Week 38 (vanaf 15 september 2025)
Hoofdstuk 1. School of baantje/economie =kiezen(Vwo)
actualiteit
leerdoelen
instructie gevangenendilemma (speltheorie)
filmpje gevangenendilemma (speltheorie)
Oefening gevangenendilemma (speltheorie)
weektaak: 1.1 t/m 1.11 (Havo) 1.12 t/m 1.23 (Vwo)
Week 38 (vanaf 15 september 2025)
Hoofdstuk 1. School of baantje/economie =kiezen(Vwo)
actualiteit
leerdoelen
instructie gevangenendilemma (speltheorie)
filmpje gevangenendilemma (speltheorie)
Oefening gevangenendilemma (speltheorie)
weektaak: 1.1 t/m 1.11 (Havo) 1.12 t/m 1.23 (Vwo)
Speltheorie
De speltheorie is een techniek om situaties met strategische interacties tussen verschillende beslissingnemers te analyseren en de uitkomst te voorspellen.
Speltheorie
In 1994 is de nobelprijs voor economie uitgereikt aan de economen Harsanyi, Nash en Selten die wetenschappelijk werk hebben geleverd op het gebied van speltheorie.
Speltheorie
John Nash is de bekendste en zijn leven is verfilmd in A Beautiful Mind (4 oscars).
Nash is inspired when he and his classmates discuss how to approach a group of women at a bar. Hansen quotes Adam Smith advocating "every man for himself", but Nash argues that a cooperative approach would lead to better chances of success.
Een paar begrippen
Dominante strategie - De strategie die het beste resultaat oplevert, ongeacht de keuze van de andere speler(s).
Free rider - (= meelifter) Iemand die profiteert van de inspanningen van een ander.
Bindende afspraak - Een afspraak waar je (juridisch) niet van af kunt of niet onderuit kunt. In de speltheorie: men heeft van tevoren afgesproken een bepaalde strategie te volgen.
IS DIT EEN GEVANGENEN-DILEMMA?
NEE, WANT DIT IS DE BESTE UITKOMST
JA, WANT DIT IS HET EERLIJKST
JA, WANT ER IS EEN BETERE UITKOMST
NEE, WANT ER IS EEN BETERE UITKOMST
Oefening (gevangenendilemma)
WAT oefening gevangenendilemma
HOE in 2- of 3-tallen
HULP docent loopt rond
TIJD 10 minuten
UITKOMST 4 stappen per opbrengstenmatrix
beoordeling dominante strategie en gevangenendilemma
KLAAR dan ga je naar de volgende opbrengstenmatrix
Dominante strategie
Er is sprake van een dominante strategie wanneer een speler altijd kiest voor dezelfde strategie, ongeacht wat de andere partij doet.
In welke variant(en) is er bij beide spelers sprake van een dominante strategie? Verklaar je antwoord.
matrix 1: beide spelers kiezen steeds voor géén korting
matrix 3: beide spelers kiezen steeds voor wél korting
matrix 4: A kiest steeds voor géén korting, B kiest steeds voor wél korting
Ze hoeven niet allebei steeds hetzelfde te kiezen om een dominante strategie te hebben (zie matrix 4)!
I
I
I
I
I
I
I
I
Gevangendilemma
Er is sprake van een gevangenendilemma wanneer twee spelers een dominante strategie hebben, maar waarbij het nash-evenwicht suboptimaal is. Beide spelers kunnen alleen beter worden als ze beiden van actie veranderen.
Bij welke variant(en) is er sprake van een gevangenen-dilemma? Verklaar je antwoord.
matrix 3: beide spelers kunnen beter worden, maar niet door zélf van actie te veranderen
matrix 1: er is wel sprake van een dominante strategie, maar er is sprake van een optimale uitkomst, dus geen gevangenendilemma
matrix 4: beide spelers moeten in een niet-optimale uitkomst zitten, voor bedrijf B is het nash-evenwicht echter optimaal, dus geen gevangenendilemma
I
I
I
I
I
I
I
I
Levensfasen
kinderfase
ouderfase
grootouderfase
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 5. Welke getallencombinatie komt voor in de situatie dat Jasper meelifter is?
Bestede uren aan opdracht
Linksboven
Rechtsboven
Linksonder
Rechtsonder
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 6. De dominante strategie voor Frank is:
Bestede uren aan opdracht
voorbereiden
niet voorbereiden
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 7. Jasper heeft geen dominante strategie.
Bestede uren aan opdracht
Waar
Niet waar
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 11. Als Jasper en Frank elkaar niet vertrouwen is de uitkomst van het spel ...
Bestede uren aan opdracht
Linksboven
Rechtsboven
Linksonder
Rechtsonder
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 12. Als Jasper en Frank een bindende afspraak maken is de uitkomst van het spel ...
Bestede uren aan opdracht
Linksboven
Rechtsboven
Linksonder
Rechtsonder
Frank en Jasper hebben een opdracht gekregen voor economie. Deze moet volgende week af zijn. Ze staan voor de keuze: wel of niet voorbereiden. 13. Jasper en Frank staan iedere week voor hetzelfde dilemma, dit ............................. de kans op samenwerking.
Bestede uren aan opdracht
heeft geen invloed op
vergroot
verkleint
WAT HEB JE GELEERD?
Hoe je een gevangenendilemma kan herkennen.
Wat een dominante strategie is.
pay-off matrix oplossen bij simultaan spel