Welkom v6!
Welkom v6!
Thema 12 Vertering
12.3 Chemische vertering
Laptop op tafel
BiNaS erbij
Wat gaan we vandaag doen?
Korte herhaling 12.1 en 12.2 + hw bespreken (22, 24, 26)
Uitleg 12.3 Chemische vertering
Zelfstandig werken
--> M. Opdrachten 12.3 30, 32, 34, 36, 37 en 41
Wat is vertering?
Energie in voedingsstoffen gebruiken om te bewegen.
Voedingsstoffen gebruiken om cellen te bouwen.
Voedingsstoffen klein maken zodat ze in het bloed kunnen worden opgenomen.
Voedingsstoffen opnemen in het bloed.
Wat is de rol van voedingsvezels bij vertering?
ze zorgen voor oppervlakte vergroting
ze zorgen voor een goede darmperistaltiek
ze helpen bij vertering van vet
ze maken de dunne darm bacterievrij
Essentiële aminozuren voor de mens zijn aminozuren die …
alleen in dierlijk voedsel voorkomen
het menselijk lichaam zelf niet kan maken
noodzakelijk zijn voor het verteringsproces
alleen in autotrofe planten voorkomen
Welke polysacharide wordt ook wel de dierlijke zetmeel genoemd?
glucose
glycogeen
celloluse
glucagon
Wat is de belangrijkste functie van deze voedingsstof in je lichaam?
bouwstof
brandstof
reservestof
beschermende stof
Wat is de functie van peristaltiek?
Het kneden van verterings-sappen en de voedselbrij
Het voortduwen van de voedselbrij
Beide
Geen van beide
In de afbeelding is de peristaltiek in een deel van het darmkanaal schematisch getekend. Zijn op plaats 1 de kringspieren in de wand van het darmkanaal ontspannen of samengetrokken? En hoe zit het op die plaats met de lengtespieren?
De kringspieren en de lengtespieren zijn allebei ontspannen.
De kringspieren zijn ontspannen en de lengtespieren zijn samengetrokken.
De kringspieren zijn samengetrokken en de lengtespieren zijn ontspannen.
De kringspieren en de lengtespieren zijn allebei samengetrokken.
Mechanische vertering
Hoeveel groter wordt het oppervlak?
12.3 Chemische vertering
Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden verteerd in het darmkanaal.
Je kunt de werking van verteringsenzymen beschrijven.
Chemische vertering
Verteringsenzymen en eindproducten voor:
eiwitten
vetten
glycogeen
zetmeel
sacharose
lactose
DNA/RNA
BINAS tabel 82E
Koolhydraten
door amylase in speeksel en alvleeskliersap
door maltase, sacharase en lactase in dunne darmsap
Eiwitten
Pepsinogeen geactiveerd tot pepsine door zoutzuur in maag
Trypsinogeen geactiveerd tot trypsine door enterokinase in twaalfvingerige darm
Peptidase in dunne darmsap
Vetten
Lipase in alvleeskliersap
Vetzuren verlagen pH!
Verteringsproducten van vetten
Niet opneembaar
Niet opneembaar
Opneembaar
Opneembaar
Uit welke onderdelen bestaat het verteringsstelsel? Graag op volgorde!
BINAS 82 C
mond
slokdarm
maag
12-vingerige darm (begin dd)
dunne darm
dikke darm
endeldarm
anus
Aan de slag!
Maak opdrachten 30, 32, 34, 36, 37 en 41
Klaar? Lees 12.4
Is het kauwen op je eten mechanische of chemische vertering?
mechanische vertering
chemische vertering
Vertering mbv gal is
mechanische vertering
chemische vertering
geen van beiden
Welke voedingsstof wordt door lipase verteerd?
eiwitten
koolhydraten
vetten
vitamines
Peristaltische bewegingen zijn een vorm van chemische vertering
Waar
Niet waar
Enzymen zorgen voor de chemische en mechanische vertering
Goed
Fout
Welk sap bevat enzymen voor de vertering van zetmeel, eiwitten, vetten en suikers ?
Speeksel
Maagsap
Alvleessap
Darmsap
Verteringsenzymen en eindproducten voor:
eiwitten
vetten
glycogeen
zetmeel
sacharose
lactose
DNA/RNA
BINAS tabel 82E
Mond
Mechanische vertering: kauwen voedsel (groter oppervlak)
Chemische vertering: speeksel met slijm en enzymen
Speeksel
Speekselklieren in je mond produceren speeksel.
Speeksel bestaat uit water, slijm en het enzym amylase.
Dit enzym begint met de vertering van zetmeel.
Maag
Voedsel via slokdarm naar maag
Kringspier aan beide kanten
Maagsap met enzym, zoutzuur en slijm
Maag
Maagwand produceert maagsap
Kliercellen maken H+ en Cl- (HCl)
Andere cellen produceren slijm of pepsinogeen
Pepsinogeen = inactief enzym
HCl en pepsine kan pepsinogeen activeren
Maag
pepsine activeert ook pepsinogeen.
Werking enzymen optimaal bij pH 2,5
12-vingerige darm
Afvoerbuis lever en galblaas: gal (galkleurstoffen en galzouten)
Afvoerbuis alvleesklier: alvleessap
Gal
Wordt gemaakt in de lever
Wordt bewaard in de galblaas
Maakt vetdruppeltjes klein=
emulgeren
Emulgeren door galzouten
Alvleessap
De alvleesklier produceert alvleessap
Alvleessap bevat enzymen die eiwitten, zetmeel en vetten afbreken.
Neutraliseert tot pH = 8 mbv HCO3-
Dunne darm
Toevoegen enzymen
Opname water, voedingsstoffen en verteringsproducten (resorptie)
Lengte darmkanaal
Dikke darm
Resorptie water, mineralen, vitaminen
Darmbacterien voor vertering en produceren van vitaminen