Oefen CSE vragen Hoofdstuk 2
Verklarende vragen / bronvragen
Oefen CSE vragen Hoofdstuk 2
Verklarende vragen / bronvragen
Verklarende vraag
2 punten
Leg uit hoe het centralisatiebeleid van heer Filips II heeft bijgedragen aan het uitbreken van de Nederlandse Opstand.
Voordat je beantwoord:
Over welk onderwerp/begrip/tijd gaat deze vraag?
Hoeveel punten? (waar krijg je de punten voor)
Voer stap 1tm 4 uit van het stappenplan
Antwoord (2 punten)
Kennis:
Centralisatiebeleid: het streven van een vorst om zijn rijk vanuit één centraal punt te besturen en overal dezelfde wetten en regels te laten gelden.
+ Oorzaken ontstaan Nederlandse Opstand
Filips II voerde een centralisatiebeleid, waarbij hij meer macht naar zich toe wilde trekken en minder ruimte liet voor lokale adel en privileges.
Nederlandse edelen en steden verzetten zich hiertegen, omdat zij hun oude privileges en zelfbestuur wilden behouden. Deze onvrede en verzet droegen bij aan het uitbreken van de Nederlandse Opstand omdat Nederlandse edelen in opstand kwamen tegen dit centralisatiebeleid.
CSE vraag 1
Gebruik bron 1. De mening die Cincius Romanus geeft over de bibliotheek van Sankt Gallen past bij verschillende kenmerkende aspecten van de zestiende eeuw.
Toon dit aan voor twee kenmerkende aspecten van de zestiende eeuw. Let op: je moet na het opschrijven van een kenmerkend aspect een uitleg geven.
Bron In 1416 reist de Italiaan Cincius Romanus naar het klooster Sankt Gallen in Zwitserland. Hij schrijft aan een vriend: Maar toen we de toren van de kerk van Sankt Gallen zorgvuldig bestudeerden, daar waar talloze boeken worden bewaard als gevangenen en waar de bibliotheek verwaarloosd is en vol met stof, wormen, roet en allerlei andere zaken die worden geassocieerd met de vernietiging van boeken, barstten we in tranen uit. We bedachten dat dit de manier is waarop de Latijnse taal zijn grootse glorie en onderscheiding had verloren. Werkelijk, als deze bibliotheek kon spreken dan zou het uitroepen: "Jullie die de Latijnse taal zo liefhebben, zorg ervoor dat ik niet helemaal vernietigd raak door deze treurige verwaarlozing!"
2 punten
Antwoord:
maximumscore 2 Voorbeeld van een juist antwoord is:
• De mening past bij 'de hernieuwde oriëntatie op het klassieke erfgoed', omdat hij bedroefd is dat de Latijnse boeken zo slecht worden behandeld / omdat hij Latijnse boeken liefheeft. 1
• De mening past bij '(het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en) het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling', omdat hij onderzoek doet naar de bibliotheek / de boeken in de bibliotheek wil bewaren. 1
Opmerking Als het antwoord alleen een juist kenmerkend aspect bevat zonder uitleg, wordt geen scorepunt toegekend.
CSE vraag 2:
2 punten
Een geschiedenis: In 1557 onderwees schoolmeester Derck Paesschen in Groningen zijn leerlingen uit 'een zeker Duits boekje, namelijk van Maarten Luther'. Het stadsbestuur verbood de schoolmeester dit boek te gebruiken. Toen Paesschen het boek toch bleef gebruiken, werd hij door het stadsbestuur uit Groningen verbannen om onrust te voorkomen. Beredeneer waardoor het stadsbestuur ervan uitging dat het gebruik van een boek van Maarten Luther voor onrust zou zorgen in de stad.
Max 2 punten
Voorbeeld van een juist antwoord is:
• Maarten Luther was een hervormer / gaf met zijn kritiek op de kerk de aanzet tot de reformatie, waardoor 1
• het stadsbestuur ervan uitging dat katholieken zouden protesteren/onrust zouden veroorzaken als een boek van Luther werd gebruikt op school. 1
of
• het stadsbestuur dacht dat het landsbestuur / de katholieke kerk het stadsbestuur zou aanspreken/bestraffen omdat de reformatie niet werd aangepakt. 1