Fotosynthese en verbranding
Fotosynthese en verbranding
De gebruiker vroeg om invulopdrachten en sleepafbeeldingen, maar volgens de opdracht leveren we in deze stap alleen contentslides. Daarom bouwt deze les de begrippen op die nodig zijn voor zo'n oefening.
Lesdoel
Ik kan uitleggen welke stoffen en welke energie nodig zijn bij fotosynthese en verbranding, en welke producten daarbij ontstaan.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij fotosynthese of verbranding?
Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: plant, zon, zuurstof, glucose, energie, water, lucht.
Fotosynthese: wat is het?
Fotosynthese gebeurt in groene planten
De plant maakt glucose
Daarvoor gebruikt de plant lichtenergie
Fotosynthese vindt vooral plaats in het blad
Houd het eenvoudig: fotosynthese is het proces waarmee een plant voedsel maakt. Vermijd in deze les ingewikkelde termen zoals chloroplast als dat niet nodig is voor deze groep.
Wat heeft de plant nodig?
Water uit de bodem
Koolstofdioxide uit de lucht
Lichtenergie van de zon
Deze drie zijn nodig om fotosynthese te laten gebeuren.
Benadruk dat water en koolstofdioxide stoffen zijn, en lichtenergie energie is. Leerlingen halen dat vaak door elkaar.
Waar komen deze stoffen vandaan?
Water komt via de wortels binnen
Koolstofdioxide komt uit de lucht
Licht komt van de zon
Leg eventueel met wijzen of tekenen uit: wortels -> water, huidmondjes/bladeren -> koolstofdioxide, zon -> lichtenergie.
Wat maakt de plant?
Glucose
Zuurstof
Glucose is voedsel voor de plant.
Zuurstof gaat voor een groot deel naar de lucht.
Glucose hoeft hier niet chemisch diep uitgelegd te worden. Zeg eventueel: een soort suiker die de plant als voedsel gebruikt.
Het schema van fotosynthese
Water + koolstofdioxide + lichtenergie → glucose + zuurstof
Dit is de kernslide voor de latere invuloefening. Laat leerlingen vooral herkennen wat links van de pijl staat (nodig) en wat rechts staat (ontstaat).
Wat staat links van de pijl bij fotosynthese?
glucose en zuurstof
water en zuurstof
water, koolstofdioxide en lichtenergie
glucose, water en energie
Toetst het verschil tussen beginstoffen/energie en producten bij fotosynthese.
Vul het schema van fotosynthese in
Bij fotosynthese gebruikt een plant water uit de bodem en koolstofdioxide uit de lucht. Met lichtenergie maakt de plant glucose en zuurstof.
Sluit direct aan op het schema op slide 6. Laat leerlingen goed letten op nodig en ontstaat.
Verbranding: wat is het?
Verbranding gebeurt in cellen
Daarbij wordt energie vrijgemaakt
Die energie is nodig om te bewegen, groeien en warm te blijven
Maak duidelijk dat het hier gaat om verbranding in het lichaam, niet om vuur met vlammen.
Wat is nodig bij verbranding?
Glucose
Zuurstof
Zonder deze twee kan verbranding niet goed plaatsvinden.
Leerlingen verwarren vaak beginstoffen en eindstoffen. Leg uit: glucose en zuurstof gaan de reactie in.
Waar komen glucose en zuurstof vandaan?
Glucose komt uit voedsel
Zuurstof haal je uit de lucht
Je lichaam gebruikt beide in de cellen
Je kunt hier de koppeling maken met eten en ademen als herkenbare dagelijkse voorbeelden.
Wat ontstaat bij verbranding?
Koolstofdioxide
Water
Energie
De energie komt vrij en kan door het lichaam worden gebruikt.
Noem energie hier als product van verbranding. Voor deze doelgroep is 'komt vrij' vaak duidelijker dan een lange uitleg over ATP of chemische energie.
Het schema van verbranding
Glucose + zuurstof → koolstofdioxide + water + energie
Dit is de tweede kernslide voor de latere invuloefening. Laat leerlingen weer letten op links = nodig en rechts = ontstaat.
Wat ontstaat bij verbranding?
water, lichtenergie en glucose
koolstofdioxide, water en energie
glucose, zuurstof en energie
water, zuurstof en lichtenergie
Veel leerlingen halen fotosynthese en verbranding door elkaar. Deze vraag checkt de producten van verbranding.
Vul het schema van verbranding in
Bij verbranding gebruikt het lichaam glucose uit voedsel en zuurstof uit de lucht. Daarbij ontstaan koolstofdioxide, water en energie.
Laat leerlingen weer het verschil zien tussen wat nodig is en wat ontstaat.
Fotosynthese en verbranding
Verbranding
Maakt koolstofdioxide, water en energie
Nodig: glucose en zuurstof
Gebeurt in cellen
Fotosynthese
Maakt glucose en zuurstof
Nodig: water, koolstofdioxide, lichtenergie
Gebeurt in groene planten
Gebruik deze slide om overeenkomsten en verschillen kort naast elkaar te zetten. Dit helpt bij het invullen van schema's.
De twee processen horen bij elkaar
Bij fotosynthese ontstaan glucose en zuurstof.
Die stoffen kunnen weer gebruikt worden bij verbranding.
Bij verbranding ontstaan koolstofdioxide en water.
Die stoffen kunnen weer nodig zijn voor fotosynthese.
Dit is de inhoudelijke landingsplek van de les: de producten van het ene proces zijn de beginstoffen van het andere proces.
Welke stof is product van fotosynthese én beginstof van verbranding?
lichtenergie
water
glucose
koolstofdioxide
Glucose is hier de enige optie die precies past. Zuurstof zou ook kunnen, maar staat niet tussen de opties.
Vul de twee processen in
Bij fotosynthese ontstaan glucose en zuurstof. Die stoffen kunnen gebruikt worden bij verbranding. Bij verbranding ontstaan koolstofdioxide en water. Die stoffen zijn weer nodig voor fotosynthese.
Deze invuloefening checkt het verband tussen beide processen uit slide 13.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen in eigen woorden noemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld: beginstoffen en producten van fotosynthese/verbranding of dat de processen bij elkaar horen.
Wat hielp jou het best om dit te snappen?
Mogelijke antwoorden: het schema, de pijl, links/rechts van de pijl, de invulopdrachten, het vergelijken van beide processen.
Wat vond jij nog lastig?
Mogelijke antwoorden: stoffen uit elkaar houden, links en rechts van de pijl, fotosynthese en verbranding niet verwarren.
Begrippen
Fotosynthese - proces waarbij planten glucose en zuurstof maken
Verbranding - proces in cellen waarbij energie vrijkomt
Glucose - voedingsstof, een soort suiker
Zuurstof - gas dat nodig is bij verbranding
Koolstofdioxide - gas dat een plant gebruikt bij fotosynthese
Water - stof die nodig is bij fotosynthese en ontstaat bij verbranding
Lichtenergie - energie van de zon die nodig is bij fotosynthese
Deze slide heeft geen instructies