Het skelet, gewrichten en functies

• Anatomie
• MBO
• Studiejaar 1

 Het skelet, gewrichten en functies

Leerdoelen 

Aan het einde van deze les kan je:

• Benoemen wat de functie van het skelet is
• Drie verschillende soorten gewrichten benoemen en plaatsen
• Vertellen welke aandoeningen er aan het skelet en aan de gewrichten kunnen voorkomen

Wat gaan we doen

• Skelet, spieren, gewrichten en ziektes
• Opdrachten
• Les evaluatie, leerdoelen check 

Het skelet

🧠 Wist je dat...?

• Het skelet ook wel geraamte wordt genoemd?
• Bij geboorte meer dan 270 botten naarmate je groeit uiteindelijk 206 botten

• Bij ouderen komt botontkalking/osteoporose voor.

Welke functie heet het skelet NIET?

1. Bescherming van organen
2. Stevigheid en vorm geven
3. Beweging mogelijk maken
4. Vertering van voedsel

De funties van het Skelet

🦴 1. Stevigheid en vorm geven

Je skelet geeft je lichaam vorm. Het zorgt ervoor dat je rechtop kunt staan en niet in elkaar zakt.

🛡️ 2. Bescherming van organen

Je botten beschermen belangrijke delen van je lichaam:

• Je schedel beschermt je hersenen.
• Je ribben beschermen je hart en longen.
• Je wervelkolom beschermt je ruggenmerg.

Wat is een belangrijkste taak van spieren in het menselijk lichaam?

1. Ze zorgen voor de aanmaak van bloed
2. Ze regelen de spijsvertering
3. Ze zorgen voor beweging van het lichaam
4. Ze maken de botten hard

🏃 3. Beweging mogelijk maken

Je skelet werkt samen met je spieren en gewrichten. Spieren zitten vast aan botten en trekken eraan. Zo kun je lopen, rennen en bewegen.

🩸 4. Aanmaak van bloedcellen

In sommige botten zit beenmerg. Daar worden bloedcellen gemaakt, zoals rode en witte bloedcellen.

🧲 5. Opslag van mineralen

Botten bewaren mineralen, zoals calcium en fosfaat. Die stoffen zijn belangrijk voor je lichaam, bijvoorbeeld voor sterke botten en tanden.

Als je loopt, werken je spieren en botten samen. Ze zorgen ervoor dat je kunt bewegen, rechtop blijft staan en geen pijn krijgt. Hieronder zie je vier dingen die je spieren doen als je loopt:

🦵 1. Bewegen

Je spieren trekken samen. Daardoor gaan je benen naar voren en achteren. Zo kun je stappen zetten.

➡️ Zonder spieren kun je niet lopen!

⚖️ 2. Balans houden

Spieren in je buik, rug en benen zorgen dat je niet omvalt. Ze houden je lichaam rechtop.

➡️ Denk aan een touwtje-loper: zonder sterke spieren val je om!

De taken van de spieren.

De taken van de spieren

🤝 3. Samenwerken

Spieren werken in groepjes. Als de ene spier samentrekt, ontspant de andere.

➡️ Zo beweeg je soepel en zonder schokken.

🛡️ 4. Klappen opvangen

Als je voet op de grond komt, vangen je spieren de schok op.

➡️ Zo beschermen ze je botten en gewrichten tegen schade.

🧠 Wist je dat?

• Je hebt meer dan 600 spieren in je lichaam.
• Spieren werken altijd samen met je hersenen.
• Als je moe bent, werken je spieren minder goed.

Wat voel je met de huid als je loopt?

1. Of je moe bent
2. Of de grond hard, zacht of glad is
3. Of je spieren werken
4. Of je goed ademhaalt

👀👂👃✋ Wat doen je zintuigen als je loopt?

Als je loopt, gebruiken je hersenen informatie van je zintuigen om te zorgen dat je goed beweegt, niet struikelt en veilig blijft. Je zintuigen werken dus samen met je spieren en botten!

👀 Zien

Je ogen kijken waar je loopt.

➡️ Ze zorgen dat je obstakels ziet, zoals een stoep of een trap.

✋ Voelen

Je huid voelt de grond onder je voeten.

➡️ Zo weet je of je op iets zachts, hards of glads loopt.

👀👂👃✋ Wat doen je zintuigen als je loopt?

👂 Horen

Je oren horen wat er om je heen gebeurt.

➡️ Bijvoorbeeld een fietsbel of iemand die roept: “Pas op!”

⚖️ Evenwicht (binnenoor)

In je oren zit een speciaal zintuig voor balans.

➡️ Dit zorgt dat je niet omvalt als je beweegt.

🧠 Wist je dat?

• 👀Als je ogen dicht zijn, is lopen veel moeilijker!
• 👂Mensen met evenwichtsproblemen kunnen sneller vallen.
• ✋Zintuigen zijn superbelangrijk bij revalidatie en ouderenzorg.

