5.2 Hoe kwamen de Nederlanders in opstand?
5.2 Hoe kwamen de Nederlanders in opstand?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Filips II
Lezen: Filips II op blz. 13
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Wat gebeurde er met het rijk van
Karel V toen hij aftrad?
Deze slide heeft geen instructies
De Nederlanden
Lezen: De Nederlanden op blz. 14
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Hoe waren de Nederlanden opgedeeld?
Wie hielpen om de gewesten te besturen?
Waarom waren veel edelen ontevreden over het bestuur van Filips II?
Deze slide heeft geen instructies
De beeldenstorm
Lezen: De beeldenstorm op blz. 15
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Waarom waren de protestanten boos?
Wat is de beeldenstorm?
Wat deed Filips toen hij van de beeldenstorm hoorde?
Deze slide heeft geen instructies
Werktijd
minute
second
Lees de leerstof op blz. 15-16-17
Maak opdracht 2 t/m 5
Nakijken + verbeteren
Maak begripkaartjes van de
begrippen van 5.1 en 5.2
Deze slide heeft geen instructies
5.2 Hoe kwamen de Nederlanders in opstand?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het begin van de Opstand
Lezen: Het begin van de opstand op blz. 15
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Wat besloot Willem van Oranje in 1568?
Wat is de opstand?
Hoe wordt de opstand ook wel genoemd?
Deze slide heeft geen instructies
Waarom kwamen de Nederlanden in opstand?
Er is grote ontevredenheid onder de Nederlanders
Filips II volgt zijn vader op als koning van Spanje en landsheer van de Nederlanden
Filips stuurt de Spaanse hertog Alva naar Nederland
Deze slide heeft geen instructies
Nederland wordt onafhankelijk
Lezen: Nederland wordt onafhankelijk op blz. 18
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Hoe werden de opstandelingen genoemd?
Wat spraken de gewesten in 1576 af?
Wat gebeurde er in 1588?
Deze slide heeft geen instructies
Verhuizen naar Nederland
Lezen: Verhuizen naar Nederland op blz. 19
Onderstreep het antwoord op de vraag in de leerstof!
Wat was de staatsgodsdienst?
Mocht ieder zijn eigen geloof beoefenen?
Wat was het gevolg van de gewetensvrijheid?
Wat gebeurde er met de Nederlandse economie?
Deze slide heeft geen instructies
Werktijd
minute
second
Lees de leerstof op blz. 18-19
Maak opdracht 6 t/m 11
Nakijken + verbeteren
Begrippen 5.1-5.2 oefenen
Deze slide heeft geen instructies
Quiz over Willem van Oranje
In welk land wordt Willem van Oranje in 1533 geboren?
Nederland
Duitsland
Frankrijk
Spanje
Willem wordt geboren op Slot Dillenburg in Duitsland.
Willem is bekend als Willem van Oranje, maar in werkelijkheid krijgt hij de titel ‘van Oranje’ pas op 11-jarige leeftijd. Met welke achternaam wordt Willem geboren?
Van Nassau
De Grote
De Rijke
De Vijfde
Bij zijn geboorte heet hij Willem van Nassau. Later erft hij de titel Prins van Oranje. Prinses Amalia draagt daarom de titel Prinses van Oranje-Nassau.
Deze slide heeft geen instructies
Onder het bewind van koning Filips II moet iedereen in de Nederlanden hetzelfde geloven. Ze moeten katholiek zijn. Welk geloof heeft Willem?
Katholiek
Joods
Protestants
Geen geloof
Willem wordt protestants opgevoed, maar als hij van Karel V belangrijke voorrechten en bezittingen in de Nederlanden erft, wordt hij onder druk Rooms-Katholiek.
Na de Beeldenstorm in 1566 verzamelt Willem van Oranje een leger om te vechten tegen de Spaanse onderdrukking. Hoe heet zijn leger?
