Introductie Geschiedenis 2026-2027



Geschiedenis

Introductie 

1 / 62
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

In deze les zitten 62 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les



Geschiedenis

Introductie 

Lesdoelen:


- De leerling kan het nut van het vak geschiedenis aangeven.


- De leerling kan werken met de methode geschiedeniswerkplaats


-  Lessonup


Planning:


- Voorstellen

- Afspraken
- Introductie

Geschiedenis?

- Afsluiten: 



Wie ben ik?

  • Meneer Wonnink

  • 51 jaar

  • Docent Geschiedenis 

  • Hobby's: Zeilen, duiken, reizen

Wat heb je bij je?


- Je boek 


- Een schrift waarin je alleen voor het vak geschiedenis aantekeningen maakt.


- Plenda


- Laptop




Afspraken bij het vak geschiedenis 


  • We zitten volgens de plattegrond van jullie mentor (als die er is)

  • Kijk vóór elke les goed in je Plenda en op SOM wat er van je verwacht wordt in de les


  • Boeken vergeten, huiswerk niet af of te laat in de les wordt genoteerd in SOM



Afspraken 

  • Goed luisteren-> wat moet je doen? Welk geluidsniveau?

  • Wanneer ik praat zijn jullie stil ( instructie/uitlegfase).

  • Actief meedoen -> actieve houding, meedenken, opdrachten maken, recht zitten, gebruik van boeken.

  • Respect voor elkaar en voor de (school) regels-> niet uitlachen, luisteren naar elkaar, help elkaar, boeken bij je, huiswerk maken

  • Vinger opsteken-> geen onnodige opmerkingen, wachten op je beurt


Oefenen met LessonUp

  • LessonUp, hoe werkt het?

1. Ga naar lessonup.com

2. Kies voor log in als leerling

3. Voer de lescode in die je van de docent krijgt

4. Nu kun je mee doen

Openingsopdracht geschiedenis

Vakantie met een geschiedenisverhaal


Stap 1 – Zoek een buur (1 minuut)
Ga naast iemand zitten die je nog niet zo goed kent.


Stap 2 – Interview je buur (2 minuten)
Vraag: Wat heb jij in de vakantie gedaan dat iets met geschiedenis te maken heeft?

Dat kan van alles zijn: -een museum bezocht
-een kasteel of oude stad gezien
-een monument bezocht
-een oude kerk bekeken
-naar een historische plek gereisd
-een historische film of serie gekeken
-een boek over geschiedenis gelezen

Vakantieverhaal van je buur

'Geschiedenis is niet belangrijk, het is allemaal toch al gebeurd'

A

Hier ben ik het mee eens

B

Hier ben ik het niet mee eens

C


D




Geschiedenis

Introductie 

Lesdoelen:


- De leerling kan het nut van het vak geschiedenis aangeven.


- De leerling kan werken met de methode geschiedeniswerkplaats


-  Lessonup


Planning:

- SOM en huiswerk


- Koppelen lesmethode


- Introductie geschiedenis II


- Afsluiting



Geschiedenis

  • Is een vak dat onderzoekt hoe mensen vroeger leefden -->

  • Uiteindelijk wil je weten waarom de wereld om je heen zo is geworden en waarom dat wel of niet verandert. 

Vier belangrijke vragen

1 Wat gebeurde er?

2 Wanneer gebeurde het?

3 Waarom gebeurde het?

4 Hoe gebeurde het?

Aantekening

Wat is geschiedenis?

  • Geschiedenis is een vak dat onderzoekt hoe mensen vroeger leefden

  • Historicus: iemand die de geschiedenis onderzoekt

  • Bronnen*: overblijfselen uit het verleden zoals voorwerpen, gebouwen, schilderijen en foto’s*


Aantekening

Waarom Geschiedenis?

  • Geschiedenis leert je wat mensen in het verleden deden en waarom ze dat deden.

  • Geschiedenis gaat je laten inzien waarom de wereld is zoals hij nu is.

  • Geschiedenis helpt je om gebeurtenissen van nu te begrijpen. 

  • Mening vormen / Kritisch nadenken

  • Lees/taalvaardigheid verbeteren

Wat is geschiedenis?

