Inleiding: Historisch denken

Opdrachten DM: 2.1.2.1

Deze slide heeft geen instructies

Historisch denken

1

2

3

4

5

Samengevat:

Deze slide heeft geen instructies

Verschil tussen geschiedenis & verleden

Opdracht Thermopylae (DM 2.1.3.1)

start Hu/Tw

Context:

De slag bij Thermopylae behoort tot de Tweede Perzische Oorlog en vond plaats in 480 v.C. In die slag stonden een klein aantal Spartanen tegenover een Perzische overmacht. De Spartanen hielden het zeven dagen vol tot ze door de Perzen verslagen werden. Zo wonnen ze kostbare tijd voor Athene zodat de inwoners daar konden vluchten. Later zouden de Perzen toch het onderspit delven tegen de Grieken.

Deze slide heeft geen instructies

start 3EW/NW

- lln antwoorden in notities laten opnemen

Deze slide heeft geen instructies

Welke stelling klopt?

A

Ctesias was aanwezig tijdens de Slag van Thermopylae, Herodotus niet.

B

Herodotus en Ctesias waren allebei aanwezig tijdens de Slag van Thermopylae.

C

Herodotus was aanwezig tijdens de Slag van Thermopylae, Ctesias niet.

D

Herodotus was niet aanwezig bij de Slag van Thermopylae, Ctesias ook niet.

Deze slide heeft geen instructies

Uit hoeveel soldaten bestond het Perzische leger volgens Herodotus?

A

517 610

B

1 700 000

C

80 000

D

2 137 610

Deze slide heeft geen instructies

Uit hoeveel soldaten bestond het Perzische leger volgens Ctesias?

A

800.000

B

1.000

C

10.000

D

398

Deze slide heeft geen instructies

Welke stelling klopt?

A

Ctesias noemt veel meer soldaten dan Herodotus.

B

Herodotus en Ctesias noemen ongeveer evenveel soldaten.

C

Herodotus noemt veel meer soldaten dan Ctesias.

D

Deze slide heeft geen instructies

Waarom zou Herodotus zo'n groot aantal noemen?

A

Herodotus haalde zijn informatie bij Griekse soldaten. Zij hadden wellicht de neiging om wat te overdrijven om de prestatie van de weinige Grieken indrukwekkender te maken.

B

Herodotus kon niet tellen.

C

Herodotus bewonderde Xerxes en wou aangeven wat voor grote koning die was.

D

Deze slide heeft geen instructies

Waarom zou Ctesias een kleiner getal noemen?

A

Ctesias kon onvoldoende lezen en heeft gewoon niet alle aantallen gelezen in de archieven.

B

Ctesias was bevriend met de Perzen én raadpleegde de Perzische archieven. Langs Perzische zijde bestond wellicht de neiging om de prestatie van de Grieken wat minder indrukwekkend te maken.

C

Ctesias had geen benul van cijfers.

D

Deze slide heeft geen instructies

Besluit:

meerdere versies geschiedenis

<

geschiedenis geen synoniem voor verleden!
Verleden = 1 versie (feiten blijven feiten)
Historische beeldvorming = op basis van onderzoek
Geschiedenis als een gebroken vaas herstellen. (Marc Reynebeau)

Deze slide heeft geen instructies

Belangrijke begrippen:

geschiedenis

verleden

context

beeldvorming

collectieve herinnering

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het verschil tussen geschiedenis & verleden?

Deze slide heeft geen instructies

Juist of fout: "Geschiedenis kan veranderen."

A

Juist

B

Fout

C

D

Deze slide heeft geen instructies

DM 2.1.4.1 Referentiekader

Tijd

Ruimte

Domein

Maak de opdrachten in je digitale methode. Houd de succescriteria in je achterhoofd!

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen om te onthouden - theoriepagina

Oefen in Bookwidgets
Maak de toets

code: SERGEANT

DM 2.1.5.1 Je gebruikt bronnen

Soorten bronnen

Deze slide heeft geen instructies

Indeling naar inhoud / tijdstip / vorm

INHOUD:

overblijfsel
historische bron
historisch werk

TIJDSTIP:

Primaire bron
Secundaire bron

VORM:

mondelinge bron
geschreven bron
visuele bron
audiovisuele bron
materiële bron

Deze slide heeft geen instructies

Welke omschrijving past het best bij: 'Primaire bron'?

A

Uit de onderzochte tijd zelf

B

gesproken informatie

C

resultaat van een onderzoek

D

later gemaakt

Deze slide heeft geen instructies

Welke omschrijving past het best bij: 'Secundaire bron'?

A

Uit de onderzochte tijd zelf

B

gesproken informatie

C

resultaat van een onderzoek

D

later gemaakt

Deze slide heeft geen instructies

Welke omschrijving past het best bij: 'Historisch werk'?

A

Resultaat van een onderzoek

B

Getuigenis uit en over het verleden

C

Voorwerp dat op zichzelf een idee van het verleden geeft

D

Gesproken informatie

Deze slide heeft geen instructies

Welke omschrijving past het best bij: 'Overblijfsel'?

A

Resultaat van een onderzoek

B

Getuigenis uit en over het verleden

C

Voorwerp dat op zichzelf een idee van het verleden geeft

D

Gesproken informatie

Deze slide heeft geen instructies

Toepassen schema soorten bronnen

We doen onderzoek naar speelgoedfiguur Barbie in de jaren 1970 en 1980. Daarbij wil je nagaan welke invloed Barbie had op de rol van meisjes en jongens in de samenleving.

Deze slide heeft geen instructies

Geef de juiste bronsoortcombinatie (3) voor de bron.

Deze slide heeft geen instructies

Geef de juiste bronsoortcombinatie (3) voor de bron.

