les 2!!!
ZBOOOOO
les 2!!!
ZBOOOOO
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsleer en diëten 2
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt de relatie tussen voeding en gezondheid benoemen.
Je weet wat er wordt bedoeld met diëten.
Je kunt de verschillende diëten benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Planning
Terugblik
Soorten diëten
Voedingsgewoonte
opdracht
dieet / vochtbalans
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de basis van een gezonde voeding ?
Veel koolhydraten
Variatie
Geen vlees eten
Veel groente eten
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel calorieën worden per dag geadviseerd voor een gezonde man en een vrouw .
Man: 2000 cal Vrouw: 2000 cal
Man: 2000 cal Vrouw: 2500 cal
Man: 2500 cal Vrouw: 2000 cal
Man: 3000 cal Vrouw: 2500 cal
Deze slide heeft geen instructies
Vet bevat geen vitamines
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Dieet
Het woord dieet is afgeleid van het
Griekse woord diaita:
Het betekent zoiets als:
"leefregel"
Op voorschrift arts of diëtist
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsgewoonte vs. dieet
Een bepaalde manier van eten óf het klaarmaken van eten. Vanwege cultuur, geloofsovertuiging of omdat het gezond is.
Aangepaste voeding in specifieke situaties, zoals bijvoorbeeld
voeding bij zwangerschap, kinderen of vegetarisch.
Deze slide heeft geen instructies
Welke diëten ken jij?
Voedings beperkend dieet
Voedings verrijkend dieet
Deze slide heeft geen instructies
Soorten diëten
Cholesterol beperkt
Energie beperkt
Energie verrijkt
Eiwit verrijkt
Eiwit beperkt
Voedingsvezel verrijkt
Diabetes mellitus
Natrium beperkt
Gluten vrij
Deze slide heeft geen instructies
Zoek per dieet een product dat wel geschikt is binnen het dieet en een product dat niet geschikt is binnen het dieet
1. Cholesterolbeperkt dieet
2. Natriumbeperkt dieet
3. Energieverrijkt dieet
4. Glutenvrij dieet
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk je aan bij een diabeet?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Diabetes
Wat zijn de symptomen bij een te lage bloedsuikerspiegel of Hypo?
Wat zijn de symptomen bij een te hoge bloedsuikerspiegel of Hyper?
Deze slide heeft geen instructies
Diabetes
Wat zijn de symptomen bij een te lage bloedsuikerspiegel of Hypo?
Zweten, beven, misselijkheid, hongergevoel, verstoord zicht, duizeligheid hoofdpijn, snelle hartslag, verwardheid en verlies van bewustzijn.
Wat zijn de symptomen bij een te hoge bloedsuikerspiegel of Hyper?
Vaak dorst, veel plassen, droge mond, jeuk, zwaar ademen, zwakte, sufheid, uitdroging aceton geur en uiteindelijk coma.
Deze slide heeft geen instructies
Waar zit de meeste suiker in?
Een glas sinaasappelsap
Een appel
Een stukje melkchocolade
Deze slide heeft geen instructies
Gluten vrij
Coeliakie is een darmziekte.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welk dieet wordt vaak voorgeschreven aan iemand die net een zware operatie heeft gehad?
Energiebeperkt
Eiwitverrijkt
Eiwitbeperkt
Voedingsvezelverrijkt
Deze slide heeft geen instructies
EIWIT
Eiwit is een bestanddeel in voeding, dat nodig is voor de opbouw en in-
standhouding van de spieren en bloed en voor herstel bij wonden. Bij ziekte
is eiwit de belangrijkste voedingsstof voor herstel.
Eiwit komt vooral voor in:
• vlees, vis en kip
• ei
• kaas, melk en melkproducten
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zorg je voor een gezond dieet volgens de schijf van vijf?
Eet elke dag uit elk vak evenveel
Eet elke dag uit alle vakken iets, in de juiste verhouding
Eet vooral groente en fruit
Eet weinig ongezonde dingen
Deze slide heeft geen instructies
VET
Via het vet in onze voeding krijgen we de belangrijke (in vet oplosbare) vitmines A, D, E en K binnen.
Vetten zijn nodig voor het transport van deze vitamines in ons lichaam.
Ons lichaam heeft tenminste 25 gram vet per dag nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Wist je dat...
Vitamines heel gevoelig zijn voor licht, water, temperatuur en lucht?
Er veel meer suiker zit in een rijpe banaan dan in een onrijpe banaan?
Paprika de meeste vitamine C bevat van alle groente- en fruitsoorten?
Deze slide heeft geen instructies
opdracht
Stichting H.V.P. Zorg
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsproblemen en vochtbalans
Deze slide heeft geen instructies
Het menselijk lichaam bestaat uit ...% water.
30
40
60
90
Deze slide heeft geen instructies
Water in het lichaam
Het lichaam bestaat voor ongeveer 60% uit water
het meeste zit in de cellen (intracellulair)
daarna volgen de weefsels (extracellulair)
en dan het bloed
We kunnen maar max 3 dagen zonder water!
Deze slide heeft geen instructies
Functies van vocht?
Onderhoud van de gezondheid van lichaamscellen
Transportsysteem
Verwijderen van bijproducten van de stofwisseling
Regeling van lichaamstemperatuur door zweten
Schokdemping in ogen, ruggenmerg en in vruchtzak rondom de foetus tijdens zwangerschap.
Deze slide heeft geen instructies
Osmose: is het proces waarbij water vanzelf van een plek met veel water (weinig opgeloste stoffen) naar een plek met weinig water (veel opgeloste stoffen) stroomt, door een halfdoorlaatbaar membraan.