Bronnen*

  • Ongeschreven bronnen: dit zijn voorwerpen uit het verleden zoals wapens,munten, schilderijen en foto’s*

  • Geschreven bronnen: zijn stukken tekst uit het verleden zoals wetboeken, brieven en kranten*


Aantekening

Het nut van het vak geschiedenis

  1. Het leren van vaardigheden (bronnenonderzoek, standplaatsgebondenheid of begrijpend lezen)

  2. Het heden kan je alleen begrijpen door het verleden (politiek, straatnamen, landsgrenzen, situatie in Oekraïne of Israël)  

  3. Leren van onze fouten, het voorkomen van een herhaling (Eerste/Tweede Wereldoorlog, slavernijverleden, revoluties)

De tijd indelen

Lesdoelen


Je kan uitleggen hoe we de geschiedenis indelen 



Je kan  a.d.h.v voorbeelden onderscheid maken tussen geschreven en ongeschreven bronnen 

De tien tijdvakken

  • Bedacht voor het onderwijs


  • Beginnen allemaal met: "De tijd van..."


  • Zijn niet allemaal even lang: sommige zijn meer dan 1000 jaar, andere maar 50 jaar.


  • Er is gekeken naar kenmerken: "Waaraan kun je ze herkennen?

Soms hebben jaren samen een aparte naam:


Decennium :


Eeuw:


Millennium:


Een eeuw duurt 100 jaar. 

Voorbeelden:


De 1e eeuw loopt van het jaar 1 tot 99. 

De 2e eeuw loopt van het jaar 100 tot 199. 

De 3e eeuw loopt van het jaar 200 tot 299. 

De 16e eeuw loopt van jaar 1500 tot 1599. 


Jaartallen

Christelijke jaartelling

  • Begint bij het jaar 1 (let op: het jaar 0 bestaat niet!)


  • Geboorte van Christus


  • Meest gebruikte jaartelling


  • Maar...de geschiedenis begint natuurlijk niet pas bij het jaar 1!

Opdracht

Rekenen met tijd. 

Zet de symbolen van de tijdvakken in de juiste volgorde

Tijd van Jagers en boeren

Tijd van Burgers en stoommachines

Tijd van Monniken en Ridders

Tijd van Televisie en Computer

Tijd van Ontdekkers en Hervormers

Tijd van Steden en Staten

Tijd van Pruiken en Revoluties

Tijd van Grieken en Romeinen

Tijd van Regenten en Vorsten

Tijd van Wereldoorlogen

Vroeger -------------------------------------------------------------------------------------------------------------> Nu











Welke omschrijving hoort bij welk tijdvak?

tijdvak 1

tijdvak 2

tijdvak 3

tijdvak 4

tijdvak 5

tijdvak 6

tijdvak 7

tijdvak 8

tijdvak 9

tijdvak 10

Ontdekkers en hervormers

Steden en staten

Jagers en boeren

Grieken en Romeinen

Wereld- oorlogen

Televisie en computer

Pruiken en revoluties

Monniken en ridders

Regenten en vorsten

Burgers en stoommachines

Welk tijdvak is dit?

A

Tijd van monniken en ridders

B

Tijd van steden en staten

C

Tijd van burgers en stoommachines

D

Tijd van Grieken en Romeinen

Het jaar 200 n.chr. hoort bij welke periode? 

A

De Middeleeuwen

B

De Oudheid

C

De Prehistorie

D

De Moderne Tijd

Een tijdvak is ....

A

Een eeuw uit de geschiedenis

B

Een periode uit de geschiedenis

C

Een ander woordvoor tijbalk

D

De chronologische volgorde





  Ongeschreven bron

     Ongeschreven bron

       Geschreven bron

     Geschreven bron

Kies het juiste antwoord. De prehistorie is:

A

de periode voor het begin van onze jaartelling.

B

de periode voor er mensen leefden.

C

de periode voor de uitvinding van het schrift.

D

de periode na de uitvinding van het schrift.

Hoe noem je een periode van 10 jaar?

A

Millenium

B

Een eeuw

C

Een halve eeuw

D

Een decennium

Welk tijdvak is dit?

A

Tijd van pruiken en revoluties

B

Tijd van steden en staten

C

Tijd van wereldoorlogen

D

Tijd van televisie en computers

De eerste mensen

Lesdoelen 

Aan het eind van deze les kun je:


-beschrijven hoe mensensoorten ontstonden en veranderden.

-beschrijven hoe we kennis hebben verzameld over jager-verzamelaars.