Deze slide heeft geen instructies

Eentje voor de durvers... Geef de juiste bronsoortcombinatie (3) voor de bron.

Deze slide heeft geen instructies

Geef de juiste bronsoortcombinatie (3) voor de bron.

Deze slide heeft geen instructies

Geef de juiste bronsoortcombinatie (3) voor de bron.

Deze slide heeft geen instructies

Te maken oefeningen uit Digitale Methode (4.1.5.1) tegen volgende les:

MOET:

oef 1, 2, 3 & 4

MAG:

oef 5 & 6

Deze slide heeft geen instructies

DM 2.1.5.2 Historische vraag

Vertrekken vanuit een historische vraag

(Opbouw + oefeningen zelf verwerken)

Start 3EW/NW

Start 3HUTW

Wat is een historische vraag?

Een historische vraag kan je herkennen door de volgende checklist te gebruiken:

Mensen of menselijke gedragingen vormen het onderwerp.
De vraag gaat over het verleden.

Deze slide heeft geen instructies

Je kan verschillende soorten historische vragen onderscheiden:

Historische vragen die enkel over het verleden gaan. => Bv. Hoe leefden de Kelten in onze regio rond het jaar 100 v.C.?

Historische vragen die een relatie leggen tussen het heden en het verleden. =>Bv. Hoe evolueerden de bestuursvormen in onze regio vanaf 1750 tot vandaag?

Historische vragen over voorstellingen van het verleden. => Bv. Waarom stellen hedendaagse filmmakers de Kelten vaak als wilde barbaren voor?

Historische vragen over het tot stand komen van historische kennis. => Bv. Hoe weten we dat de Egyptenaren meerdere goden vereerden?

Voor een goede historische vraag gelden enkele voorwaarden:

De historische vraag moet afgebakend zijn (in Tijd, Ruimte en Domein).

De historische vraag moet onderzoekbaar zijn.

Het onderzoek van de historische vraag moet haalbaar zijn.

Deze slide heeft geen instructies

DM 2.1.5.3 Bruikbaarheid/representativiteit

Maak de opdrachten in de opbouw 2.1.5.3

BEKIJK ZEKER het filmpje in de opbouw helemaal op het einde.

Deze slide heeft geen instructies

Checklist voor betrouwbaarheid:

Wie is de auteur?
Is het een recente bron?
Is het tekstdoel informeren?
Doet de auteur aan bronvermelding?
Is de toon neutraal?
Heb je verschillende bronnen vergeleken?

Deze slide heeft geen instructies

DM 2.1.5.1 indeling historische periodes

Deze slide heeft geen instructies

Een tijdlijn is een constructie achteraf. Voor wie in een bepaalde periode leefde, was die periode gewoon de hedendaagse tijd. Een middeleeuwer sprak niet over de middeleeuwen. Een Griek uit 200 v.C. zag zichzelf niet in de klassieke oudheid leven.

Deze slide heeft geen instructies

Opdrachten - BZL

Opdracht 1 - tijdsbegrippen

Opdracht 2 - jaartallen en eeuwen

Opdracht 3 - historische periodes

Deze slide heeft geen instructies

Oefenen van structuurbegrippen

chronologie, continuïteit, verandering, breuk, evolutie, revolutie, duur, gelijktijdigheid en ongelijktijdigheid.

Deze slide heeft geen instructies

Eerst trok de mens rond als een jager-verzamelaar. Nadien vestigde hij zich als boer. Nog later kwamen de meeste mensen in fabrieken terecht en nu zorgen velen voor hun dagelijks eten van achter een computerscherm.

A

gelijktijdigheid

B

duur

C

chronologie

D

Deze slide heeft geen instructies

Welk tijdsbegrip sluit het best aan bij die grafiek.

A

evolutie

B

revolutie

C

D

Deze slide heeft geen instructies

Welk tijdsbegrip sluit het best aan bij die grafiek.

A

continuïteit

B

verandering

C

D

Deze slide heeft geen instructies

Toen de Romeinen Gallië veroverd hadden, veranderde het leven in onze regio vrij snel en heel sterk. Er werd stevig gebouwd, het Latijn werd de officiële taal en heel wat gewoonten werden verdrongen. Het was niet meer zoals voordien.

A

duur

B

evolutie

C

breuk

D

Deze slide heeft geen instructies

Je merkt dat in 1840 het overgrote deel van de mensen nog in de landbouw werkte zoals dat al meerdere duizenden jaar het geval was. Op nauwelijks 170 jaar tijd is het plaatje helemaal omgekeerd.

A

evolutie

B

revolutie

C

continuïteit

D

Deze slide heeft geen instructies

Landbouw heeft een lange tijd als belangrijkste economische activiteit bestaan. Het overwicht van industriële activiteiten en diensten bestaat een pak korter.

A

chronologie

B

gelijktijdigheid

C

duur

D

Deze slide heeft geen instructies

Terwijl de neanderthaler in Europa rondliep, was de Homo sapiens al op pad vanuit Afrika. Het was dan ook een kwestie van tijd tot ze elkaar ontmoetten.

A

gelijktijdig

B

ongelijktijdig

C

D

Deze slide heeft geen instructies

Te maken oefeningen uit Digitale Methode (4.1.6.1) tegen volgende les:

MOET: oefeningen - Basis:

oef 1 - de tijdlijn
oef 2 - begrippen van tijd
oef 3 - begrippen van tijd en verandering

MAG: oefeningen - Remediëring

oef 1, 2, 3 & 4

start 3HU 3/10 val WRR

start EC/NW 6/10 val WRR

Inleiding: Historisch denken

Onderdelen in deze les