De geuzen
De waterboeven
De oranjes
De bloedraad
Het leger van Willem van Oranje noemt zichzelf de ‘geuzen’. Deze naam heeft zijn leger aangenomen nadat Margaretha van Parma het smeekschrift der edelen van de Nederlandse adel in handen kreeg. De raadsman van Margaretha vertelde haar namelijk dat ze niet naar de edelen hoefde te luisteren. Hij zei: het zijn maar geuzen.
In 1579 maken Willem van Oranje en de Noordelijke Gewesten een bondgenootschap. Ook de Zuidelijke Nederlanden sluiten een bondgenootschap. Wat is het belangrijkste verschil tussen Noord- en Zuid-Nederland?
De noordelijke gewesten willen doorgaan met oorlog en de zuidelijke gewesten willen juist een einde aan de oorlog.
De noordelijke gewesten kiezen voor samenwerking met Duitsland en de zuidelijke gewesten voor samenwerking met Frankrijk.
De noordelijke gewesten accepteren Filips II niet langer als vorst en de zuidelijke gewesten betekende juist een verzoening met Filips II.
De Unie van Utrecht (Noordelijke Nederlanden, later de Republiek) zet zich af tegen Filips II en wil een eigen staat terwijl de Unie van Atrecht (zuidelijke Nederlanden) zich juist verzoent met Filips II.
Als eerbetoon aan Willem van Oranje wordt na zijn dood het Wilhelmus geschreven. Hoeveel coupletten heeft het Wilhelmus?
2
10
15
20
Het Nederlandse volkslied, ofwel het Wilhelmus heeft 15 coupletten. De meeste mensen kennen er maar 1 of 2. Het eerste couplet wordt bijvoorbeeld gezongen voorafgaand aan wedstrijden van het Nederlands voetbalelftal.
Welk woord moet er op de puntjes in het Wilhelmus? ''Een Prinse van Oranje ben ik, vrij, onverveerd, den Koning van …. heb ik altijd geëerd''.
Oranje
Habsburg
Hispanje
Duitsland
‘’Den koning van Hispanje’’ is de juiste zin. Hoewel Willem van Oranje de koning tijdens zijn leven helemaal niet altijd geëerd heeft. Want tijdens de Opstand vocht Willem juist tegen koning Filips II van Spanje.
Deze slide heeft geen instructies
In opdracht van … wordt Willem van Oranje vermoord. Wat moet er op de puntjes staan?
Napoleon
Koning Filips II
Koning Karel V
Maarten Luther
Koning Filips II looft een hoog bedrag uit voor het doden van Willem van Oranje.
Deze slide heeft geen instructies
Willem van Oranje wordt in 1584 vermoord door Balthasar Gerards. Waar wordt hij neergeschoten?
Op de Dam in Amsterdam
In het Binnenhof in Den Haag
In het Prinsenhof in Delft
In het paleis van Koning Filips II in Spanje
Willem van Oranje wordt in zijn eigen huis, in het Prinsenhof in Delft neergeschoten. Hij zou nog niet meteen zijn gestorven en nog enkele woorden hebben gezegd. Dit is echter niet bewezen.
Na zijn dood krijgt Willem een eervol graf. Waar ligt Willem van Oranje begraven?
De Nieuwe Kerk in Delft
De Nieuwe Kerk in Amsterdam
Hij is gecremeerd
Het lichaam is verwenen
Willem van Oranje ligt in de graftombe van het Koninklijk huis in de Nieuwe Kerk in Delft begraven.
Deze slide heeft geen instructies
Quiz over de Nederlandse opstand
Welk land heerst in de 16e eeuw over de Nederlanden?
Het Habsburgse rijk
Frankrijk
Spanje
Het Spaanse koninkrijk heerst in de 16e eeuw over de Habsburgse Nederlanden.
Een aantal hoge Nederlandse edelen zijn het niet eens met het bewind van Koning Filips. Ze komen in actie. Wat doen ze?
