Wilskracht - Gebruik je omgeving
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
Module-inzicht: Je kunt stoppen met uitstellen.
Lesinzicht: Iets kost minder wilskracht wanneer je er een gewoonte van maakt. Een gewoonte begint wanneer je iets opmerkt. Door duidelijke aanwijzingen in je omgeving te creëren is de kans groter dat je het ook daadwerkelijk gaat doen.
Benodigdheden (voor elke leerling):
Slim jezelf zijn boek: 'Gewoontes'.
Geen boek of alleen het Experimentenboek? Gebruik dan het werkblad 'Gewoontes'.
Hoe ging het uitvoeren van je experiment?
Vertel dat het doel van 'De Terugblik' is om te reflecteren op de uitvoering van het experiment. Je leert nadenken over hoe het is gegaan, wat je ervan hebt geleerd en of je er verder mee wilt oefenen.
Vertel dat er geen goede of fouten antwoorden zijn en dat leerlingen ook hun klasgenoten kunnen helpen en inspireren door te delen wat zij van hun experiment hebben geleerd.
Extra informatie
Door consequent te reflecteren, wordt het voor leerlingen een gewoonte en ontstaat er een cultuur waarin het delen van je leeraanpak normaal is. Doe dit dus altijd nadat de leerlingen een experiment hebben uitgevoerd.
Hoe ging het uitvoeren van je experiment?
Geen boek? Bespreek dan klassikaal met enkele leerlingen hoe het experiment is gegaan en waarom zij voor een bepaalde smiley hebben gekozen.
Laat de leerlingen antwoord geven op de vraag via lessonup.app.
Pak je boek erbij!
Kijk terug naar je experiment en vul de terugblik in.
Heb je je experiment gedaan? Kleur dan één vakje in van de Experimententeller achterin je boek!
Geen boek? Sla deze slide dan over.
Laat de leerlingen antwoord geven op de vragen in het boek.
Zorg ervoor dat ze de vragen bij het juiste level beantwoorden. Hebben ze het experiment bij level 2 ingevuld? Dan vullen ze ook level 2 van de terugblik in.
Vraag enkele leerlingen wat hun experiment was, wat ze ervan geleerd hebben en of ze de volgende keer iets anders zouden doen.
Vraag de leerlingen die het experiment niet hebben uitgevoerd waarom dit niet gelukt is. Misschien is het experiment niet concreet / leuk / nuttig genoeg geweest. Ook dit is leerzaam voor de volgende keer.
Geef leerlingen die er nogmaals mee willen oefenen de mogelijkheid om het experiment aan te passen en opnieuw in te vullen op een nieuwe 'Mijn Experiment' pagina.
Na deze les...
Kan je gebruik maken van je
omgeving om minder uit te stellen.
Lees de slide voor.
Leerdoelen:
De leerling kan uitleggen wat wilskracht is.
De leerling kan uitleggen waarom we van onze gewoontes kunnen leren.
De leerling kan benoemen uit welke stappen een gewoonte bestaat.
De leerling kan uitleggen wat de eerste stap van een gewoonte inhoudt.
De leerling kan zijn/haar omgeving slim inzetten, zodat iets minder wilskracht kost.
De leerling kan een duidelijk plan maken om duidelijker te maken wat hij/zij gaat doen.
Dit is er allemaal mogelijk!
Vertel dat jullie nu verder gaan met 'Het Ervaren'.
Vertel dat de leerlingen tijdens 'Het Ervaren' erachter komen wat er allemaal bekend is uit de wetenschap over een thema en dat ze hiermee gaan oefenen om te ervaren hoe dit precies voor hen werkt.
Extra informatie
Tijdens het ervaren krijgen leerlingen wetenschappelijke theorie en slimme leertips uitgelegd waar ze vervolgens mee aan de slag gaan. Het doel is dat ze ontdekken hoe de aangeboden kennis, technieken en/of strategieën voor hen werken. Hierin is het belangrijk dat de leerlingen het zelf gaan ervaren. Alleen dan kunnen ze kiezen wat ze hier verder mee willen doen.
Speel het filmpje af.
Extra informatie
In dit filmpje wordt uitgelegd wat wilskracht is, waarom we kunnen leren van onze gewoontes en uit welke stappen een gewoonte bestaat. Uit het onderzoek van Roy Baumeister blijkt dat je wilskracht op kan raken. Het is dus belangrijk om te kijken hoe we dingen makkelijker gedaan krijgen, waardoor het minder wilskracht kost. Omdat onze gewoontes weinig wilskracht kosten, is het interessant om te kijken hoe een gewoonte precies in elkaar zit.
