen een schaal om de eieren;
De schaal beschermt de eieren tegen uitdroging!
Dieren die hun eieren in het water leggen, hoeven geen eischaal te vormen.
Geslachtelijke voortplanting bij dieren
Bij dieren die in het water leven, kan uitwendige bevruchting voorkomen!
Zowel de eicellen als zaadcellen worden dan in het water afgezet. De bevruchting vindt in het water plaats (zowel de eicellen als zaadcellen komen in het water terecht).
Dit komt voor bij bijvoorbeeld vissen.
De vrouwtjesvis zet de eitjes af.
Het mannetje bevrucht de eitjes (bijvoorbeeld door eroverheen te zwemmen terwijl hij zijn zaadcellen afgeeft).
Uitwendige bevruchting
Bij kikkers zit het mannetje tijdens de paring bovenop het vrouwtje.
Het mannetje geeft zaadcellen af net op het moment dat het vrouwtje eicellen afzet.
De bevruchting vindt plaats in het water (uitwendige bevruchting).
Het mannetje kan wel enkele dagen op het vrouwtje blijven zitten.
Uitwendige bevruchting
Bij insecten vindt meestal inwendige bevruchting plaats.
Inwendige bevruchting vindt ook plaats bij vogels, reptielen en zoogdieren.
De bevruchting vindt dan plaats in het lichaam van het vrouwtje.
Inwendige bevruchting
Pak je laptop en open LessonUp!
Vul de code in die links onder in beeld staat!
1
minute
00
second
Wat voor soort bevruchting heeft hier plaatsgevonden?
Uitwendige bevruchting
Inwendige bevruchting
Wat voor soort bevruchting heeft hier plaatsgevonden?
Uitwendige bevruchting
Inwendige bevruchting
Wat voor soort bevruchting heeft hier plaatsgevonden?
Uitwendige bevruchting
Inwendige bevruchting
Wat gebeurt er tijdens meiose?
De chromosomen worden verdeeld over 2 dochtercellen.
De chromosomen worden eerst gekopieerd en daarna worden de chromosomen verdeeld over 2 dochtercellen.
De chromosomen worden bij elkaar opgeteld.
De chromosomen worden vermenigvuldigd.
Uitleg over Meiose:
Door welk proces ontstaan de meeste genetische variatie ?
Mutaties
Meiose
Celdelingen
Wat is de functie van een schaal rondom eieren?
Biedt bescherming tegen verschillende temperaturen
Biedt bescherming tegen uitdroging
Biedt bescherming tegen vijanden die het ei willen opeten
Ongeslachtelijke voortplanting
Geslachtelijke voortplanting
TIP!
Alle stof voor de toetsweek is nu behandeld. Je kan dus alles al gaan leren voor het biologie proefwerk!
Vind je ongeslachtelijke/geslachtelijke voortplanting lastig?
(Dat gaat over basisstof 6.5 en 6.6).Dan wil je met klem vragen;
Meld jezelf dan AUB aan voor een I-uur!
Vind je de overige basisstoffen ook lastig, dan ben je natuurlijk ook welkom bij het I-uur.
Huiswerk
Alles wat hieronder staat is huiswerk!
Opdracht 1 + 2 + 4 t/m 8 van basisstof 6.6 (allemaal online)
Klaar? Maak dan de test jezelf van basisstof 6.6
((( Ook daarmee klaar? Maak dan van thema 6 de AFSLUITING )))
