3 H 1.3 Elektriciteit in huis

• newEditor
• Natuurkunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

1.3 Elektriciteit in huis 

Leerdoelen

Zie bladzijde 28 van je boek.

De huisinstallatie

Door de muren en plafonds van een woonhuis loopt een netwerk van elektriciteitsdraden: de huisinstallatie. Daardoor kun je overal in huis gebruikmaken van elektrische energie. In figuur 1 zie je hoe de hoofdleiding bij de voordeur het huis binnenkomt. Na de energiemeter splitst de leiding zich in vier tot zes parallelle groepen. 

De meterkast

Elektriciteit komt het huis binnen via de meterkast. In een meterkast zitten altijd de volgende onderdelen:

• De kilowattuur-meter: hier wordt gemeten hoeveel elektriciteit je gebruikt (en dus hoeveel je moet betalen)

• Hoofdschakelaar: hiermee kan de elektriciteit in het hele huis aan en uitgezet worden. Dit mag alleen het elektriciteitsbedrijf doen. Doe dit dus nooit zelf!

• Zekeringen: deze zetten de stroom in een deel van het huis uit als er teveel apparaten tegelijk aan staan of als er kortsluiting is

• Aardlekschakelaar: meet of er stroom weglekt in huis, dit is namelijk gevaarlijk. Als dat gebeurt, schakelt hij de stroom uit

Onderdelen van een meterkast

Op de foto's op deze bladzijde staan voorbeelden van 

de onderdelen van de meterkast.

Jullie opdracht voor vandaag is om te kijken of je deze 

onderdelen thuis in de meterkast kan vinden!

kilowattuur-meters
links nieuw- rechts oud

hoofdschakelaar

zekeringen

Aardlekschakelaar

Spanning en stroomsterkte

Een groep bestaat uit een aantal parallel geschakelde vertakkingen die elk naar één stopcontact of één lichtpunt leiden. Dat betekent dat er op elk lichtpunt en elk stopcontact een spanning staat van 230 V. De spanning U is dus overal in de groep even groot:

U = U1 = U2 = U3 = ... = 230 V

Als een apparaat aanstaat, loopt er stroom door de vertakking waarop het apparaat is aangesloten. Hoe groter het vermogen van het apparaat is, des te groter is de stroomsterkte. Als je de stroomsterkten in alle takken bij elkaar optelt, vind je de totale stroomsterkte

I tot in de groep. In formulevorm:

Itot =I1 +I2 +I3 + ...

Formules voor stroomsterkte en vermogen bij de huisinstallatie

             Dus stromen mag je optellen        

   

             Vermogens mag je optellen om het totale vermogen te                        krijgen.

$$I_{totaal}=I_1+I_2+I_3+I_4+...$$

$$P_{totaal}=P_1+P_2+P_3+...$$

Het totale vermogen bereken je met:

$$P_{tot}=U\cdot I_{tot}$$

Het maximale vermogen op een groep met een zekering van 16 A.

Het maximale vermogen op een groep met een zekering van 16 A.

$$P_{max}=U\cdot I_{max}$$

$$=230\cdot 16$$

$$=3680W$$

$$=3,7kW$$

Fasedraaden nuldraad

Bruin - fasedraad

Blauw - nuldraad

Bruin 230V - Blauw geen spanning

Schakelaar naar lamp zwarte draad

 - Schakeldraad: Alleen spanning als

schakelaar aan staat

Overbelasting

Stroom per groep mag niet meer dan 16A zijn. 

Meer = brandgevaar

Teveel apparaten =overbelasting

Zolang totale vermogen niet meer 

dan 3,7 kW is, geen probleem

Kortsluiting:

Weerstand klein in elektriciteitsdraden.

Als stroom een ander weg

(niet door apparaat) kan nemen

 

- Kortsluiting: veel te kleine weerstand

Kortsluiting:

Een stroomkring met een hele kleine weerstand en dus hele grote stroomsterkte.

Overbelasting

Als er teveel stroom door een draad loopt, wordt de draad heet. Hierdoor kan er brand ontstaan.

Kortsluiting

Om elk stroomdraad zit een laagje plastic. Hier kan de elektriciteit niet doorheen.

Als dit plastic kapot gaat, kunnen de elektriciteitsdraden elkaar raken. Je krijgt dan kortsluiting. Ook hierdoor kan brand ontstaan

En natuurlijk is elektriciteit ook gevaarlijk voor mensen! 

Op de volgende pagina staat een filmpje waarin wordt uitgelegd hoe de elektrische installatie thuis beveiligd is

De gevaren van elektriciteit