Waarvan zou je willen dat het minder wilskracht kost?
Kies een van de onderstaande gewoontes waar jij nu moeite mee hebt of bedenk zelf een gewoonte. Schrijf deze gewoonte op in je boek of op het werkblad.
Op tijd beginnen met huiswerk maken
Minder afgeleid raken door mijn telefoon
Minstens 2x sporten in de week
Anders, namelijk...
Laat de leerlingen de 'Wilskracht' module erbij pakken in hun boek (opdracht 'Gewoontes').
Geen boek of alleen het Experimentenboek? Gebruik dan het werkblad 'Gewoontes'.
Laat de leerlingen in hun boek of op hun werkblad bovenaan opschrijven waarvan ze graag een gewoonte willen maken. Zo kunnen ze hun eigen antwoord terugvinden, wat nodig is voor de vervolgopdrachten.
Waar ga jij een gewoonte van maken?
Laat de leerlingen hun gewoonte invullen. Zo heb je als docent ook een overzicht van waar de leerlingen aan willen werken.
Vraag een aantal leerlingen of ze hun gewoonte willen toelichten.
Extra informatie
De leerlingen gaan de komende wilskracht lessen met deze gewoonte aan de slag.
Een gewoonte bestaat uit
4 stappen:
1. Opmerken
2. Willen
4. Belonen
3. Doen
Laat de slide zien en herhaal de vier stappen waaruit een gewoonte bestaat. Deze zijn ook uitgelegd in het filmpje, dus herhaal kort en kijk of de leerlingen het snappen.
Extra informatie
Om de stappen uit te leggen nemen we het voorbeeld van de gewoonte 'tandenpoetsen'.
Stap 1 - Opmerken: Bij het tandenpoetsen gaat het om het zien van je tandenborstel, het proeven van een nare smaak in je mond of het gevoel dat het tijd is om naar bed te gaan.
Stap 2 - Willen: Wanneer je je tandenborstel ziet staan of wanneer het bedtijd is word je eraan herinnerd dat het poetsen van je tanden leidt tot een beloning: een frisse adem. Dat zorgt ervoor dat je je tanden wilt gaan poetsen.
Stap 3 - Doen: De daadwerkelijke actie die je uitvoert: tandenpoetsen
Stap 4 - Belonen: Na het uitvoeren van het gedrag ervaar je een beloning. Deze beloning zorgt ervoor dat het logisch wordt om het gedrag opnieuw te doen. In dit geval is de beloning de frisse smaak in je mond.
Jouw omgeving
Een gewoonte begint wanneer je iets opmerkt. Dit kan een gedachte of gevoel zijn, maar ook iets wat je
waarneemt in je omgeving.
Lees de slide voor.
Extra informatie:
Een gewoonte begint wanneer je iets opmerkt. Daarom is het belangrijk om de kans dat je iets opmerkt zo groot mogelijk te maken. Je kunt hiervoor slim gebruik maken van je omgeving door iets bijvoorbeeld duidelijk in het zicht te leggen of juist in een andere kamer te leggen, zodat je het niet meer opmerkt.
Door je omgeving te veranderen kun je het voor jezelf moeilijker of makkelijker maken om iets uit te voeren.
Slim gedrag veranderen
In het volgende filmpje zie je hoe je je eigen gedrag kunt veranderen door een kleine verandering in je omgeving.
Klik de slide verder naar het volgende filmpje.
Speel het filmpje af.
Extra informatie
Het filmpje toont aan wat de invloed kan zijn van een kleine verandering in de omgeving. In dit geval leidt bijvoorbeeld het maken van lijnen op de vloer richting de trap tot het vaker gebruiken van de trap door bezoekers van de bibliotheek. Zo'n kleine verandering die een zetje geeft in de goede richting noemen we een 'nudge'. Dit kan je ook gebruiken om jezelf te helpen om iets sneller te gaan doen.
Jouw omgeving aanpassen
Pak je boek of het werkblad erbij.
Hoe kan jij jouw omgeving aanpassen?
Vul alleen vraag 1 in.
Voor deze opdracht hebben de leerlingen hun boek of het werkblad nodig.
Laat de leerlingen alleen vraag 1 (Gebruik je omgeving) invullen.
Vraag aan een aantal leerlingen wat ze hebben opgeschreven.
Extra informatie
Je kunt je omgeving aanpassen, zodat je makkelijker met je schoolwerk aan de slag gaat. Wanneer je bijvoorbeeld je schooltas in het zicht zet, herinner je jezelf eraan dat je moet leren voor die ene belangrijke toets. Andersom kan je ook iets aan je omgeving veranderen om te stoppen met een gewoonte. Door dingen weg te halen zorg je ervoor dat je ze niet kan opmerken. Zet bijvoorbeeld de meldingen van je telefoon uit als je niet wilt worden afgeleid of leg hem in een andere kamer.