Nieren:
Je nieren filteren elke dag ongeveer 180 liter voorurine uit je bloed.
Die voorurine bevat veel water, zouten en afvalstoffen.
Bijna al dat water (en nuttige stoffen) wordt weer terug opgenomen in het bloed.
Uiteindelijk plas je maar ongeveer 1,5 liter urine per dag uit.
Darmen:
Je spijsvertering gebruikt ongeveer 8 liter spijsverteringssappen (zoals maagsap, gal, alvleeskliersap). Deze vloeistoffen helpen bij het verteren van voedsel.
Bijna al dat water wordt in de darmen weer terug opgenomen in het lichaam.
Er blijft maar 200 ml vocht over in de ontlasting.
Voorurine bestaat dus uit water, afvalstoffen zoals ureum (afkomstig van de lever), zouten, ionen en voedingsstoffen zoals glucose en aminozuren. In de voorurine zitten dus nog heel veel belangrijke stoffen die het lichaam nog nodig heeft
Verlies van vocht?
Via de luchtwegen ( 300 - 400ml)
Via urine (wisselend)
Via ontlasting (100ml per keer - bij diarree kan het oplopen tot enkele liters)
Via de huid (500ml per dag)
Deze slide heeft geen instructies
Vochtbalans
Het lichaam houdt het waterpeil in evenwicht
een vochtbalans bestaat uit een hoeveelheid ingenomen vocht en een hoeveelheid uitgescheiden vocht
Dus heel simpel; wat komt erin en wat gaat eruit.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Nieren regelen hoeveelheid vocht
Negatieve vochtbalans?
=> nieren produceren minder urine
Urine sterk geconcentreerd = donkergeel
Veel vocht in het lichaam?
=> nieren produceren meer urine
Urine waterig / kleurloos
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak overhydratie?
Circulatiestoornissen (hartfalen)
Chronisch tekort aan eiwit in het bloed
ondervoeding( Dit komt doordat bij ondervoeding
het eiwitgehalte in het bloed (albumine) daalt →
hierdoor daalt de colloïd-osmotische druk →
vocht lekt makkelijker uit de bloedvaten naar het weefsel.
leverstoornis,
nierziekten
Nieren houden teveel vocht vast (slechte doorbloeding)
Plaatselijk: trombose
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling overhydratie
Afhankelijk van oorzaak
Hartfalen: vochtafdrijvende middelen / plastabletten (diuretica)
Nierstoornissen: zoutbeperking
Oedeem in benen? Zwachtels / elastische kousen
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling dehydratie?
Vocht toedienen evt met glucose en zout
Gevaar = hypovolemische shock (lichaam te weinig bloedvolume heeft. Hierdoor krijgen organen onvoldoende zuurstof):
Tekort aan volume
Sterke bloeddrukdaling
Vitale organen krijgen te weinig bloed
Levensbedreigend!
Onmiddellijk vocht toedienen
Hypovolemische shock wordt veroorzaakt door een tekort aan volume in de bloedvaten. Dit kan gebeuren door ernstige inwendige of uitwendige bloedingen
Wat wordt DOORGAANS meegerekend bij het opstellen van de vochtbalans? (Let op: het juiste antwoord is onvolledig!)
infusie, drinken, uitademing en UP
drinken, infusie, transpiratie en drains
infusie, sondevoeding, UP en diarree
infusie, drinken, UP en drainproductie
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsproblemen
Deze slide heeft geen instructies
Voedingsproblemen
Voeding bij koorts
Voeding bij darmproblemen --> diarree / obstipatie
Voeding bij kauw en slikproblemen
Voedsel overgevoeligheid
Voedselintolerantie
Welke adviezen geef je bij slechte eetlust door ziekte?
Deze slide heeft geen instructies
- Geef voeding wat makkelijk te kauwen en te doorslikken is
- Voeding op juiste temperatuur
- Hulpmiddelen gebruiken
- Luister goed naar de wensen van de patiënt.
- Bouillon om eetlust op te wekken
- Smakelijk opdienen van eten
- Vaker kleine hoeveelheden
- Geen vette voeding
- Zet het eten zo neer dat de patiënt er makkelijk bij kan
- Geef eten die de patiënt lekker vindt
- Geef eten met een zuurfrisse smaak
Deze slide heeft geen instructies
Kauw en slikproblemen
• Neurologische aandoening
• Te hoge spierspanning
• Problemen met kauwen
• Problemen met slikken
• Overmatige vorming van speeksel
Deze slide heeft geen instructies
Specifieke problemen bij slikproblemen
Hoe herken je slikproblemen?
- voortdurend slikbewegingen maken
- voortdurend hoesten
- pijn bij het slikken
- erg langzaam eten
- snelle vermoeidheid tijdens het eten
- uit de mond lopen van eten en drinken
Deze slide heeft geen instructies
Te veel voeding?
• Overgewicht overeenkomstig BMI
• Verminderd bewegingspatroon
• Chronisch vermoeidheid
• Verminderde functies lichaam
• Verminderde, belemmerde stoelgang/uitscheiding
Te weinig voeding?
• Ondergewicht overeenkomstig BMI
• Passief, lusteloos
• Chronisch vermoeidheid (altijd moe zijn)
• Verminderde functies lichaam
• Verminderde belemmerde stoelgang
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht vochtbalans
vragen ???
Individuele opdracht
Gezamenlijk nakijken
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies