Onze blauwe planeet
Onze blauwe planeet
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet jij al over 'Onze blauwe planeet'?
Deze slide heeft geen instructies
Een terugblik in de tijd...
Al van in de oudheid stelden onze voorouders zich vele vragen over de aarde:
welke vorm heeft de aarde, hoe groot is de aarde, welke landen zijn er?
De Grieken namen aan dat de aarde, net zoals de zon en de maan, een bol was, maar zij konden de aarde niet als een geheel zien.
In de 3e eeuw v. C. berekenden zij zelfs met verbluffende nauwkeurigheid dat de omtrek van de aarde 40 000 km bedroeg.
Deze slide heeft geen instructies
Een terugblik in de tijd...
Voor al die wetenschappelijke kennis uit de oudheid was er tijdens de middeleeuwen geen plaats meer: 'De aarde is een platte schijf en als je te ver op zee durft varen, dan val je van de aarde af!'
Dit foutieve beeld vind je terug in de prachtige versieringen in middeleeuwse kerken en gebouwen.
Deze slide heeft geen instructies
Een terugblik in de tijd...
Toen Galileo Galileï in de 16e eeuw met een telescoop naar de planeten kon kijken, bewees hij dat de aarde en de andere planeten rond de zon draaien. Het tijdperk van echte wetenschap was begonnen!
Toch zou het duren tot in de 20ste eeuw dat de aarde vanuit de ruimte als een volledige bol werd gefotografeerd.
Deze slide heeft geen instructies
Vanuit de ruimte bekeken
Deze slide heeft geen instructies
Vorm en kleuren van de aarde
Zo zag de astronaut Neil Armstrong onze aarde toen hij met de Apollo-ruimteraket in 1969 naar de maan vloog. Het was de eerste keer dat een mens de aarde van op de maan als een volledige bol zag.
Onze wondermooie aarde met blauwe oceanen, witte wolken, bruin en groen van de continenten en witte ijskappen.
Deze slide heeft geen instructies
Onze aarde - Een blauwe planeet
Wat komt het meeste voor op onze wereldbol? Aarde of water?
Aarde
Water
Deze slide heeft geen instructies
Verdeling water en land op de aarde
Land en water zijn zeer ongelijk verdeeld! 70% van het aardoppervlak is bedekt met oceanen en ijs en slechts 30% van het oppervlak bestaat uit land.
Continenten zijn de grote stukken land op de aarde.
Het grootste continent is Eurazië en bestaat uit twee werelddelen: Europa en Azië.
Het continent Amerika wordt in Noord- en Zuid - Amerika verdeeld.
Centraal - Amerika is de landbrug tussen de werelddelen Noord - en Zuid - Amerika.
Het werelddeel Oceanië bestaat uit het continent Australië en enkele eilanden en eilandengroepen.
Deze slide heeft geen instructies
De dampkring van onze aarde
Vanuit de ruimte zie je dat de aarde omgeven is met dikke lagen lucht. Dit is de dampkring of atmosfeer.
De lagen van de dampkring bestaan uit verschillende gassen, waaronder stikstof en zuurstof.
Alle weersverschijnselen spelen zich af in de dampkring: wolken, regen, wind, bliksem,...
Vanuit de ruimte zie je water in verschillende toestanden: ijs, vloeibaar water en waterdamp.
De dampkring beschermt onze aarde ook tegen gevaarlijke straling zoals UV-stralen van de zon.
Wij moeten zorg dragen voor deze mantel rond de aarde!
Deze slide heeft geen instructies
WB p. 98 opdracht 1
(deelopdracht b, c, d,e)
Deze slide heeft geen instructies
Land en water
Deze slide heeft geen instructies
WB p. 98 opdracht 2
Deze slide heeft geen instructies
Water, het blauwe goud
Planten, dieren en dus ook de mens bestaan voor een groot gedeelte uit water: een krop sla en een kwal voor ongeveer 90% en een mens gemiddeld 65%.
