Literatuur
1900-tot nu
Literatuur
1900-tot nu
Moderne literatuur 1900-1940
naturalisme
neo-romantiek
de nieuwe roman
nieuwe zakelijkheid
historische avantgarde
Nescio (J. Grönloh)
Pseudoniem, Latijn voor "Ik weet (het) niet"
Neoromantische verhalen
Drie novellen: De uitvreter, Titaantjes en Dichtertje.
Vriendengroep: onpraktische artistieke lui, nostalgie naar onwetendheid, wijsheid is niet superieur.
Willem Elsschot
Vlaams
Cynisch
Minimalisme
Vergeleken met Nescio
Kaas, Het dwaallicht, Het huwelijk
Ferdinand Bordewijk
Nieuwe zakelijkheid (tijdens Interbellum)
Strakke zinsbouw
Geen overbodigheden
Beeldspraak: hard
Thema's: tucht, orde en angst
Karakter, Bint, Blokken
Wat hebben Nescio en Elsschot met elkaar gemeen?
historische avantgarde
dadaisme expressionisme vitalisme
modernisme
De grote drie
Willem Frederik Hermans
1921-1995
Info
Komt uit een Amsterdams onderwijsgezin
Studeerde fysische geografie
Zus en neef pleegden zelfmoord bij inval Duitsers (1940)
Weigerde in 1972 de P.C. Hooftprijs; accepteerde in 1977 de Prijs der Nederlandse Letteren
Schreef proza, poëzie, essays
Wordt beschouwd als een van 'de grote drie'
Zijn werk
Hoofdpersonen: bezien wereld met cynisme en wantrouwen én zijn vaak zelf ook niet te vertrouwen.
Diepere zin: de mens is een wezen dat geen echte greep op de realiteit heeft, chaos overwint
Engagement: wantrouwen tegen alles wat meent de waarheid in pacht hebben (geloof/politiek etc.)
Nooit meer slapen, De donkere kamer van Damokles, Het behouden huis etc.
Harry Mulisch 1927-2010
"Ik ben de Tweede Wereldoorlog."
Schreef romans, toneelstukken, reisverslagen, autobiografische boeken, essays, gedichten en reportages
Informatie
Geboren in 1927 te Haarlem
Vader was collaborateur, moeder Joods
1936: scheiding ouders, moeder vertrekt naar VS
1959: Het stenen bruidsbed
1975: Twee vrouwen / 1982: De aanslag / 1992: De ontdekking van de hemel / 2000: Siegfried: een zwarte idylle
Ontving alle literaire prijzen die er in Nederland zijn
Zijn werk
De mens wordt gedreven door krachten die hij niet kan beheersen, vaak niet eens kent.
Kunstige beeldspraken
Suggestieve overdrijvingen
Vreemde woorden
Toespelingen op allerlei culturen en literatuur (intertekstualiteit)
Gerard Reve (1923-2006)
Info
Geboren in 1923 te Amsterdam
1947: De avonden
1949: Werther Nieland
1966: Nader tot u
1968: P.C. Hooft-prijs
Somber, doet zelfmoordpoging
Homoseksueel
Rellen: hij uit zich meerdere keren racistisch en wordt aangeklaagd wegens godslastering.
Zijn werk
Volwassenwording
Rituelen
Seks
Van links naar rechts:
Reve, Hermans, Mulisch
Mulisch, Hermans, Reve
Hermans, Mulisch, Reve
Reve, Mulisch, Hermans
Wie zei 'Ik ben de oorlog'?
In welke periode schreef Bordewijk voornamelijk?
Tijdens de Eerste Wereldoorlog
Tijdens het Interbellum
Tijdens de Tweede Wereldoorlog
Na 1945
Wie schreef het boek Kaas?
Hermans
Bordewijk
Nescio
Elsschot
Wie van de 'grote drie' spreekt jou het meest aan en waarom?
V6 9 oktober
Theorie (aantekeningen)
romans in de jaren '60 (Jan Wolkers)
Opdracht Turks Fruit
Filmfragment
De Vijftigers
Neorealisme (dichters jaren '60)
Opdracht J.J. Kessels, the novel (postmodernisme)
romans in de jaren 60
Verzetsliteratuur
Taboedoorbrekende romans:
Afrekenen met geloof of burgerlijkheid ouders (anti burgerlijk)// pessimistisch wereldbeeld // personages zijn antihelden // defictionalisering//experimentele romans
Jan Wolkers (1925-2007)
Veel kritiek over
expliciete beschrijvingen van seksualiteit en dood en ziekte;
afrekening met het gereformeerde geloof en moeizame relatie met ouders;
eenzaamheid van de hoofdpersonen keert vaak terug in zijn werk;
Turks Fruit, Terug naar Oegstgeest , Kort Amerikaans
Opdracht
I Lees de fragmenten 1 en 2 van Turks Fruit en maak de bijbehorende opdrachten.
II Formuleer voor jezelf uit de fragmenten de kenmerken/ passages, die bepalend zijn voor de literatuur van de jaren zestig
minute
second
Wat zijn de kernmerken van De beweging van Vijftig ? De Vijftigers (Laagland cursus 13!)
neorealisme
Tegenbeweging van de Vijftigers/ De Beweging van Vijftig
Doel: in het gewone probeerde met het ongewone te zien; alles kan poezie zijn (vervreemding = nieuwe kijk op de werkelijkheid)
Lees de twee gedichten op pagina 183
Lees de gedichten 'eight days a week' en 'lager onderwijs' (Laagland) Wat is volgens jou bijzonder aan deze gedichten?
HUISWERK voor dinsdag na de vakantie
Lees het fragment uit J.J. Kessels, the novel van Thomese en bestudeer de theorie over het postmodernisme in Laagland.
Op welke manier is hier sprake van het post-modernisme?
Lees de proloog van De aanslag van Harry Mulisch; in de les van dinsdag 20 oktober volgt de opdracht hierbij.
postmodernisme
Postmodernistische literatuur is zowel een voortzetting van de experimenten door schrijvers uit de modernistische periode (met kunstgrepen als fragmentarisch schrijven, paradox, verschillende vertellers, etc.) als een reactie ertegen.
Modernisme: zoeken naar betekenis in chaotische wereld
Postmodernisme: (speels) ontwijken van die betekenis
postmoderne literatuur
metafictie;
niet datgene wat verteld wordt, maar het vertellen zelf staat centraal;
kunstgrepen verteller;
postmodernisme versus realisme
Auteurs: o.a. Thomese, A.F. TH. van der Heijden
Noem de belangrijkste kenmerken van het boek dat jij gaat lezen.