Opioïden
Opioïden
Lesinhoud
Terugblik les 'wat is pijn?'
Opioïden
Filmpje
Oefenvragen
Vragen?
Noem eens een NSAID
Noem eens een cox-2-remmer
Omschrijf het woord 'Analgetica'
Wat weet jij al over Opioïden?
Opioïden
Sterke pijnstillende werking
Ernstige, hevige pijn
Doorbraakpijn bij kanker
Stap 3 of 4 op de pijnladder
Andere beleving van pijn
Stappen van de pijnladder
Opioïden
Geneesmiddelengroep (pijnstillers = paraplu)
Morfinomimetica = werking
Hevige, acute pijn
Chronische pijn
Onvoldoende effect andere pijnstillers
Kanker
Post-operatief
Indeling
LOA (long-acting opioïden)
MGA, pleisters
SAO (short-acting opioïden)
Korte, directe werking binnen 30-40 min
ROO (rapid-onset opioïden)
Snelle werking, binnen 10-15min bv. bij doorbraakpijn
Neusspray, smelttablet
Werking Opioïden
Grijpen in hoe pijnsignalen worden verwerkt
Binden aan opioidreceptoren (op de zenuwcel)
Overdracht pijnsignalen naar de hersenen wordt geremd
Pijn voelt minder intens
Welke sterke pijnstillers (opioïden) ken jij al?
Doorbraakpijn
Plotselinge pijn ondanks langwerkende pijnmedicatie
Breekt door en duurt ongeveer 30-60min
Veelal bij kankerpatiënten
Snelwerkende opioïden zoals;
Fentanyl zuigtablet of neusspray
Preparaten
Morfine parenteraal werkt het snelst -> ampullen in spoedtas
Fentanyl - pleister eens per drie dagen
Buprenorfine - pleister eens per week
Oxycodon - langwerkend & kortwerkend
Methadon (Heroïne)
Tramadol -> vaak eerste stap na NSAID's (matig-ernstige pijn) = zwak-werkend opioïd
Er volgt nu een filmpje..
Let goed op!
Na het filmpje volgen een aantal vragen.
Wat is een nadeel van opioïden?
Welke opioïden zijn er genoemd?
Worden zware pijnstillers (in de afgelopen jaren) meer of minder voorgeschreven?
Meer
Minder
Is Oxycodon een zwak of sterk werkend opioïd?
Zwak werkend
Sterk werkend
Matig werkend
Buprenorfine & Fentanyl
Opioïden in pleistervorm
1 keer per week 1 pleister
1 keer per drie dagen 1 pleister
Plakinstructie
Morfine
Veel gebruikt
Opname wisselt per persoon (oraal/rectaal)
Parenteraal - snelste en sterkste pijnstilling
Veel toedieningsvormen
Oxycodon
Werkt 2 keer zo sterk als Morfine
Vooral bij chronische en hevige pijn
Oxynorm & Oxycontin
Fentanyl
Pleisters
Chronische, hevige pijn
Sterkte = aantal mcg per uur
Om de 3 dagen een pleister
Fentanyl ook in Neusspray en Smelttablet
Methadon
Pijnstiller
Oraal
Heroïne
Tramadol & Codeïne
Zwakwerkende Opioïden
Tramadol
In combinatie met paracetamol
Misselijkheid - start met lage dosis of MGA
Codeïne
Hoest
In combinatie paracetamol
Hoe vaak mag de patiënt een Fentanyl pleister verwisselen?
Welk opioïd wordt gebruikt bij (ex)heroïne verslaafden?
Morfine werkt het snelst bij orale toediening
Waar
Niet waar
Opioïden & bijwerkingen
Obstipatie - verstopping
Voorkomen: laxeermiddel toevoegen
Sufheid
Ademhalingsdepressies - vernauwing luchtwegen
Gewenning dus > overgebruik / verslaving
Verstopping
Onderdrukken het spijsverteringskanaal
Verminderde darmbewegingen
Ontlasting langer in de darmen
Meer vocht uit de darmen gehaald
Ontlasting droger, harder
Natuurlijke aandrang is minder
Noem een voorbeeld van een laxeermiddel
Medicatiebewaking
CI astma & COPD
Opioïden onderdrukken de ademhalingsfunctie
Ademhaling wordt trager en oppervlakkiger
Meer slijm, < hoestreflex -> meer slijm blijft achter
Opiumwet
UR
Opiumwet
Dubbele controle assistent
Extra eisen aan recept
Extra eisen aan bewaren van middelen
Extra eisen aan bewaren recept
Uitzondering: Codeïne & Tramadol
Dus...
Nog even kort en krachtig samengevat
Opioïden
Opioïden: Sterke pijnstillende werking
Zorgen voor andere beleving van pijn
Geschikt voor hevige acute/chronische pijn
Ernstige bijwerkingen (obstipatie, sufheid)
Risico op gewenning (verslavingsgevaar)
Voorbeelden: Morfine (oraal, rectaal, parenteraal), Fentanyl (pleister/ neusspray), Tramadol (oraal), Oxycodon/Oxycontin, Methadon
Zijn er nog vragen?
..... aan de slag met opdracht 2 (pijnstillers)!
De opdracht wordt in de volgende les besproken.