ppt beenderstelsel

Het beenderstelsel

3 Sport

1 / 62
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 62 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het beenderstelsel

3 Sport

1 Anatomische houding

  • Referentiehouding

  • Rug: rechtop en gestrekt

  • Hoofd: Blik vooruit, ogen en oren op 1 lijn

  • Benen: onder lichaam, tenen naar voor

  • Armen: gestrekt en handpalmen naar voor


2 lichaamsvlakken

  • 3 denkbeeldige vlakken door de anatomische houding

  • Doorsneden

  • Sagittaal vlak: linker en rechter helft

  • frontaal vlak: voorste en achterste helft

  • Transversaal vlak: bovenste en onderste helft

3 plaatsaanduidingen

  • Ventraal >< dorsaal of anterior >< posterior


  • Craniaal >< caudaal of superior >< inferior


  • Mediaal >< lateraal


  • Proximaal >< distaal (ledematen)

3 plaatsaanduidingen

 


3 plaatsaanduidingen

 


4 lichaamsassen

 


  • Longitudinale as ( = cephalo-caudale-as = lengte-as)​

  • loopt van craniaal (hoofd) naar caudaal (voetuiteinde) ​

  • loodrecht op transversale vlak ​


  • Transversale as (latero-laterale as = breedte-as)​

  • loopt dwars door het lichaam van ene zijde naar de andere​

  • loodrecht op het sagittale vlak


  • Sagittale as (= dorso-ventrale as = diepte-as)​

  • loopt door lichaam van dorsaal (achter) naar ventraal (voor) ​

  • loodrecht op het frontale vlak ​



Anatomische vlakken en assen - YouTube

4 lichaamsassen

 


4 lichaamsassen

 


Een (sport)beweging: combinatie van verschuiving (translatie) en draaiing (rotatie). ​


Een rotatie van het volledige lichaam als vast geheel rond een bepaalde as gebeurt in het vlak waar deze as loodrecht door gaat.​


Een beweging rond longitudinale as --> in transversale vlak. ​

Een beweging rond sagittale as -->  in frontale vlak.​

Een beweging rond transversale as -->  in sagittale vlak.


4 Lichaamsassen

A rond transversale as


B rond sagitale as



A

4 Lichaamsassen


A rond longitudinale as


B rond sagitale as



A

4 Lichaamsassen

  • Oog …………….. ten opzichte van teen

A craniaal

B caudaal



A

4 Lichaamsassen

  • Sleutelbeen …….. Ten opzichte van schouder

A lateraal

B mediaal



B

4 Lichaamsassen

  • Lumbale ruggenwervel ………… ten opzichte van navel

A ventraal

B dorsaal



B

4 Lichaamsassen

A frontaal vlak

B sagittaal vlak



A

4 Lichaamsassen

A transversaal vlak

B sagittaal vlak



B

4 Lichaamsassen

A rond longitudinale as

B rond sagittale as



B

5 beenderstelsel

  • OPENINGSVRAAG:

  • Hoe komt het dat ons lichaam onze typische menselijke vorm aanneemt en stevig in die vorm blijft?


  • HYPOTHESE: Het skelet bestaande uit vele beenderen, zorgt daarvoor.

5 beenderstelsel

  • ……………………. Beenderen


  • Grootste:


  • Kleinste:


  • Beschermende functie

Geraamte | Schooltv

dijbeen

gehoorbeentjes

206

5.1 functies beenderstelsel

  • Steun en vorm

  • Beweging

  • Opslagplaats mineralen (Ca en PO4)

  • Bescherming weke organen

  • Aanmaak bloedcellen: rood beenmerg


  • Volwassenen: schedel, borstbeen, ribben, wervels, bekken, dijbeen en opperarmbeen


Rood -> Geel beenmerg : vet


  • Kinderen: ook lange beenderen



5.2 vormen van beenderen

  • 4 types beenderen

    • Lange beenderen

    • Korte beenderen

    • Platte beenderen

    • Onregelmatige beenderen

5.3 samenstelling beenderen

  • Beenweefsel: hard en veerkrachtig

    • Kalk: stevigheid

    • Lijmstof: flexibiliteit


  • Jonge kinderen: lijmstof > kalk

  • Ouderen: lijmstof < kalk

Schooltv: Samenstelling bot - Sterke botten, maar niet te zwaar

5.4 bouw en groei van lange beenderen

  • Compact been: buitenkant


  • Sponsachtig been: uiteinden en centrum van de schacht


  • Holten: beenmerg


5.4 bouw en groei van lange beenderen

  • Uiteinden van de lange beenderen

    • Epifyse: bevat kraakbeencellen = groeischijven

      • Groei stop => groeischijven verbenen


  • Het middelste deel

    • Schacht of diafyse


  • Beenvlies: diktegroei




5.4 bouw en groei van lange beenderen



  • Beenvlies: diktegroei


  • Lange beenderen: geel beenmerg


  • Platte beenderen: rood beenmerg


5.4 bouw en groei van lange beenderen

1: compact bot


2: sponsachtig bot


3: beenvlies


  • Groeiwijzer.nl - Lengtegroei van de botten


taak via classwork


2.1 De wervelkolom

  • 26 beenderen, 24 wervels, het heiligbeen en het staartbeen


Het cervicale gedeelte

-> 7 halswervels

Het thoracale gedeelte

-> 12 borstwervels

Het lumbale gedeelte

-> 5 lendenwervels

2.1 De wervelkolom

  • Tussenwervelschijven = schokdempers


  • 4 krommingen: afwijkingen (scoliose)