Wat ga je uitproberen?
Vertel dat 'Mijn Experiment' de laatste stap is van het proces van experimenteren met leren.
Benoem dat de leerlingen op de volgende slide een aantal voorbeelden te zien krijgen van hoe ze kunnen oefenen met datgene wat ze deze les geleerd hebben en hoe ze dit in de praktijk kunnen toepassen. Ze hebben immers geleerd dat ze ergens pas beter in worden als ze er vaker mee oefenen.
Extra informatie:
'Mijn Experiment' is de laatste stap van het proces. Bij de check is de huidige aanpak duidelijk geworden. Bij het ervaren zijn ze aan de slag gegaan met een andere manier van leren. Nu is het tijd voor de leerlingen om te bedenken wat ze hiervan mee willen nemen om uit te proberen, verder mee te oefenen of een nieuwe, waardevolle gewoonte van te maken. Het helpt om dit plannetje zo concreet mogelijk te maken. Dat zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om het experiment ook daadwerkelijk uit te voeren.
Zo kun je oefenen met 'Gebruik je omgeving'
Ik ga mijn omgeving gebruiken door mijn telefoon weg te leggen tijdens het leren/huiswerk maken.
Ik maak een lijst met alle dingen in mijn omgeving die niet helpen bij de goede gewoontes die ik wil aanleren en bedenk hoe ik deze kan veranderen.
Ik leg mijn sportkleding klaar in mijn kamer, zodat ik eraan denk om te gaan sporten.
Dit zijn voorbeelden van experimenten uit de les 'Gebruik je omgeving'.
Lees de slide voor en laat de leerlingen iets kiezen of zelf een experiment bedenken.
Extra informatie:
Het helpt bij experimenteren om het plannetje zo concreet mogelijk te maken. Wij geven per les steeds voorbeelden van passende experimenten, maar het is belangrijk dat leerlingen ook de ruimte voelen om zelf iets te kiezen, mits het concreet is en makkelijk uit te voeren.
Pak je boek erbij!
Ga naar 'Mijn Experiment' en kies een level.
Kiezen uit één van de voorbeelden? Level 1
Zelf bedenken en nog wat hulp nodig? Level 2
Helemaal zelf bedenken? Level 3
Geen boek? Sla deze slide dan over en laat de leerlingen hun experiment invullen op de volgende slide.
Gebruik je het Experimentenboek? Dan zijn er geen levels.
Lees de slide voor.
Laat de leerlingen kiezen op welk level zij willen experimenteren.
Voor inspiratie kunnen zij kijken bij 'Wat kan ik hiermee?!'
Benoem dat het belangrijk is om het experiment zo concreet mogelijk te maken.
Zorg ervoor dat de leerlingen iets hebben bedacht waardoor ze het niet gaan vergeten.
Extra informatie:
De leerlingen kunnen op verschillende levels experimenteren:
Level 1: De leerling weet nog niet zo goed waar hij/zij mee wilt experimenteren en vindt het lastig om dit concreet te maken. Hij/zij kan dan één van de voorbeelden uit het boek kiezen en de vragen onderaan de pagina invullen.
Level 2: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren, maar heeft nog wel wat hulp nodig om het concreet te maken.
Level 3: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren en kan dit ook heel concreet maken. Eventueel kan hij/zij de checklist nog gebruiken.
Wat wordt jouw experiment? Kies een van de voorbeelden of bedenk zelf een experiment
Deze vraag kun je laten invullen door de leerlingen als je een duidelijk overzicht wilt van wie met welk experiment aan de slag gaat.
Door in het linkermenu op het 'oogje' naast de slide te klikken, wordt deze slide ook zichtbaar in je les (anders wordt de slide automatisch overgeslagen).
Benoem dat het belangrijk is om het zo concreet mogelijk te maken.
Vraag een aantal leerlingen of ze hun experiment willen toelichten.
Wanneer een experiment nog niet zo concreet is, kan je er op doorvragen. ("Wat ga je precies doen?", "Wanneer ga je het doen?", "Wat is de eerste stap?").
Wat vond je van deze les?
Laat leerlingen de vraag beantwoorden.
Extra informatie
Als je de les aan 'Mijn lessen' hebt toegevoegd en de les hebt gegeven, kan je achteraf bij 'rapportages' de antwoorden van de leerlingen op een later moment nog inzien.
Sluit de les af.
