Oefenen met sarcasme, ironie en cynisme

"Wat een geweldig idee!"

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

"Wat een geweldig idee!"

3 vormen van spot, 

deze verschillen in karakter en in sterkte:


ironie
sarcasme

cynisme


Ironie

De schrijver zegt iets op een grappige of een wat spottende manier, waardoor de lezer weet dat het niet serieus bedoeld is. Vaak zegt hij dan het tegenovergestelde van wat hij eigenlijk bedoelt. 

– "Geweldig hoor, die drie voor je toets!"

– "Fijn, al die moddersporen op de schone vloer!"


Zelf gebruik je vast ook weleens ironie. Hoe kun je ervoor zorgen dat jouw ontvanger weet dat je een boodschap ironisch bedoelt?

Sarcasme

Sarcasme is een stijlfiguur dat heel dicht bij ironie ligt.

Er is een verschil tussen sarcasme en ironie. Sarcasme is harde, bijtende spot, bedoeld om te kwetsen en ironie is milde spot. Sarcasme is in de laatste jaren wat afgezwakt in betekenis, maar wie het heeft over een sarcastische uitlating, spreekt in de eerste plaats over een uiting van grove, bijtende spot, van bitter woordgeweld, van agressie. Het effect van sarcasme is intenser en directer dan dat van ironie.

Sarcasme

Harde, bijtende spot die verder gaat dan ironie. Vaak wordt het persoonlijk.


Verschil ironie en sarcasme

Ironie: pijnlijke humor, die niet kwetsend bedoeld is.

Sarcasme: pijnlijke humor, die juist wél kwetsend bedoeld is!


Geen duidelijke grens te trekken tussen ironie en sarcasme (dus niet zwart-wit). Ook is dit vaak persoonlijk, maar het gaat om
de bedoeling van de spreker!

Cynisme

Wrede, bittere spot; zwartgallig

Cynisme komt vaak voort uit een (pijnlijk...) ongeloof in het goede van de mens, of uit een gevoel van machteloosheid vermengd met woede.

Het zijn vaak opmerkingen of uitspraken waarbij iemand gelooft dat mensen vooral door eigenbelang gemotiveerd worden, vaak op een scherpe of bittere toon. Cynisme is minder mild dan sarcasme en vaak doordrenkt van wantrouwen tegenover goede bedoelingen.



Goh, de vorige keer had je een betere smoes toen je te laat kwam.

A

cynisme

B

sarcasme

C

ironie

D


Jij stond zeker achteraan toen de intelligentie werd uitgedeeld

A

Ironie

B

sarcasme

C

cynisme

D


"Natuurlijk mag je tijdens de uitleg naar de wc!", zegt de docent met een glimlach.

A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D


Onderwijs is niet om je iets te leren, maar om je te leren gehoorzamen.

A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D


‘We gaan hem nu opereren. Als hij blijft leven, hadden we het bij het rechte eind; als hij sterft, hebben we toch wat bijgeleerd’, zegt de specialist over een patiënt.

A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D



A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D


‘Je kletst me de oren van het hoofd’, zegt de leraar tegen het stille, verlegen meisje.

A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D


Natuurlijk geven bedrijven aan goede doelen, vooral als er een camera bijstaat.

A

sarcastisch

B

ironisch

C

cynisch

D


‘Je moet vooral zo doorwerken, dan kom je er in ieder geval’, zegt de coach tegen de leerling (die zijn taak weer niet gemaakt heeft).

A

sarcasme

B

cynisme

C

ironie

D


"Wat een geweldige jongens, om iemand die al op de grond ligt dood te trappen en te slaan."

A

ironisch

B

sarcastisch

C

cynisch

D



A

ironisch

B

sarcastisch

C

cynisch

D


Gummbah zegt in een interview zelf: "Sommigen denken dat ik mensen te kakken wil zetten. Dat is niet zo. Ik heb niets tegen mensen. Ik ben geen cynicus ofzo, ik geloof in de goedheid van de mens. Het is eerder sarcastisch."


Gummbah noemt zichzelf dus geen cynicus, maar het beeld dat hij tekent is er één van een wereld zonder empathie (dus cynisch).

Vraag: Is de intentie van de maker bepalend, of de uitwerking op de lezer? (met andere woorden: kun je als uitgesproken niet-cynisch kunstenaar tóch cynische kunst maken?)