Gedrag en prikkels in de biologie
Gedrag en prikkels in de biologie
Wat weet jij al over gedrag in de biologie?
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat gedrag betekent in de biologie, enkele prikkels noemen en voorbeelden geven waarbij gedrag wordt beïnvloed door de omgeving.
Wat is gedrag?
Gedrag is alles wat mensen en dieren doen of laten als reactie op prikkels uit hun omgeving of uit zichzelf.
Gedrag bestaat uit handelingen
Handelingen zijn waarneembare activiteiten die samen een reactie vormen op een prikkel.
Voorbeeldgedrag
Een kat die een muis vangt vertoont verschillende handelingen: speuren, sluipen, springen, vangen.
Wat zijn prikkels?
Een prikkel is een verandering in de omgeving of in het lichaam waarop een organisme reageert.
Binnen- en buitenprikkels
Bijvoorbeeld: honger, dorst, pijn, emoties.
Bijvoorbeeld: licht, geluid, temperatuur, geur.
Prikkels van buitenaf
Prikkels van binnenuit
Reageren op prikkels
Een hond ruikt eten (prikkel van buitenaf) en begint te kwijlen (gedrag).
Interne prikkels
Honger zorgt ervoor dat je gaat zoeken naar eten, ook al is er geen direct zichtbaar voedsel.
Gedrag wordt beïnvloed
Gedrag wordt beïnvloed door meerdere factoren: prikkels, leren, ervaring en omgeving.
Invloed van omgeving
Je vrienden of de cultuur kunnen invloed hebben op wat je doet of kiest.
Gedrag en verandering
Gedrag kan veranderen door nieuwe dingen te leren of ervaringen op te doen.
Praktijkvoorbeeld
Als je schrikt van een hard geluid (prikkel), spring je op of vlucht je weg (gedrag).
Opdracht: observeer gedrag
Let in de klas op wat voor gedrag je klasgenoten vertonen en bedenk of dat komt door prikkels van binnen of buiten.
Samenvatting
Gedrag is een reactie op binnen- of buitenprikkels en wordt beïnvloed door je omgeving en ervaringen.
Vragen of reflectie
Welke prikkels heb jij vandaag ervaren? Hoe reageerde je daarop?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.