Lesdag 3 - Jouw Innovatieplan

• newEditor
• Informatievaardigheden
• Basisschool
• Groep 1-8

Lesdag 3 - Jouw Innovatieplan

Digitaal Innovatie Programma 25-26

Wat gaan we doen?

1. Het format als basis gebruiken

2. Het plan aanscherpen op basis van de ontvangen feedback

3. Werken aan de ontbrekende hoofdstukken van het plan

4. Bepalen wat je nodig hebt om verder te kunnen

5. Op naar de volgende (tijdpad, feedback, waar?)

Aan het eind van de bijeenkomst

• Heb je een bruikbare versie van je plan klaar

• Is de urgentie duidelijk

• Heb je een helder beeld van hoe je aan de slag gaat

• Heb je een opzet van wat je concreet gaat doen

• Heb je nagedacht over je veranderstrategie

• Heb je geleerd van elkaar

• Heb je in beeld wat er nodig is om het plan op de agenda te houden

Waarom dit plan?

Map met materialen - via Circle

Reflectievraag

Waar staan wij nu qua innovatie?

• Idee / verkenning

• Ontwikkeling leerlijn

• Pilotfase

• Opschalen

• Borging

Veranderstrategie

Drie belangrijke pijlers (Fullan)

• Inhoudelijke lijn

• Professionalisering

• Organisatie & Borging

Kernboodschap

Innovatie werkt het best wanneer we:

• klein beginnen (pilotgroepen)

• samen leren (evaluatie en reflectie)

• stapsgewijs uitbreiden (opschaling)

• structureel borgen (curriculum en organisatie)

Innoveren = Veranderen = ...

= Rouwen...

Door de frietsnijder...

Aan de slag - #1

Werk verder aan je plan

• Maak gebruik van de invuloefeningen

• Verwerk de ontvangen feedback & Adviezen

• Zet ook de docent en andere aanwezigen (Olaf / PQR) in

• Formuleer vragen op basis waarvan je verder kunt

• Bedenk steeds: je kunt niet alles tegelijk! Maak keuzes.

Schoolcultuur en succesvolle innovatie

Herkenbaar?

De nieuwe aanpak is gelanceerd. De studiedag was inspirerend. De materialen staan klaar. En toch: maanden later werkt iedereen weer op zijn eigen manier, de gezamenlijke map blijft leeg en het enthousiasme van de start is verdwenen.

Waarom lopen innovaties vast?

• Gebrek aan eigenaarschap

• Weerstand tegen verandering

• Onvoldoende begeleiding in het dagelijks werk

---

NB: Scholen zijn stabiele organisaties waar leren & onderwijzen centraal staat. Dat is een kracht, maar maakt ook dat vernieuwing zelden vanzelf wordt omarmd.

Innovatie wordt dan al snel iets dat “moet”, niet iets dat “helpt”.

Het effect van de schoolcultuur

• Leerkrachten werken autonoom in hun klas. Dat bevordert vakmanschap, maar maakt het lastig om vernieuwingen schoolbreed te laten landen.

• Als een innovatie wordt ervaren als “iets erbij”, ontstaat weerstand. Leerkrachten willen eerst ervaren dat iets tijd oplevert.

• Veel leerkrachten proberen graag iets nieuws, maar niet als fouten zichtbaar zijn. Zonder veiligheid blijft experimenteren beperkt.

• Kloof tussen beleid en klas. Bestuurders kunnen ambities formuleren; maar wat is daarvan het effect in de klas? Die concrete vertaalslag ontbreekt vaak.

Mensen willen wel veranderen

• Als een innovatie hun werkdag lichter maakt

• Als collega's die ze vertrouwen de innovatie ook gebruiken

• Als de innovaties aansluiten bij hun klas en de leerlingen

---

Een succesvolle implementatie start bij gesprekken over werkdruk, werkplezier en knelpunten die daarbij worden ervaren.

Drie inzichten die ondersteunen

• Werk met kartrekkers (ambassadeurs) i.p.v. verplichtingen
  Begin met collega's die nieuwsgierig zijn. Geef hen tijd, ruimte en laat hen goede voorbeelden delen.

• Werk met kleine, zichtbare successen
  Begin met een oplossing voor een taak die veel tijd kost en direct verlichting geeft. Vier dat succes. Laat het zien.

• Ga uit van 'Leiderschap dat meedoet'
  Doe als leiders van de troepen zelf mee. Voorleven is krachtiger dan verplichten.

Wat vraagt dat van schoolleiders?

Geef richting op basis van de volgende 3 vragen:

1. Wat moet deze innovatie opleveren voor onze leerlingen?

2. Wat moet het opleveren voor onze leerkrachten?

3. Wat moet ik zelf anders doen om dat mogelijk te maken?

---

NB: Een innovatie kan niet worden “uitgerold” door één kartrekker. Niet zonder mandaat, tijd en steun!

Aan de slag - #2

Leiderschap doet er toe binnen de school (hoofdstuk 6)

• Wat heb je van leidinggevenden nodig bij succesvolle innovaties op jouw school?

• Hoe geef je 'Leiderschap dat meedoet' vorm binnen jouw school?

• Welke goede ervaringen uit het verleden neem je mee?

• Hoe past 'leidinggeven' aan innovaties binnen jullie dagelijks onderwijspraktijk?

