Controle en vertrouwen: Hobbes en Rousseau

• newEditor
• Levensbeschouwing
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4

Controle en vertrouwen: Hobbes en Rousseau

Wat weet je al over controle en vertrouwen in de filosofie?

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je uitleggen hoe Hobbes en Rousseau verschillende ideeën hebben over controle en vertrouwen binnen de samenleving.

Wie was Thomas Hobbes?

Hobbes was een Engelse filosoof uit de 17e eeuw, bekend van zijn boek 'Leviathan'. Hij zag mensen als van nature egoïstisch en bang, wat leidt tot wantrouwen zonder sterke autoriteit.

Jean-Jacques Rousseau en vertrouwen

Rousseau was een filosoof uit de 18e eeuw die geloofde dat mensen van nature goed zijn. Volgens hem ontstaat wantrouwen juist door de maatschappij, maar in de natuurtoestand is er vertrouwen.

Vergelijking: natuurtoestand bij Hobbes en Rousseau

Rousseau

Mens is egoïstisch en gewelddadig. Het leven is 'eenzaam, arm, smerig, bruut en kort' zonder regels.

Mens is van nature goed en vredelievend. Wantrouwen ontstaat door bezit en sociale competitie.

Hobbes

Controle: het sociale contract

Hobbes vindt dat mensen hun vrijheid moeten opgeven aan een soeverein (heerser) voor veiligheid. Rousseau ziet het sociale contract juist als mogelijkheid tot collectieve vrijheid.

Hoe kijken Hobbes en Rousseau naar vertrouwen?

Hobbes

Vertrouwen is zwak zonder macht. Een sterke staat is nodig om wantrouwen te vermijden.

Rousseau

Vertrouwen is mogelijk als mensen gelijk zijn. Collectieve afspraken kunnen vertrouwen herstellen.

Reflectie: waar zou jij meer vertrouwen hebben?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.