Welkom!
Welkom!
Agenda
Wat praktische zaken
Waar gaat scheikunde over?
Proef: waarnemen
Bespreken proef
Start van het jaar
Even voorstellen
Den Haag
Middelbare school
Groningen
Studeren: Geneeskunde
Product & Proces Technologie & Biotechnologie
Brussel
Stage: Procter & Gamble
Amsterdam
Data-analist (KPN)
St. Ignatius Gymnasium
Den Bosch & Eindhoven
Docent Scheikunde
Lisa van Oijen - oijen.l@lcl.nl
Meenemen naar de les
Planning, Huiswerk en Toetsen
Huiswerk in powerpoint & op Magister
Huiswerk: zelf nakijken (Teams), vragen stellen altijd goed!
Toetsen in Magister + toetsrooster Teams
HW maken in schrift
Extra oefenen + D-toets in online omgeving
H1 – Scheikunde is overal
Waar gaat scheikunde over?
Stofeigenschappen
Stofeigenschap = kenmerk van een stof
Ze bepalen waar je de stof voor kunt gebruiken
Bijvoorbeeld:
Kleur
Geur
Oplosbaarheid
Geleiding
Fase (gas, vloeibaar, vast) bij kamertemperatuur
Dichtheid
Kookpunt
Smeltpunt
…
Stofconstante
Weergeven met getal
Stofeigenschappen
Stofeigenschap = kenmerk van een stof
Ze bepalen waar je de stof voor kunt gebruiken
Bijvoorbeeld:
Kleur
Geur
Oplosbaarheid
Geleiding
Fase (gas, vloeibaar, vast) bij kamertemperatuur
Dichtheid
Kookpunt
Smeltpunt
…
Stofeigenschappen
Stofeigenschap = kenmerk van een stof
Ze bepalen waar je de stof voor kunt gebruiken
Opg. 8 blz. 12
Experiment: nagaan of een bepaalde aanname juist is
Handeling:
Waarneming:
Conclusie:
Kleur, helderheid, geur, fase bij kamertemperatuur
Opdr. 27 (blz.19) – Waarneming (W), Handeling (H) of Concusie (C)
Leerdoelen
Je kan verschillende stofeigenschappen benoemen
Je kan 3 stappen van experimenten onderscheiden
Je weet dat helder en kleurloos verschillende waarnemingen zijn
Aan de slag! lees §1.1 tot dichtheid en maak opg. 1 t/m 8
Agenda
Vragen over het huiswerk?
Bespreken par. 1.1
Aan de slag met opgaven
§1 – Stofeigenschappen
Leerdoelen
Je kent het verschil tussen eenheid en grootheid
Je kan eenheden omrekenen
Je kan opgaven over dichtheid maken
Huiswerk: leren §1.1 en maken opgave 9 t/m 14, 16
Dichtheid
Formule:
= de massa van een specifiek volume van die stof
Grootheid en eenheid
Grootheid = kan je meten
Eenheid = waarin je de gemeten grootheid uitdrukt
Omrekenen van eenheden is belangrijk bij berekeningen!
Bijv: 0,15 kg suiker = … mg?
Omrekenen van eenheden
Massa
Omrekenen van eenheden
Volume
Omrekenen van eenheden
Hoeveel g is 0,15 kg suiker?
Zelf doen:
Hoeveel mL is 5,6 L olie?
Hoeveel dm3 is 12,5 mL water?
g
kg
1000
1,0
0,15
Oefensom dichtheid
Bepaal van welke stof de schaaksteen gemaakt is, door de dichtheid te berekenen
Checkvraag dichtheid
Melle heeft een klompje goud van 24 g. Bereken het volume in cm3 van dit klompje goud.
De dichtheid van goud is 19,30 kg/dm3
Uitwerking
Gevraagd: volume in cm3
Gegeven: m = 24 g, ρ = 19,30 kg/dm3
24 g = 2,4.10-4 kg
V = m / ρ = 2,4.10-4 kg / 19,30 kg/dm3 = 1,2.10-3 dm3
1,2.10-3 dm3 = 1,2 cm3
Leerdoelen
Je kent het verschil tussen eenheid en grootheid
Je kan eenheden omrekenen
Je kan opgaven over dichtheid maken
Huiswerk: leren §1.1 en maken opgave 9 t/m 14, 16
Agenda
Vragen over huiswerk?
Bespreken par. 1.2
Aan de slag met opgaven
§2 – Veiligheid
Leerdoelen
Je kent de veiligheidsregels die gelden in het practicumlokaal
Je kent de gevarenpictogrammen
Je kan H-zinnen en P-zinnen herkennen
Huiswerk: leren §1.2 en maken opgave 20,21, 24 t/m 27
Gevarenpictogrammen
H-zinnen en P-zinnen
Oefening
Waarschuwingen: Irriterend voor de ogen en de huid. Zeer giftig voor in het water levende organismen. Veiligheidsaanbevelingen: Buiten bereik van kinderen houden. Aanraking met de huid vermijden. Bij aanraking met de ogen onmiddellijk met overvloedig water afspoelen en deskundig medisch advies inwinnen. Afval niet in de gootsteen werpen. In geval van inslikken onmiddellijk een arts raadplegen en verpakking of etiket tonen.
Welke symbolen verwacht je op het etiket?
