Taalbeleid en taalgericht vakonderwijs

Elke docent is een taaldocent
1 / 15
volgende
Slide 1: Tekstslide
NederlandsMiddelbare schoolmavoLeerjaar 1

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

Onderdelen in deze les

Elke docent is een taaldocent

Slide 1 - Tekstslide

Aanleiding

Het volgende idee bestaat:

Door corona hebben veel basisvaardigheden een deuk opgelopen.
Bij Nederlands gaat het dan voornamelijk om leesvaardigheid. 
Wij zouden daar als sectie nóg meer aandacht aan kunnen besteden,
maar de waarheid is dat we dat al doen...

Slide 2 - Tekstslide

Aanleiding


Wij vermoeden dat de leerlingen niet meer zo goed in staat zijn om de link te leggen naar andere vakken.
Voor het puberbrein is het behoorlijk lastig om de koppeling tussen diverse vakken te maken, maar we kunnen hen hierin natuurlijk wel ondersteunen. 

Slide 3 - Tekstslide

Aanleiding



Als een leerling de leesvaardigheidstools die hij bij Nederlands krijgt aangereikt niet uit zichzelf toepast bij andere vakken, dan zou de betreffende vakdocent hierin ondersteuning kunnen bieden.

Slide 4 - Tekstslide

Taalvaardigheid moeten onze leerlingen bij Nederlands leren...
Eens
Oneens

Slide 5 - Poll

Planning
1. Hoe behandel je een tekst? (Maurice)
2. Een les aardrijkskunde (Sofie)
3. Samenvatten (Anne)

Slide 6 - Tekstslide

Misschien merken jullie het zelf ook wel:
- Leerlingen die vragen niet goed lezen
- Leerlingen die formuleringsfouten maken
- Leerlingen die teksten niet begrijpen
Dit merk ik wel
Dit merk ik niet

Slide 7 - Poll

Taalexperiment 
De pikkel en de wop

Doel: inzien dat niet alles meteen duidelijk is voor de leerlingen. Taal heeft invloed. 

Slide 8 - Tekstslide

De pikkel en de wop

Een wop mufte zijn frinse fruin.
Een pikkel beunde snerp in de fruin van de wop.
"Groes mijn bale fruin", loeg de wop biest.
En hij voegde eraan toe: "Mijn fruin is frins!"
"Proest bedaan!", makkelde de pikkel met tegenzin.
"Mart jij benedal geen lijpjes?"
"Ik mart geen rotse pikkels",
slukte de wop nogal biester.

1. Wat mufte de wop?
2. Hoe beunde de pikkel in de fruin van de wop?
3. Wat makkelde de pikkel?
4. Mart de wop rotse pikkels?


timer
1:00

Slide 9 - Tekstslide

De Pikkel en de wop
Het is nonsenstaal, maar door goed technisch te lezen 
kun je de vragen gewoon beantwoorden. 

1. Wat mufte de wop? zijn frinse fruin.
2. Hoe beunde de pikkel in de fruin van de wop? Snerp.
3. Wat makkelde de pikkel? Proest bedaan!
4. Mart de wop rotse pikkels? Nee.

Slide 10 - Tekstslide

Taalgerichte vakdidactiek
Onderzoek: zodra vakdocenten merken dat leerlingen moeite hebben 
met het vereiste taalniveau van hun vak, zoeken ze zelf naar oplossingen:







Gevolg: er ontstaat een neerwaartse spiraal, leerlingen hebben hier op langer termijn niets aan. 




Slide 11 - Tekstslide

MBO


Leerlingen kunnen, naar eigen zeggen en bij monde van docenten, de teksten niet lezen, geen fatsoenlijk verslag op papier krijgen en spreken straattaal in plaats van vaktaal.

Bij sommigen heerst de misvatting dat iedere vakdocent die zelf het Nederlands beheerst een goede begeleider en 'rolmodel' zou zijn voor de leerlingen. 

Slide 12 - Tekstslide

Context, interactie, taalsteun
1. Plaats de nieuwe stof in context:
- Visualiseer 
- Schema's 
- Andere tekstsoorten
2. Zorg voor interactie:
- Stimuleer interactie 
- Laat samenwerken 
- Presentatie 
- Stel vragen en laat antwoorden

3. Zorg voor taalsteun:
- Bied hulp bij begrijpen en produceren van taal 
- Geef feedback op taalgebruik

Slide 13 - Tekstslide

Hoe dan?
  • Extra aandacht sleutelbegrippen
  • Samen teksten lezen en hoofdzaken markeren
  • Schrijfopdrachten
  • Toetsvragen laten maken
  • Basislijst schooltaalwoorden doornemen
  • Samenvattingsopdracht
  • Modelen (voordoen)
  • Schema's maken, zorgen voor overzicht





Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Video