§3.2 Chili beeft deel 1

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

Openingsfoto

Wat zie je?

Waar komt dit voor?

Waarom komt dit hier voor?

Is dit gewenst?

Komt dit overal zo voor? 

Openingsfoto

Binnen is beginnen!

• Ga op je plek zitten,
• Pak je ipad voor,
• Ga naar lessonup en accepteer de uitnodiging,
• Beantwoord de 5 geografische vragen van de openingsfoto met je buur aan je tafel
• Wanneer de timer afloopt, is het stil!

Beschrijving van de openingsfoto

Schade door aardbeving

Schade door de aardbeving van 2010.

Startopdracht

Wat?	Havo: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 5 VWO: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 6
Hoe?	Zelfstandig in stilte
Hulp	Brein, Boek, Buur, Bureau
Tijd	Timer Checken: resultaten learnbeat
Klaar?	Maak de herhaling Of Maak keuzemenu B: Cryptisch Zuid-Amerika

Binnen is beginnen!

Binnen is beginnen!

• Ga op je plek zitten,
• Pak je laptop/iPad voor,
• Ga naar lessonup en accepteer de uitnodiging,
• Doe de startopdracht

Checken: resultaten learnbeat

Ik begrijp het goed: groen	Ik begrijp het bijna: oranje	Ik vind het nog lastig: rood
Zelfstandig werken: Havo: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 5 VWO: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 6 Klaar? Maak keuzemenu B: Cryptisch Zuid-Amerika	Maak de opdrachten en de herhaling Klaar? Maak de Quizlet	Extra uitleg en maak daarna de opdrachten Klaar? Herhaling

Hoofdstuk 3: 

Chili: 

het land waar de aarde ophoudt

§3.2 Chili beeft deel 1

Lesplanning 

Aanwezigheid en huiswerkcontrole

Mededelingen: 

Uitleg: §3.2 'Chili beeft' deel 1

Aan het werk:

Havo: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 5

VWO: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 6

Lesafsluiter: Lesdoelcheck

Lesdoelen van deze les

1. Leg uit wat platentektoniek is.
2. Welke plaatbewegingen zijn er?
3. Waardoor bewegen de platen?
4. Hoe ontstaan aardbevingen?
5. Leg de situatie van het seismische gat in Chili uit.

Neem de vragen over en beantwoord ze tijdens de uitleg!

Wat weet je nog van de vorige les?

Opbouw van de aarde

De aarde heeft 3 lagen

• Binnenkern: vast ijzer en nikkel, 5000°C , door de druk smelt het niet.
• Buitenkern: vloeibaar ijzer en nikkel 3000°C 
• Mantel: tussen de kern en de aardkorst Vloeibaar, stroperig gesteente = magma 
• Aardkorst: vast gesteente

Aardkorst

Mantel

Kern

5000 graden

Convectie stromen

Platen of schollen tektoniek

Waardoor bewegen de platen?

Door convectiestromen!

Heet magma stijgt op richting de aardkorst, het magma koelt af wanneer hij bij de aardkorst. Kouder magma zakt naar beneden. Daarna begint het weer opnieuw! 

Het is vergelijkbaar wanneer je water kookt.

Hierdoor bewegen de platen en zorgen voor barsten en scheuren in de aardkorst!

Dit zijn endogene krachten = krachten van binnenuit de aarde.

De platen

De aardkorst bestaat uit 2 soorten platen:

Continentale korst

• Ligt onder de continenten
• Dikte: 35–70km
• Licht gesteente zoals graniet

Oceanische korst 

• Ligt onder de oceanen
• Dikte 7–10km
• Zwaar gesteente door basalt

Continentale korst

Kenmerken

• Ligt onder de continenten
• Dikte: 35–70km
• Licht gesteente zoals graniet

Oceanische korst

Kenmerken

• Ligt onder de oceanen
• Dikte 7–10km
• Zwaar gesteente door Basalt

Platen bewegingen

Langs de breuklijnen is de aardkorst voortdurend in beweging. 

3 Plaatbewegingen:

• Convergentie: naar elkaar
• Divergentie: uit elkaar
• Transform: langs elkaar
  

Transform

Divergent

Convergent

Uit elkaar

Naar elkaar

Langs elkaar

Gevolgen platen-tektoniek

1. Ontstaan aardbevingen;

2. Ontstaan bergen; (volgende les)

3. Ontstaan vulkanen in Chili (volgende §).

Ontstaan aardbevingen

Door plaatbewegingen bouwt zich spanning op in de aardkorst. Na enkele jaren ontlaadt die spanning zich en  verschuiven platen ineens een paar meter                   aardbeving!

