Hoofdstuk 5: rechtstaat
Hoofdstuk 5: rechtstaat
Planning hoofdstuk 5
Lesweek 3: Democratie en dictatuur
Lesweek 4: Grondwet en grondrechten
Lesweek 5: Trias Politica
Lesweek 6: Risicofactoren
Lesweek 7: Strafrechtzaak
Lesweek 8: Soorten straffen
Lesweek 9: Daderprofiel maken
Toets in de toetsweek
5 minuten start
Lezen hoofdstuk 5.1
Klaar? Schrijf de blauwgedrukte woorden op in je google document
minute
second
Wat doen we tijdens deze les?
Theorie 5.1
Terugblik maatschappelijk probleem
Aan de slag met opdrachten en je begrippenlijst
Quiz
Welke waarde is voor jou belangrijk?
Terugblik vorige les: maatschappelijk probleem
Heeft 4 kenmerken
- Veel mensen hebben ermee te maken
- Er zijn veel verschillende meningen over
- De politiek/overheid heeft ermee te maken
- Het komt in de media
Welke maatschappelijke problemen ken je?
Terugblik vorige les: kritisch denken
Een mening is gebaseerd op:
- Normen en waarden
- Onderbuik gevoel
- Ervaringen
- Dagelijks leven
Situatie
In een land zijn grote demonstraties tegen de regering. Via TikTok, Instagram en andere sociale media worden filmpjes en berichten gedeeld. Steeds meer mensen sluiten zich bij de demonstraties aan. Op sommige plekken ontstaan rellen: er worden spullen vernield en mensen raken gewond. De regering zegt dat berichten op sociale media de onrust groter maken en wil sociale media tijdelijk blokkeren.
Stelling: ''De regering mag sociale media tijdelijk verbieden als er grote onrust is in het land.''
Leerdoelen
Je kunt uitleggen wat een rechtsstaat is.
Je kunt uitleggen wat een democratie is.
Je kunt uitleggen wat een dictatuur is.
Je weet welke kenmerken horen bij een democratie en een dictatuur
Wie heeft de macht?
Wie bepaalt eigenlijk wat een regering wel en niet mag?
Kan een regering zomaar sociale media verbieden?
En wat is het verschil tussen de macht van een regering in een democratie en in een dictatuur?
Nederland is een rechtsstaat
Een land waar de rechten en plichten
van de burgers en van de overheid in wetten zijn vastgelegd.
In een rechtsstaat houden niet alleen burgers zich aan deze wetten, maar ook de overheid. Deze rechten en plichten zijn in wetten opgeschreven door politici die wij zelf gekozen hebben = democratie
Niemand staat boven de wet!
Democratie
Het volk heeft de hoogste macht: wij zijn de baas via de regering en de kamerleden.
Vrijheid: vrijheid om je eigen leven in te richten vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrijheid van godsdienst
Gelijkheid - Iedereen is voor de wet gelijk, regels gelden voor iedereen, burgers en overheid - Grondwet
Rechtsstaat: De overheid mag niet haar macht misbruiken scheiding van de machten - wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht (Trias Politica)
In veel andere landen heeft de bevolking minder vrijheden. Ken je landen waar dit zo is?
Autoritaire staten
De macht: Een kleine groep mensen (zoals het leger of een rijke familie) bepaalt de regels.
Vrijheid: Burgers hebben weinig politieke vrijheid. Je kunt niet zomaar de regering wegstemmen.
Het dagelijks leven: Zolang je je niet met de politiek bemoeit en de leiders niet tegenwerkt, laat de overheid je in het dagelijks leven vaak redelijk met rust
Dictatuur
De macht: De macht ligt volledig bij één persoon (de dictator) of een heel kleine partij.
Vrijheid: Er is géén politieke vrijheid. Tegenstanders van de dictator worden streng gestraft, gevangengezet of weggestuurd.
Het dagelijks leven: De dictator wil vaak alles controleren. De kranten, de televisie, de rechters en soms zelfs wat je op school leert, moeten precies doen wat de dictator wil
Kijk opdracht
Wat zie je in Noord-Korea?
https://schooltv.nl/video-item/wat-is-noord-korea-voor-land-arm-streng-en-trots-op-zijn-kernwapens
Afsluiting
Democratie of dictatuur?
Leerdoelen behaald?
Ik kan uitleggen wat een rechtsstaat is.
Ik weet wat de kenmerken van een democratie en van een dictatuur zijn en kan deze kenmerken toepassen.
Ik kan het verschil aangeven tussen een autoritaire staat en een dictatuur.