Deze slide heeft geen instructies
De persoonsvorm en zinsdelen
Wat weet je na deze les?
Wat een persoonsvorm is.
Hoe je een persoonsvorm vindt.
Wat een zinsdeel is.
Hoe je een zinsdeel herkent.
Deze slide heeft geen instructies
Persoonsvorm
In elke zin staan werkwoorden.
Eén daarvan is de persoonsvorm.
De persoonsvorm geeft het getal en de tijd aan.
Deze slide heeft geen instructies
Persoonsvorm
Persoonsvorm (pv) - het enige werkwoord dat van getal en tijd kan veranderen. Als er maar één werkwoord in de zin zit, is dat altijd de persoonsvorm.
Heb jij je huiswerk af?
Hebben jullie je huiswerk gemaakt?
Ik fietste vanochtend naar school.
Wij fietsten gistermiddag naar huis.
Deze slide heeft geen instructies
Tijdproef & getalproef
1. Verander onderstaande zinnen van tijd en onderstreep de persoonsvorm.
a Op Instagram volg ik mijn vrienden.
b De meeste leerlingen zijn op tijd op school.
2. Verander onderstaande zinnen van getal en onderstreep de persoonsvorm.
c De postbodes komen een pakketje bezorgen.
d De docent op school is erg aardig.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de persoonsvorm altijd?
Een zelfstandig naamwoord
Een werkwoord
Een lidwoord
Een onderwerp
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de persoonsvorm in deze zin? 'Hoe vind je ook alweer de persoonsvorm?'
Hoe
vind
je
ook
Deze slide heeft geen instructies
Hoe vind je de persoonsvorm?
een werkwoord zoeken
het getal veranderen (meervoud - enkelvoud)
de zin van tijd veranderen (verleden tijd - tegenwoordige tijd),
vraagzin maken; eerste werkwoord in die zin is de pv
Getal-proef: zin veranderen van enkelvoud naar meervoud of van meevoud naar enkelvoud.
V
Tijd-proef: zin van tijd veranderen. Tegenwoordige tijd wordt verleden tijd en andersom.
Vraagzin maken: eerste werkwoord in die zin is de pv
Het werkwoord dat verandert is de persoonsvorm.
Zinsdelen Hoeveel zinsdelen heeft de zin? 'Wanneer starten de scholen weer?'
4 zinsdelen
5 zinsdelen
3 zinsdelen
6 zinsdelen
Deze slide heeft geen instructies
Alle kinderen vinden de persoonsvorm in deze zin. De persoonsvorm is:
kinderen
vinden
persoonsvorm
deze
Deze slide heeft geen instructies
Hoe vind je de persoonsvorm?
Door de zin in een andere tijd te zetten
Door de zin om te draaien
Door ' t exkofschip te gebruiken
Met de getalproef
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een persoonsvorm altijd?
Lidwoord
zelfstandig naamwoord
bijvoeglijk naamwoord
werkwoord
Deze slide heeft geen instructies
Gisteren heb ik een gewandeld. Wat is de persoonsvorm?
gisteren
heb
ik
gewandeld
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een zinsdeel?
werkwoorden, zelfstandige naamwoorden enz.
streepjes
Een stuk van een zin dat bij elkaar hoort
een vraagzin
Deze slide heeft geen instructies
Hoe weet je of iets een zinsdeel is?
Het heeft als geheel dezelfde functie.
Het blijft in elke volgorde bij elkaar (als de betekenis niet verandert).
Het kan voor de PV
Alle drie zijn waar.
Deze slide heeft geen instructies
9. Welk zinsdeel is het onderstreepte zinsdeel?
Banksy/ is / altijd / een bijzondere kunstenaar / geweest.
onderwerp (o)
persoonsvorm/werk-woordelijk deel (pv/wd)
lijdend voorwerp (lv)
naamwoordelijk deel (nd)
Deze slide heeft geen instructies
Welk zinsdeel is altijd een werkwoord?
Onderwerp
Persoonsvorm
lijdend voorwerp
Deze slide heeft geen instructies
Zinsdeelproef
Onderstreep de persoonsvorm.
Zet voor en achter de persoonsvorm een streep.
Verander de volgorde van een zin en kijk welke woorden je samen voor de persoonsvorm kunt zetten.
Voor de pv staat altijd maar één zinsdeel.
De pv is zelf ook een zinsdeel.
Zet de zinsdeel strepen op de juiste plaats.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld zinsdelen maken
Vorig jaar heb ik voor mijn vrienden een damtoernooi georganiseerd.
Stap 1: wat is de persoonsvorm?
Stap 2: alles voor de persoonsvorm is één zinsdeel
Stap 3: welke woorden blijven in dezelfde volgorde naast elkaar staan als je de zin verandert? Die woorden samen zijn een zinsdeel.
Stap 4: zet strepen tussen de zinsdelen (woorden die bij elkaar horen).
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld zinsdelen maken
Vorig jaar / heb / ik / voor mijn vrienden / een damtoernooi / georganiseerd.
Voor mijn vrienden / heb / ik / vorig jaar / een damtoernooi / georganiseerd.
Ik / heb / vorig jaar / een damtoernooi / voor mijn vrienden / georganiseerd.
Stap 1: pv = heb
Stap 2: zinsdeel voor de pv = vorig jaar
Stap 3: woorden samen een zinsdeel vormen
Stap 4: zet strepen tussen de zinsdelen (woorden die bij elkaar horen).
Deze slide heeft geen instructies
Zelf zinsdelen maken
Mijn oma is volgende week jarig.
Afgelopen weekend heeft mijn voetbalteam de wedstrijd gewonnen.
Gisteren heb ik geleerd voor mijn toets Nederlands.
Stap 1: wat is de persoonsvorm?
Stap 2: alles voor de persoonsvorm is één zinsdeel.
Stap 3: welke woorden blijven in dezelfde volgorde naast elkaar staan als je de zin verandert? Die woorden samen zijn een zinsdeel.
Stap 4: zet strepen tussen de zinsdelen (woorden die bij elkaar horen).
Deze slide heeft geen instructies
Zelf zinsdelen maken
Mijn oma / is / volgende week / jarig.
Afgelopen weekend / heeft / mijn voetbalteam / de wedstrijd / gewonnen.
Gisteren / heb / ik / geleerd / voor mijn toets Nederlands.
Deze slide heeft geen instructies