We doen het samen! (toch?)

Het 'waarom' van je plan

• Vraag jezelf af: Waarom bestaat deze innovatie?

  • Welk probleem lossen we op?

  • Welke verandering willen we teweegbrengen?

• Focus op de impact i.p.v. de technologie of het product.

  • Wat doet dit met de organisatie?

  • Wat is het effect op docenten en leerlingen?

Een voorbeeld

"Leerkrachten besteden te veel tijd aan administratieve taken en missen ruimte voor pedagogisch contact.”

Het 'hoe' van je plan

• Hoe gaan we die innovatie(s) realiseren?

  • Welke strategie gebruiken we

  • Welke technologie zetten we in

  • Welke processen richten we in

  • Hoe zetten we professionalisering in

  • ...

Een voorbeeld

“We gebruiken AI-tools om ouderberichten en nieuwsbrieven automatisch te genereren, met behoud van eigen toon.”

Het 'wat' van je plan

• Dit is wat je innovatie concreet is, bijvoorbeeld een product, dienst of proces.

• Vaak het eerste wat in je opkomt

• In de visie van Sinek wordt dit krachtiger vanuit een sterke 'Why'.

Een voorbeeld

"We gaan een pilot draaien waarbij we gebruikmaken van een AI-schrijfhulp voor communicatie"

Five Whys - Meerdere keren 'Waarom?'

Opzet

• Stel meerdere keren de vraag 'Waarom'?

• Met als doel: te komen tot de kern van een probleem of veranderbehoefte

• Vaak moet je de waarom-vraag vijf keer stellen, soms vier of zes keer

Uitvoering: Shape Up

Shape Up is een manier van werken waarbij een team zes weken lang de rust en ruimte ervaart om

één duidelijk doel echt goed uit te werken.

(Ryan Singer)

Shapen (vooraf afbakenen)

Je bepaalt samen:

• Wat willen we bereiken?

• Wat hoort er wél bij?

• Wat hoort er níet bij?

• Hoe ziet succes eruit? (Wanneer zijn we tevreden?)

Bouwen (6 weken)

Het team werkt zelfstandig aan het doel.

Geen tussentijdse vergaderingen.

Geen tussentijdse wijzigingen.

Gewoon bouwen, testen, verbeteren.

Cooldown (2 weken)

Na de 6 weken:

• Reflecteren

• Resultaten delen

• Besluiten wat de volgende stap wordt

Waarom werkt dit goed?

• Je geeft tijd om iets daadwerkelijk af te maken

• Geen veelheid aan taken, maar gericht werken

• Minder vergaderen, meer doen

• Resultaten zijn snel zichtbaar in de praktijk

• Het voorkomt dat projecten te groot of te vaag worden

Shape Up‑cyclus voor AI‑leesteksten

Richting bepalen (Shapen)

• Kies een concreet doel:
  “AI‑leesteksten die leerlingen echt begrijpen.”

• Bepaal doelgroep, tekstniveau en thema’s.

• Stel de vraag: WAT willen we bereiken en WAAROM?

Shape Up‑cyclus voor AI‑leesteksten

Ontwerpen & uitproberen (Bouwen)

• Ontwerp leesteksten met AI‑tools (Copilot, ChatGPT, ...).

• Test direct in de klas.

• Verzamel feedback van leerlingen en collega’s.

• Pas teksten aan op basis van observaties.

Shape Up‑cyclus voor AI‑leesteksten

Reflecteren & delen (Cooldown)

• Bespreek: wat werkte goed en wat niet.

• Leg inzichten vast in een reflectiekaart.

• Deel resultaten met collega’s of in een studiedag.

Aan de slag - #3

Hoever ben je inmiddels?

• Tijdlijn en planning op orde?

• Heb je de risico's voldoende in beeld?

• Vind je voldoende aansluiting bij de 4 DIP-Pijlers?

• Is het eigenaarschap voldoende belegd?

• Zijn rollen en verantwoordelijkheden duidelijk?

Jij bent aan zet!

• Je team in beweging krijgen

• Elkaars kwaliteiten benutten

• Het MT mee krijgen

• (financiële) Ruimte creëren

• Je plan op de agenda houden

• Goed geïnformeerd blijven

• Inspireren, motiveren

• Ondersteunen

• ...

Aan de slag met je team (1)

Opdracht: Mijn handleiding (Lees de bijsluiter)

Deel 1 (individueel, 15 minuten)

Stel, op basis van wat je over jezelf weet, jouw handleiding op. 

Deel 2 (tweetallen, 2 x 10 minuten)

Geef elkaar in een tweegesprek feedback op wat de ander heeft opgeschreven.

Deel 3 (plenair, 15 minuten)

Maak de anderen deelgenoot van de ervaringen en inzichten in het tweegesprek.

Aan de slag met je team (2)

Op naar de volgende

• 25 juni 2026

• Op welke school?

• ToDo

  • Plan definitief maken

  • Tussentijdse feedback op plannen (stuur ze naar [e-mail])

  • Van plan naar acties (de executie van je plan)

• W.v.t.t.k.

En hoe vertel je jouw verhaal?

Wat heb je nog nodig om verder te kunnen?
(vanuit de school, qua kennis, vaardigheden, ...)