Wijs een P-zin aan
Wijs een H-zin aan
Brander – onderdelen + veilig aan en uit
Leerdoelen
Je kent de veiligheidsregels die gelden in het practicumlokaal
Je kent de gevarenpictogrammen
Je kan H-zinnen en P-zinnen herkennen
Huiswerk: leren §1.2 en maken opgave 20,21, 24 t/m 27
Agenda
Vragen huiswerk?
Par. 1.3 bespreken
Aan de slag met opgaven
§3 – Faseveranderingen
Leerdoelen
Je kent de fasen en de namen van de faseveranderingen
Je kan beredeneren wat de fase van een stof is aan de hand van het kookpunt en smeltpunt
Je kan temperaturen van Kelvin naar Celsius omrekenen, en van Celsius naar Kelvin
Je weet wat het verschil is tussen een zuivere stof en een mengsel
Je kan diagrammen met het temperatuurverloop in de tijd uitlezen
Huiswerk: leren §1.3 en maken opgave 28 t/m 38
Fase, toestandsaanduiding en faseverandering
Fase-overgangen
Fase, toestandsaanduiding en faseverandering
Temperatuurschalen: Celsius en kelvin
0 K is het absolute nulpunt
0 K =
Van Celsius Kelvin =
Van Kelvin Celsius =
Temperatuurschalen: Celsius en kelvin
Oefening (opg. 32 blz. 23)
Het kookpunt van ethanol is 78 °C
Het smeltpunt van ethanol is -114 °C
Welke fase heeft ethanol bij een temperatuur van:
50 °C
-50 °C
1000 °C
Zuivere stoffen en mengsels
Zuivere stof:
Mengsel:
Zuivere stof:
Mengsel:
Oefening (opg. 38 blz. 24)
Teken een diagram waarin je de temperatuur uitzet tegen de tijd, voor het condenseren en stollen van een mengsel
Leerdoelen
Je kent de fasen en de namen van de faseveranderingen
Je kan beredeneren wat de fase van een stof is aan de hand van het kookpunt en smeltpunt
Je kan temperaturen van Kelvin naar Celsius omrekenen, en van Celsius naar Kelvin
Je weet wat het verschil is tussen een zuivere stof en een mengsel
Je kan diagrammen met het temperatuurverloop in de tijd uitlezen
Huiswerk: leren §1.3 en maken opgave 28 t/m 38
Agenda
Vragen huiswerk? Bespreken opg. 37
Par. 1.4 bespreken – soorten mengsels
DEMO
Aan de slag met opgaven
Oefening (opg. 38 blz. 24)
Teken een diagram waarin je de temperatuur uitzet tegen de tijd, voor het condenseren en stollen van een mengsel
§4 – Soorten mengsels en pH
Leerdoelen
Je kan uitleggen wat een suspensie, oplossing en emulsie is
Je weet wat het verschil tussen een oplossing en een suspensie is
Je kan uitleggen hoe je voorkomt dat een emulsie ontmengt
Huiswerk: leren §1.4 en maken opgave 40,41,44,45 (49)
Zuivere stof en mengsel
Stoffen
Zuivere stof
Mengsel
Verschillende soorten moleculen
Kook- en smelttraject
Identieke moleculen
Kook- en smeltpunt
DEMO – soorten mengsels
Pak opg. 45 (blz. 29) erbij
Oplossing
Suspensie
Emulsie
Andere soorten mengsels
Nevel: Vloeistof in gas
Troebel
Rook: Vaste stof in gas
Troebel
Schuim: gas in vloeistof
Troebel
Leerdoelen
Je kan uitleggen wat een suspensie, oplossing en emulsie is
Je weet wat het verschil tussen een oplossing en een suspensie is
Je kan uitleggen hoe je voorkomt dat een emulsie ontmengt
Huiswerk: leren §1.4 en maken opgave 40,41,44,45 (49)
Agenda
Vragen huiswerk?
Par. 1.4 bespreken – pH
DEMO
Aan de slag met opgaven
§4 – Soorten mengsels en pH
Leerdoelen
Je kan uitleggen hoe je de pH van een oplossing kan bepalen
Je kan uitleggen wat het verschil is tussen een zure, neutrale en basische oplossing
Je kan uitleggen wat er gebeurt met de pH als je een oplossing verdunt
Huiswerk: leren §1.4 en maken opgave 42,43,46,47,48,50
DEMO Rodekoolsap
De pH van een oplossing
pH geeft zuurgraad aan.
Een oplossing kan zijn:
Zuur: pH < 7 (tussen 0 - 7)
Neutraal: pH = 7
Basisch: pH > 7 (tussen 7 – 14)
Wat gebeurt er met de pH van azijn als je water toevoegt?
Zure oplossingen
Oplossingen van zuren in water:
- ze stinken meestal
- ze smaken zuur
- Zit bijv. in schoonmaakmiddel om kalk te verwijderen.
Azijnzuur (C2H4O2)
Zoutzuur (oplossing van waterstofchloride, HCl, in water) (in je maag)
Citroenzuur
Basische oplossingen
Oplossing van een base in water
- zeepachtige smaak
- ontvettingsmiddel
Ammonia: oplossing NH3 in water
Natronloog: oplossing van natriumhydroxide (NaOH in water)
pH bepalen
Universeelindicatorpapier:
Verkleurt naar kleuren op doosje
Leerdoelen
Je kan uitleggen hoe je de pH van een oplossing kan bepalen
Je kan uitleggen wat het verschil is tussen een zure, neutrale en basische oplossing
Je kan uitleggen wat er gebeurt met de pH als je een oplossing verdunt
Huiswerk: leren §1.4 en maken opgave 42,43,46,47,48,50