Het hormonale stelsel
Het hormonale stelsel
Lesdoelen
De student omschrijft wat hormonen zijn.
De student legt de werking uit van de hormonen, waarin een koppeling wordt gemaakt met de werking van het zenuwstelsel.
De student benoemt de belangrijkste hormoonklieren in het lichaam en de bijbehorende hormonen.
De student beschrijft de werking van de belangrijkste hormonen met behulp van anatomie en fysiologie.
De student verklaart aan de hand van een voorbeeld de stappen van de hormonale regelkring en de negatieve terugkoppeling.
Hormonen
Wat zijn hormonen:
Chemische boodschappers
Worden aan het bloed afgegeven: werken trager maar wel langer
Het hormoonstelsel werkt nauw samen met het zenuwstelsel. Daardoor werken organen en orgaanstelsel het best. Het Zenuwstelsel =
Klieren
Exocrien en Endocrien
Klieren
Exocrien en Endocrien
Functie verschillende hormonen/klieren
Hypofyse: geeft verschillende hormonen af * groeihormoon (aanmaak nieuwe cellen) * hormonen om schildklier 'aan' te zetten * hormonen om eierstokken /teelballen 'aan'zetten
Hypofyse
Functie:
De regelkamer van een groot aantal hormoonklieren.
-Voorkwab
-Achterkwab
Functie verschillende hormonen/klieren
2. Schildklier: geeft schildklier- hormoon af, regelt stofwisseling
3. Eilandjes van Langerhans (alvleesklier): maakt insuline en glucagon. zorgen voor voldoende glucose (suiker) in het bloed.
4. bijnieren: produceert adrenaline, komt vrij bij spanning/stress
Schildklier
Functie:
Beinvloedt de stofwisseling van alle cellen en het stimuleert ook groei van gebit en botten
Alvleesklier
Functie:
productie van de volgende hormonen
Insuline: verlaging van suikerspiegel
Glucagon: verhoging van suikerspiegel
Bijnieren
Functie:
productie van de volgende hormonen
Cortisol: vrijmaken glucose (soms pijnstiller)
Aldosteron: vocht uit urine
Adrenaline: fright, fight or flight
Functie verschillende hormonen/klieren
5. Eierstokken: geeft oestrogeen af, zorgt voor ontstaan secundaire geslachtskenmerken bij vrouwen, zorgt voor rijping eicellen
6. Zaadballen/teelballen: geeft testosteron af, zorgt voor ontstaan secundaire geslachtskenmerken bij mannen, zorgt voor rijping zaadcellen
Geslachtsklieren
Functie:
Voortplanting
Mannen:
Testosteron
Vrouwen:
Oestrogeen
Progesteron
Homeostase
Het hormoonstelsel komt pas in actie als de homeostase wordt verstoord:
Balans in een organisme
VB: onze lichaamstemperatuur moet op peil gehouden worden, onze vochtbalans is belangrijk, etc.
Negatieve terugkoppeling
Voor het behouden van homeostase is een regelkring nodig
Denk aan bijvoorbeeld de verwarming die je instelt op 20gr en dan gaan aanslaan waanneer de temp daaronder zit en juist stopt wanneer de 20gr is bereikt..
Kijkt de volgende video voor voorbeelden
Exocriene klieren
Wat zijn hormonen?
Electrische signalen
Chemische boodschappers
Chemische brandstoffen
Electrische stroomstoten
Wat is homeostase?
Balans in een organisme
Een groep mensen met dezelfde interesses
Een chemisch signaal
De samenwerking tussen hormoonstelsel en zenuwstelsel
Wat doen exocriene klieren?
Deze geven hun stoffen af aan de bloedbaan
Deze geven hun stoffen af aan het zenuwstelsel
Deze geven hun stoffen af aan een lichaamsholte
Alle antwoorden zijn fout
Wat doet de hypofyse?
Hier wordt testosteron geproduceerd
Dit is de regelkamer van het hormoonstelsel
Dit is de verbinding tussen hormoon - en zenuwstelsel
Hier wordt glucagon geproduceerd
Wat is het vrouwelijk geslachtshormoon?
Testosteron
Adrenaline
Oestrogeen
Tsjernobyl
Wat zijn de primaire kenmerken bij een man (door testosteron)?
borstvorming, hoge stem, weinig lichaamsbeharing
Testikels, penis, prostaat
spierontwikkeling, lage stem, lichaamsbeharing
Vagina, baarmoeder, eileiders, eierstokken
Wat zijn de secundaire kenmerken bij een vrouw (door oestrogeen)?
borstvorming, hoge stem, weinig lichaamsbeharing
Testikels, penis, prostaat
spierontwikkeling, lage stem, lichaamsbeharing
Vagina, baarmoeder, eileiders, eierstokken
Waar wordt adrenaline geproduceerd?
Hypofyse
Schildklier
Bijnieren
Testikels