Wat doen je hersenen als je wilt gaan lopen?

1. Ze geven een seintje aan je spieren om te bewegen
2. Ze ontspannen je spieren
3. Ze stoppen met werken
4. Ze zorgen dat je sneller denkt

🧠🚶‍♀️ Wat doen je hersenen als je loopt?

Je hersenen zijn de centrale regiepost van je lichaam. Als je loopt, zorgen ze ervoor dat alles goed samenwerkt: je spieren, je zintuigen en je evenwicht.

🧠 1. Beweging aansturen

Je hersenen geven een seintje aan je spieren: “Zet je been naar voren!”

➡️ Zonder hersenen kun je niet bewegen.

👀👂✋ 2. Zintuigen verwerken

Je hersenen krijgen informatie van je ogen, oren, huid en evenwichtsorgaan.

➡️ Ze zorgen dat je weet waar je loopt en of het veilig is.

🧠🚶‍♀️ Wat doen je hersenen als je loopt?

⚖️ 3. Balans houden

Je hersenen gebruiken informatie uit je oren en spieren om je rechtop te houden.

➡️ Zo val je niet om.

🚨 4. Reageren op gevaar

Als je hersenen iets gevaarlijks opmerken (bijv. een gladde stoep), sturen ze je spieren aan om te stoppen of uit te wijken.

➡️ Ze beschermen je tegen vallen of botsen.

Heb jij al eens een bot gebroken? Zo ja welke?

Verschillende botten in je lichaam

Botten zorgen voor stevigheid, bescherming en beweging. Niet alle botten zijn hetzelfde, ze hebben verschillende vormen en functies.

Er zijn drie soorten botten:

Lange botten

➡️ Deze botten zorgen voor beweging en dragen gewicht.

📍 Voorbeelden: dijbeen (bovenbeen), opperarmbeen.

Korte botten

➡️ Deze geven stevigheid en maken kleine bewegingen mogelijk.

📍 Voorbeelden: handwortelbeentjes, voetwortelbeentjes.

Platte botten

➡️ Deze beschermen belangrijke organen.

📍 Voorbeelden: schedel (hersenen), borstbeen (hart), schouderblad.

Welke problemen of ziektes die met botten te maken hebben ken je al?

Voorbeelden van ziektes aan de botten zijn;

Reuma

Jicht

Artrose

Osteoporose

Artrose

Bij artrose gaat het kraakbeen in je gewrichten achteruit.

• Je krijgt pijn, stijfheid en moeite met bewegen.
• Het komt vaak voor in de knieën, heupen, vingers en rug.
• Artrose is géén ontsteking, maar een slijtage van het gewricht.

Botontkalking / Osteoporose

Bij osteoporose worden je botten broos en zwak.

• Je hebt meer kans op breuken, vooral in heup, pols en rug.
• Komt vaak voor bij ouderen, vooral vrouwen.
• Je merkt het vaak pas als je iets breekt 

Reuma (Reumatoïde artritis)

Reuma is een ontstekingsziekte van de gewrichten.

• Je lichaam valt eigen weefsel aan (auto-immuunziekte)
• Je hebt pijn, zwelling, stijfheid en voelt je vaak moe.
• De klachten zijn meestal symmetrisch (links én rechts tegelijk)

Jicht

Jicht is een plotselinge ontsteking in een gewricht.

• Komt vaak voor in de grote teen.
• Oorzaak: teveel urinezuur in het bloed, dat kristallen vormt in het gewricht.
• Je krijgt heftige pijn, roodheid en zwelling.

Wat weten tot nu toe?

• Wat zijn de functies van het skelet?
• Wat is een andere naam voor het skelet?
• Noem 3 verschillende botten
• Noem 2 problemen of ziektes die met de botten te maken hebben.

Let op: het rad bepaalt wie antwoord geeft

Gewrichten en hun functies

 Een gewricht is de plek waar twee botten elkaar raken. Gewrichten zorgen ervoor dat je lichaam kan bewegen.

Wat doen gewrichten?

• Ze maken beweging mogelijk, zoals buigen, draaien of strekken.
• Ze worden bij elkaar gehouden door gewrichtsbanden.
• Ze zorgen dat je botten goed op hun plek blijven tijdens het bewegen.

De 3 soorten gewrichten

• Scharniergewricht
• Rolgewricht
• Kogelgewricht

Let op: ik noem een soort gewricht en 

de spinner wijst iemand aan die

dat gewricht gaat bewegen.

ntr.nl

Leerdoelen check

Aan het einde van deze les kan je:

• Benoemen wat de functie van het skelet is
• Drie verschillende soorten gewrichten benoemen en plaatsen
• Vertellen welke aandoeningen er aan het skelet en aan de gewrichten kunnen voorkomen.

Woordzoeker

https://www.toll-net.be/h5p/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=5635

Hoe vond je de les?

😒🙁😐🙂😃