Ze starten een oorlog tegen de Spaanse overheerser
Ze gaan naar landvoogdes Margaretha van Parma en smeken om het bewind te matigen
Ze vermoorden Spaanse edellieden
De hoge Nederlandse edelen trekken naar Margaretha van Parma en bieden haar het ‘Smeekschrift der edelen’ aan. Hierin vragen ze om de vervolging van ‘ketters’, zoals de protestanten worden genoemd, te stoppen.
Onder het bewind van Filips is er maar één godsdienst toegestaan: het katholicisme. Protestanten zijn het hier niet mee eens en houden in het geheim protestantse diensten. Dit doen ze in velden en in schuren. Hoe heten deze diensten?
Hagenpreken
Veldpreken
Schuurkoren
In 1566 leidt zo’n ‘hagenpreek’ tot een bestorming van een nabijgelegen klooster. Ze vernielen alle heilige beelden. Dit is het begin van de Beeldenstorm, die door de hele Nederlanden raast.
Hoe reageert Filips op de Beeldenstorm?
Hij vindt de Nederlanden niet belangrijk, dus hij laat het maar
Hij stuurt een nieuwe landvoogd naar de Nederlanden om de opstandelingen te bestraffen
Hij trekt naar de Nederlanden en slacht samen met zijn leger alle opstandelingen af
Filips stuurt de hertog van Alva als nieuwe landvoogd naar de Nederlanden. Alva treedt hard op en bestraft de opstandelingen. Vaak met de dood.
Alva stelt een strenge rechtbank in om de opstandelingen te bestraffen. Deze rechtbank heet de ‘Raad der Beroerten’. Hoe wordt deze rechtbank in de volksmond genoemd?
De Bloedraad
De Inquisitie
De slachtbank van Alva
De Raad der Beroerten wordt ook wel de ‘Bloedraad’ genoemd vanwege het hoge aantal doodsvonnissen.
In 1568 breekt de Tachtigjarige oorlog uit. Welke slag luidt het begin van deze oorlog in?
De slag bij Heiligerlee
De slag bij Leiden
De slag bij Waterloo
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de strijdnaam van de Nederlandse edelen?
De beeldenstormers
De Geuzen
De Hollandse Leeuwen
Toen de Nederlandse hoge edelen naar Margaretha van Parma trokken om haar het Smeekschrift aan te bieden, zei haar raadsman dat ze niet naar hen hoefde te luisteren. Het zouden per slot van rekening slechts ‘geuzen’ zijn. Die strijdnaam hebben de Nederlandse hoge edelen overgenomen.
Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog veroveren de ‘watergeuzen’ meerdere plaatsen, waaronder Den Briel. Wat verliest de hertog van Alva spreekwoordelijk in Den Briel?
De moed
Zijn zwaard
Zijn bril
‘Op 1 april verloor Alva zijn bril’. Dit is een bekende uitdrukking. Het gaat over de dag waarop de watergeuzen het stadje Den Briel innamen, op 1 april 1572. Alva verloor dus niet zijn bril, maar Den Briel.
Waar of niet waar: Tijdens de 80-jarige oorlog wordt tachtig jaar lang oorlog gevoerd.
Waar
Niet waar
Dit is niet waar. Tussen 1609 en 1621 werd het ‘Twaalfjarig Bestand’ gehouden. Er werd toen dus twaalf jaar niet gevochten.
In 1581 tekenen een aantal gewesten het Plakkaat van Verlatinghe. Filips wordt afgezet als vorst. Dit wordt vaak gezien als het moment dat Nederland een zelfstandig land werd. Hoe gaat Nederland verder?
Als democratie (land waar mensen mogen stemmen)
Als monarchie (land met koning)
Als republiek (land zonder koning)
De Nederlanden gaan verder als de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Na het Plakkaat van Verlatinghe zal de Tachtigjarige Oorlog nog zo’n 56 jaar voortduren.