v1E - H2.3 & 2.4

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 1

Welkom v1E

03-12-2025

https://www.ad.nl/leiden/een-mummie-in-leids-museum-in-hoeverre-kan-dat-nog~adcb5eaa/

Stelling:

Mogen musea nog wel mummies of andere ''eeuwenoude'' lichamen tentoonstellen?

Wat gaan we doen

• Leerdoelen

• Uitleg 2.3

• Uitleg 2.4

• Lezen

• Mysteriespel

Leerdoelen

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen gevolgen van de irrigatielandbouw voor de Egyptische samenleving noemen

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen uitleggen waarom in Egypte het schrift ontstond en waar dit voor werd gebruikt

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen beschrijven hoe in Egypte een staat ontstond en welke taken de farao daar in had

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen kenmerken van de Egyptische samenleving beschrijven

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen uitleggen en verklaren hoe Egyptenaren omgingen met de doden

• Aan het einde van de les kunnen de leerlingen beschrijven waardoor de macht van de farao's afnam en wanneer en hoe er een einde kwam aan de staat Egypte die werd geleid door de farao's

2.3: Een machtige staat

Landbouw langs de rivier

• Tussen 5000 en 3000 v.Chr. in het Midden-Oosten --> ontstaan van steden

• Rond 5000 v.Chr.: warmer en droger, dus --> mensen gaan langs de rivier wonen

• In Egypte: de Nijl

Landbouw langs de rivier

• April: water stijgt

• Juli: Nijl overstroomt

• Rivierwater stond op de akkers

• Er zat slib in: vruchtbare modder

• Oktober: water daalt

• Slib blijft achter op de akkers --> boeren zaaien in vruchtbare aarde

• Eufraat en Tigris

Dorpen worden steden

• Overstroming zorgen niet overal voor voldoende water

• Grond is te droog

• Oplossing = irrigatielandbouw

• Irrigatielandbouw = vorm van akkerbouw waarbij er kunstmatig water van en naar de akkers wordt gebracht

Dorpen worden steden

• Welke gevolgen had dit voor het leven naast deze rivieren?

• Er ontstond hiërarchie in de dorpen. Mensen moesten samenwerken en dorpshoofden moesten leiding geven

• De bevolking groeide. Grote oogsten --> voldoende te eten --> mensen bleven gezonder, leefden langer en kregen meer kinderen

• Behalve boeren ook ambachtslieden: mensen die met speciale kennis producten maakten met de hand --> andere beroepen, zoals smid en pottenbakker

• Dorpen groeien uit tot steden --> landbouw-stedelijke samenleving: deel op het platteland, deel in de stad.

Farao

• Veel samenwerking --> ruzie

• Rond 3100 v.Chr.: Egypte wordt een staat

• Staat: land met duidelijke grenzen en een eigen bestuur

• Koning = farao --> opvolging door zonen

• Dynastie: koningen uit dezelfde familie

Farao

• Farao bepaalde alle wetten en was belangrijk militair

• Zoon van de goden

• Farao werd dus vereerd als een god

• Minister, ambtenaren en soldaten hielpen de farao met besturen

• Vizier

• Egypte kende geen geld

• Belasting in de vorm van oogsten

Hiërogliefen

• Steeds meer wetten, afspraken en berekeningen nodig --> ingewikkelder

• Egyptenaren gebruikten symbolen --> hiërogliefenschrift

• Duizenden tekens

• Sommige betekende een woord, sommige klanken

• Moeilijk schrift voor veel mensen

• Speciale schrijvers

• Gebruik maken van papyrus

Staat en staatshoofd

• Nederland nu = monarchie

• Monarchie: land met koning of keizer als staatshoofd

• Staatshoofd: koning of president van een land

• Land zonder koning of keizer is een republiek

2.4: Leven voor én na de dood

Het dagelijkse leven

• Strakke hiërarchie

• Farao --> elite (familie en hoge ambtenaren) --> boeren en ambachtslieden --> slaven

• Vaak buitenlandse soldaten

• Vrouwen deden vaak huishouden, hielpen met oogsten

• Wel dezelfde rechten

• Mannen werkten buitenshuis

• School --> alleen voor rijken

Goden

• Godsdienst was erg belangrijk

• Polytheïsme: godsdienst waar meerdere goden tegelijk worden vereerd

• Alle gebeurtenissen werden bepaald door goden

• Zonnegod, god voor graan, voor overstroming, landbouw, liefde

• Egyptenaren brachten offers

• In tempels, waar priesters rituelen deden

Het dodenrijk

• Egyptenaren geloofden in een leven na de dood

• Goed leven geleid? --> dodenrijk

• Lichaam moest goed bewaard blijven

• Dode lichaam --> gemummificeerd: eerst organen eruit halen en daarna in linnen doeken wikkelen

Het dodenrijk

• Lichamen begraven in woestijnzand

• Graven voor farao's: piramides

• Tussen 2600 v.Chr. en 2100 v.Chr. gebouwd voor farao's

• Later werden farao's begraven in rotsgraven in de Vallei der Koningen, in het zuiden van Egypte

De laatste farao

• Vanaf 3100 v.Chr. tot 30 v.Chr. werd Egypte geregeerd door farao's

• Tijdens de laatste duizend jaar nam de macht af

• Soms burgeroorlogen of invallen van buitenaf

• 332 v.Chr.: Egypte wordt veroverd door Alexander de Grote

• Cleopatra allerlaatste farao

• Om vernedering te voorkomen --> in 30 v.Chr. zelfmoord

• Daarna werd Egypte een provincie van het Romeinse Rijk

Mysteriespel

• Uitkomst: Jullie kunnen een logisch verhaal op chronologische volgorde maken. Jullie leren om samen te werken en over het leven in het oude Egypte

• Hoe: Door in tweetallen samen te werken en het mysterie rondom de diefstal in het oude Egypte op te lossen

• Hulp: Docent

• Tijd: 30 minuten

• Wat: Jullie gaan in tweetallen een mysterie rondom een diefstal in het oude Egypte op te lossen. Eerst maken jullie het verhaal af en vullen jullie het opdrachtenblad in

• Klaar? Wachten tot we het gaan nabespreken

Afsluiting

• Volgende week: Begin H3 (H3.1)

• Huiswerk voor 10-12:

2.3: 1, 3, 5 & 6

2.4: 2, 4, 6 & 7