• De zwaarste aardbevingen komen voor bij convergentie.

• Aardbevingen meet je op de schaal van Richter. 

Oceanische plaat 

Continentale plaat 

Epicentrum

Het epicentrum is de locatie waar een aardbeving het beste voelbaar is. Het zit recht boven waar de aarbeving plaatsvind in de aardkorst

Hypocentrum

Het hypocentrum is het gebied in de aardkorst waar een aardbeving ontstaat.

Ontstaan aardbevingen(1)

Aardbevingen ontstaan bij subductie!

De beweging van de platen gaat niet vloeiend, maar schoksgewijs. 

Spanning wordt in aardkorst opgebouwd. Wanneer de platen losschieten, komt er veel energie vrij, die voelbaar zijn als een aardbeving! 

De zwaarste aardbevingen komen voor bij convergentie en transforme plaatbeweging.

Regel:

Hoe langer er spanning wordt opgebouwd, hoe zwaarder de aardbeving zal zijn. 

Ontstaan aardbevingen(2)

De plaats waar de aardbeving in de aardkorst ontstaan noemen we het hypocentrum.

De plaats boven het hypocentrum op het aardoppervlak noemen we het epicentrum.

Regel:

Hoe ondieper het hypocentrum, hoe meer schade er is.

Epicentrum

Het epicentrum is de locatie waar een aardbeving het beste voelbaar is. Het zit recht boven waar de aarbeving plaatsvind in de aardkorst

Hypocentrum

Het hypocentrum is het gebied in de aardkorst waar een aardbeving ontstaat.

Schaal van Richter

Aardbevingen meet je op de schaal van Richter. 

Op een schaal van 0 tot 10. Eén punt omhoog op de schaal van Richter = 10x zo zwaar! Het wordt gemeten op een Seismograaf.

De zwaarste aardbeving ooit gemeten was in Chili - 9.5 op de schaal van Richter!

Tussentijdsefoto

Wat zie je?

Waar komt dit voor?

Waarom komt dit hier voor?

Is dit gewenst?

Komt dit overal zo voor?

Beschrijving van de openingsfoto

Schade door aardbeving

Schade door de aardbeving van 2010.

Chili, wat gebeurt daar?

Seismisch gat

Seismisch gat = waar sinds 1835 geen zware aardbeving is voorgekomen in vergelijking met  omringende gebieden.  

• In 2015 ontplofte de een tikkende tijdbom!                           Aardbeving van 8.3.

• In het noorden ligt ook een seismisch gat.

Vraag 1: Welke oorzaak heeft dit seismisch gat?

Vraag 2: Welke gevolgen heeft een seismisch gat?

Werkvorm: Placemat

Benoem 3 feiten van de les

Stel 3 vragen aan je buurman/ vrouw over de stof

Benoem 3 begrippen van de les

Benoem 3 dingen die je nog niet wist 

Benoem 3 dingen van de vorige les 

Aantekeningen niet toegestaan!

Aan het werk

Wat?	Havo: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 5 VWO: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 6
Hoe?	Zelfstandig in stilte
Hulp	Brein, Boek, Buur, Bureau
Tijd	Timer Daar checken we de leerdoelen
Klaar?	Maak de herhaling of Keuzemenu B: Cryptisch Zuid-Amerika of de Quizlet

Aan het werk

Ik begrijp het wel	Extra oefenen	Lastig?
Zelfstandig werken: Havo: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 5 VWO: §3.2 'Chili beeft' vraag 1 t/m 6 Klaar? Keuzemenu B: Cryptisch Zuid-Amerika.	Maak de opdrachten en de herhaling Klaar? Maak de Quizlet	Extra uitleg en maak daarna de opdrachten Klaar? Maak de herhaling

Lesdoelcheck

1. Leg uit wat platentektoniek is.
2. Welke plaatbewegingen zijn er?
3. Waardoor bewegen de platen?
4. Hoe ontstaan aardbevingen?
5. Leg de situatie van het seismische gat in Chili uit.

Exit Ticket
Hoe goed heb je de les begrepen?

😒🙁😐🙂😃

0