-met een voorbeeld uitleggen hoe we ons een beeld vormen van het verleden.

-beschrijven hoe jager-verzamelaars leefden.






-Hoe ontstonden en veranderden de eerste mensensoorten?

-Hoe verzamelen we kennis over jagers-verzamelaars?

-Hoe krijgen we een beeld van het verleden?

- Hoe leefden jagers-verzamelaars?


Paragraaf 1.1: Sporen van de eerste mensen

Waar kwamen de eerste mensen vandaan? 

3 Opties/Ideeën:
- Scheppingsverhaal 
- Evolutie
- Beide 

Evolutietheorie

  • Wetenschapper uit de 19de eeuw: Charles Darwin 

  • Darwin beweerde dat mensen, dieren en planten zich aanpasten naarmate de tijd voorbij ging: evolutietheorie

  • Mensen hebben zich door miljoenen jaren evolutie aangepast zoals we nu zijn

Eigenlijk keek hij naar dieren, maar toen bedacht hij zich dat mensen ook verschillend zijn…



  • Huidskleur 

  •  Lengte 

  • .....................?




Zouden mensen zich in de geschiedenis dus ook hebben aangepast aan natuur en klimaat?



De eerste mensen

  • Homo betekent mens

  • Homo habilis: 'handige mens' (2,1 - 1,5 miljoen jaar geleden)

  • Homo erectus: 'rechtopgaande mens' (1,9 miljoen - 140.000 jaar geleden)

  • Homo sapiens: 'wijze mens' (200.000 jaar geleden tot nu

  • Homo neanderthalensis: 'Neanderthaler' (275.000 - 20.000 jaar geleden)

Verspreiding van de eerste mens

Prehistorie

  • Historie = geschreven geschiedenis


  • Pre = voor


  • Tijd vóór dat mensen konden schrijven 

Prehistorie

  • De prehistorie eindigt niet overal ter wereld op hetzelfde moment!


  • Als een volk een schrift ontwikkelt dan begint voor dat volk de historie en eindigt de prehistorie

Jagers-verzamelaars

  • De moderne mens (homo sapiens) bestaat al ongeveer 200.000 jaar.

  • Deze menssoort trok van Afrika over de rest van de wereld.

  • De eerste mensen leefden van jagen en verzamelen.

  • We noemen deze periode van jagers en verzamelaars de prehistorie, omdat er nog niet geschreven werd.

  •  (pre = voor, historie = geschreven geschiedenis)

Bronnen

  • Om er achter te komen wat er gebeurd is gebruiken we bronnen: "bewijs"

  • Zonder bronnen weten we niets over de geschiedenis!

  • Primaire bronnen: bronnen die gemaakt zijn in de tijd die we onderzoeken.

  • Secundaire bronnen: bronnen die later gemaakt zijn.

  • Daarnaast verschil tussen geschreven en ongeschreven bronnen

Soorten bronnen

Secundaire Bronnen

  • Bronnen gemaakt na de periode waar je onderzoek naar doet. 

Geschreven Bronnen

  • Bronnen met schrifttekens. 

Primaire Bronnen

  • Sporen gemaakt in de periode waar je onderzoek naar doet. 

Ongeschreven Bronnen

  • Bronnen zonder schrifttekens. 

Bij het vak …1… leer je over het verleden. Door …2… te bestuderen komen we te weten hoe mensen vroeger leefden en wat hun ideeën waren.

We hebben twee soorten bronnen: ongeschreven bronnen en …3… bronnen.

In de tijd van de …4… hebben we alleen maar ongeschreven bronnen gevonden. Dit komt omdat de eerste mensen niet konden …5… en …6… .


Zet de tekstblokken op de goede plek







Schrijven

geschiedenis

geschreven

bronnen

prehistorie

lezen

prehistorie

Historie



Begrippen uit deze les

Prehistorie

  • Jagers-Verzamelaars

  • Primaire/Secundaire Bronnen

  • Archeologen

  • Geschreven/Ongeschreven bronnen

  • ijstijd

Huiswerk
Pak je Plenda 

1.

2. 

Extra filmfragmenten

Welk tijdvak is dit?

A

Tijd van pruiken en revoluties

B

Tijd van ontdekkers en hervormers

C

Tijd van jagers en verzamelaars

D

Tijd van regenten en vorsten