Dagelijks verliezen we water als we zweten, uitademen en urineren. We moeten voldoende water drinken anders drogen we uit. Maar niet al het water van de aarde is geschikt als drinkwater. Slechts 3% van het water op aarde is zoet water.
Een groot deel daarvan is bevroren in gletsjers en ijskappen.
Sinds 1975 is de vraag naar drinkbaar water verdubbeld. Ook het aantal mensen op aarde neemt alsmaar toe. Drinkbaar water is schaars, maar ieder van ons heeft er recht op.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het grootste werelddeel?
Afrika
Europa
Azië
Oceanië
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het kleinste werelddeel?
Afrika
Europa
Azië
Oceanië
Deze slide heeft geen instructies
Over welke oceaan vaar ik als ik van Afrika naar Amerika ga?
Atlantische Oceaan
Grote of Stille Oceaan
Indische Oceaan
Deze slide heeft geen instructies
Hoe heet de oceaan tussen Azië en Amerika?
Atlantische Oceaan
Grote of Stille Oceaan
Indische Oceaan
Deze slide heeft geen instructies
Aan welk werelddeel grenst Europa in het oosten?
Azië
Afrika
Antarctica
Amerika
Deze slide heeft geen instructies
Aan welk werelddeel grenst Europa in het zuiden?
Azië
Afrika
Antarctica
Amerika
Deze slide heeft geen instructies
Onder de grond
Deze slide heeft geen instructies
Leven op een dunne korst
Als je de lucht en het water van de aarde weg denkt, dan is onze aarde een vaste bol. Wel geen gladde bol, want er zijn hoge bergen en diepe grachten op de zeebodem.
De buitenste harde laag gesteenten noemen we de aardkorst. Maar kijk, die aardkorst is maar heel dun! Net de schil van een perzik.
Deze slide heeft geen instructies
Leven op een dunne korst
Onder de aardkorst zit de mantel van de aarde die uit taai vloeibare gesteenten bestaat: dit is het magma.Als een vulkaan uitbarst, dan wordt de prop die in de krater zit naar boven geslingerd en verbrijzeld: er komen gloeiend hete, giftige gassen vrij en de assen kunnen kilometers verder neerkomen. Daarna vloeien de vloeibare gesteenten als lavastromen naar buiten.Binnen in de aarde zit de kern, zoals de grote pit van een perzik.
De kern van de aarde bestaat uit ijzer en nikkel.
Deze slide heeft geen instructies
Opbouw van de aarde
Interactieve schoolplaat: opbouw van de aarde
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De eeuwige dreiging: vulkanen en aardbevingen
Elk jaar beeft onze aarde meer dan 1 miljoen keer!
Gelukkig voelen we dat hier niet, maar met een seismograaf worden deze trillingen nauwkeurig gemeten.
Aardbevingen zijn moeilijk te voorspellen en kunnen enorme schade aanrichten.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De eeuwige dreiging: vulkanen en aardbevingen
In 2011 veroorzaakte een zeer zware zeebeving in de noordoostkust van Japan een enorme tsunami. Deze vloedgolf was meer dan 20 meter hoog en eiste het leven van 160 000 mensen!
Vooral Japan werd zwaar getroffen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ter info!
Vulkanische assen bevatten vaak vele mineralen. Het is zeer rijke, vruchtbare grond. Zo kan in Zuidoost - Azië 2 tot 3 keer per jaar rijst geoogst worden.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom wonen er veel mensen in de buurt van sommige vulkanen?
Deze slide heeft geen instructies
Rondom welke oceaan komen de meeste vulkanen en aardbevingen voor?
Atlantische Oceaan
Grote of Stille Oceaan
Indische Oceaan
Deze slide heeft geen instructies
In welke oceaan ontstond in 2004 de vloedgolf of tsunami?
Atlantische Oceaan
Grote of Stille Oceaan
Indische Oceaan
Deze slide heeft geen instructies
In welk land barstte de Eyjafjallajökull in 2010 uit?