2.1 De wervelkolom

Wervellichaam

Wervelboog

Gewrichtsuitsteeksel


Geen tussenwervelschijven

Heiligbeen

Staartbeen

Alle wervelgaten = wervelkanaal

2.2.1 De schoudergordel

2 sleutelbeenderen en 2 schouderbladen

2.2.2 De armen

Supinatie pronatie

Bovenarm

Onderarm: spaakbeen en ellepijp

In anatomische positie (handpalm bovenaan):

spaakbeen en ellepijp naast elkaar

Scharnierwerking (hand draait naar binnen):

spaakbeen draait rond ellepijp

Pols

Hand



2.2.2 De armen

Pols, handpalm en vingers: 27 beenderen


handwortelbeentjes

middenhandsbeentjes

vingerkootjes

2.2.2 De armen

1 opperarmbeen

2 ellepijp

3 spaakbeen

4 handwortelbeentjes

5 middenhandsbeentjes

6 vingerkootjes

2.2.3 De bekkengordel

Beenderen bekkengordel: stevig

2 heupbeenderen

achterzijde: heiligbeen

voorzijde: vezelig kraakbeen


Bekken:

2 heupbeenderen

heiligbeen

staartbeen

2.2.3 De bekkengordel

2.2.4 De benen

  • Dijbeen

  • Scheenbeen

  • Kuitbeen

  • Patella of knieschijf

  • Beenderen voet/enkel



2.2.4 De benen

Dijbeen

  • Langste bot

  • Zwaarste bot


Pees m. Quadriceps femoris

  • Knieschijf


Functie:

Strekken knie

heupbuiger

2.2.4 De benen

Scheenbeen: grote bot onderbeen

  • Gewicht overbrengen op voet


Kuitbeen: dunne bot onderbeen

=> Aanhechting spieren

2.2.4 De benen

Enkel

  • Voetwortelbeentjes

    • Sprongbeen: lichaamsgewicht overdragen naar grond

    • Hielbeen: aanhechting achillespees

    • 5 andere beenderen


  • Middenvoetsbeentjes

  • Teenkootjes


5.6 Latijnse benamingen beenderen

clavicula

scapula

5.6 Latijnse benamingen beenderen

sternum

costae

5.6 Latijnse benamingen beenderen

humerus

radius

5.6 Latijnse benamingen beenderen

ulna

femur

5.6 Latijnse benamingen beenderen

patella

tibia

fibula

5.7 Gewrichten

Plaatsen waar 2 beenderen bij elkaar komen

Evenwicht tussen stevigheid & stabiliteit <=> bewegelijkheid


3 Soorten botverbindingen:

Onbeweeglijke botverbindingen

Enigszins beweeglijke gewrichten

Vrij beweeglijke gewrichten 


5.7 Gewrichten

Welk bot heeft een grote nood aan stevigheid en weinig nood aan beweging?


schedelbeenderen


Geef een voorbeeld van een botverbinding waarbij de beweeglijkheid belangrijker is dan de stevigheid?


kniegewricht


5.7 Gewrichten

5.7.1 bouw van een gewricht

= verbinding tussen 2 beenderen die ten opzichte van elkaar kunnen bewegen


gewrichtskop

gewrichtskom

gewrichtskraakbeen

Gewrichtskapsel

Gewrichtssmeer

Gewrichtsbanden

https://schooltv.nl/video-item/gewrichten-hoe-zitten-botten-aan-elkaar-vast

5.7.1 bouw van een gewricht

Komen vooral voor bij lange beenderen
zoals bij de armen en
de benen

Gewrichtskraakbeen 
als schokdemper

Knie: menisci, kruisbanden, verkussentjes

Kniegewricht | Schooltv

5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


  1. Kogelgewricht

  2. scharniergewricht

C) eigewricht

D) rolgewricht

E) zadelgewricht

F) glijgewricht



5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


  1. Kogelgewricht


  • Gewrichtskop draait in gewrichtskom

  • Laat beweging in alle richtingen toe (3 assen)

  • zoals de heup en schouder.

5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


B) Scharniergewricht


  • Beweging in 1 vlak

  • alleen heen en weer als een deur (1 as)

  • Elleboog, knie en vingers (kootjes)

5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


C) Eigewricht


  • Een eivormige kop in een kom

  • Laat beweging toe volgens 2 bewegingsassen/richtingen.

  • Tussen vingerkootjes en middenhandsbeentjes

5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


D) rolgewricht/ Draaigewricht


  • Maakt draaibewegingen mogelijk

  • ellepijp en spaakbeen/eerste en tweede halswervel





5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


D) zadelgewricht


  • Gewrichtsvlakken die in elkaar passen zoals een ruiter in een zadel

  • maakt beweging in twee richtingen mogelijk

  • Gewricht tussen handwortelbeentje en middenhandsbeentje van de duim

5.7.2 soorten gewrichten en hun bewegingsmogelijkheid


E) Glijgewricht/vlak gewricht


  • Maakt glijdende bewegingen mogelijk

  • in de hand- en voetwortelbeentjes en tussen sternum en clavicula







Latijnse namen kahoot - Details - Kahoot!

Quizlet Live | Quizlet

3.1 soorten bewegingen

Glijbewegingen

3.1 soorten bewegingen

hoekbewegingen

3.1.2 Scharniergewricht 

  • Elleboog




  • Knie