Italië
Ijsland
Chili
Indonesië
Deze slide heeft geen instructies
WB p. 100 opdracht 3 + 4
(opdracht 3: deelopdracht b en c)
Deze slide heeft geen instructies
De aarde is een schatkist.
Deze slide heeft geen instructies
De ondergrondse schatkamer van onze aarde
Wanneer magma stolt, onstaan vaste gesteenten. De mineralen in die gesteenten kunnen mooie kristalvormen hebben.Zo is kwarts een hard, mooi mineraal. Het is de grondstof voor vele producten als glas, verf, schuurmiddelen, tandpasta, instrooizand op kunstgrasvelden, gietvormen,...
Deze slide heeft geen instructies
De ondergrondse schatkamer van onze aarde
Gesteenten die nuttige stoffen of mineralen bevatten, noemen we ook ertsen.
Zit in een gesteente veel ijzer dan noemen we het ijzererts. Het is de grondstof voor stalen draden, platen, staven, buizen,...
Kopererts bevat veel koper. Omdat koper een goede geleider is van elektriciteit , wordt dit als koperdraad veel gebruikt in de elektronica. Maar koper zit ook in muntstukken, muziekinstrumenten, kunstwerken,...
Deze slide heeft geen instructies
De ondergrondse schatkamer van onze aarde
Wanneer vaste gesteenten tot keien en nog kleinere deeltjes verbrokkelen, worden deze door het zeewater, de rivieren, het ijs of wind meegenomen en op een andere plaats als een laag afgezet.
Zo vinden we kleilagen, zand- en grindlagen in ons land die miljoenen jaren geleden door de zee en rivieren werden afgezet.
Deze slide heeft geen instructies
De ondergrondse schatkamer van onze aarde
Vele lagen in de ondergrond van België bestaan uit losse of vaste gesteenten die we kunnen gebruiken als grondstof of bouwmateriaal.
In de provincies Antwerpen en Limburg wordt zeer zuiver wit kwartszand ontgonnen. Klei wordt op verschillende plaatsen afgegraven. Het is de grondstof voor baksteen en dakpannen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Steenkool, aardolie en aardgas
Dit zijn de belangrijke energiebronnen die in de ondergrond van de aarde zitten.
Ze zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit resten van planten of dieren.
Deze resten werden bedolven door lagen zand en klei en door de hoge druk en warmte zeer langzaam omgevormd tot steenkool, aardolie of gas.
Deze slide heeft geen instructies
Steenkool, aardolie en aardgas
Steenkool is een vast gesteente. Het zit als lagen tussen de andere gesteenten. Op sommige plaatsen in de wereld kan men steenkool met bulldozers afgraven. Hier in Europa zit steenkool op een diepte van 700 m en nog veel dieper.
Werken in de steenkoolmijnen is gevaarlijk en ongezond. In Limburg werd in de vorige eeuw veel steenkool ontgonnen, maar nu zijn alle mijnen gesloten. Wat overblijft in het landschap zijn de mijnschachten, mijngebouwen en de stortbergen of terrils.
Deze slide heeft geen instructies
Steenkool, aardolie en aardgas
Aardolie en aardgas zitten als druppeltjes of gasbelletjes in de piepkleine gaatjes en spleetjes van een gesteente, net een spons.
Diep onder de bodem van de Noordzee zitten gesteentelagen waarin aardolie en aardgas zit.
Omdat de Noordzee geen diepe zee is, kunnen boorplatforms en pijpleidingen op de zeebodem worden geplaatst.
De aardolie en het aardgas worden opgepompt en langs een pijpleiding of tankschip naar de kust gebracht. In de haven van Zeebrugge komt zo aardgas uit de Noordzee langs een pijpleiding aan land.
Deze slide heeft geen instructies
WB p. 101 opdracht 5
(deelopdracht b en c)
Deze slide heeft geen instructies
Wat ga je onthouden van deze lessen?
Deze slide heeft geen instructies