Tekstverbanden en signaalwoorden

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Laatste oefeningen voor de toets

Wat gaan we doen?

1. We herhalen de signaalwoorden.

2. Je leert hoe je twee alinea's kan verbinden.

3. Je leert de hoofdgedachte in een korte tekst bepalen.

4. Je maakt je leesdossier compleet.

Leesdossier

Je krijgt nog 5 minuten...

Begin met het invullen van je voorblad

1. Print een hand-out uit van je Pecha Kucha

2. Stop je leesverslag in je dossier (als je hem hebt)

3. Print de brief naar de auteur uit.

4. ALS je de 3-packtoets hebt gemaakt, dan doe je deze in je leesdossier.

oorzaak-gevolg

middel-doel

reden

tegen-stelling

voorbeeld

doordat

want

Zo

daarmee

namelijk

echter

zodat

om te...

bijvoorbeeld

Je ziet tekstverbanden en signaalwoorden door elkaar. Zoek de woorden die bij elkaar horen.

Net als

Als

Kortom

Omdat

Maar

Samenvattend

Tegenstellend

Vergelijkend

Voorwaarde

Tijd

TEKSTVERBANDEN EN SIGNAALWOORDEN Wat is een tekstverband?

A

Je verbindt twee teksten met elkaar

B

Je geeft het verband tussen inleiding en slot aan

C

Je geeft aan wat het belangrijkste in een tekst is

D

Je verbindt zinnen en alinea's met elkaar

Een samenvattend tekstverband heeft signaalwoorden als:

A

kortom, om kort te gaan, samenvattend, al met al

B

omdat, maar, vanwege

C

om tot slot te komen,

D

voordat, nadat, achteraf

Wat zijn signaalwoorden?

A

Woorden die verbanden tussen zinnen leggen

B

Woorden die zelfstandig een betekenis hebben

C

Woorden die iets zeggen over het zelfstandig naamwoord

D

Woorden die extra informatie geven

Alineaverbanden

Signaalwoorden

Een signaalwoord staat in het begin van de alinea en geeft de lezer een seintje over het soort tekstverband. Bijvoorbeeld: maar, ten eerste, ten tweede, verder, daarnaast.

Herhaling

Aan het begin van een nieuwe alinea worden woorden of groepen woorden uit de vorige alinea herhaald. Dat gebeurt soms in dezelfde, maar vaak in andere woorden.

Alineaverbanden

Overgangszinnen met een verwijzing

Overgangszinnen staan meestal aan het begin van een alinea. In een van de zinnen staat een verwijzing naar iets wat eerder is gezegd, vaak in de vorm van verwijswoorden zoals die, dat, deze, hiermee, hiervan, zulke, zo’n, enzovoort.

Aankondigende zinnen

Een aankondigende zin staat meestal aan het eind van een alinea en vertelt wat je verderop in de tekst kunt verwachten.

Steeds meer mensen in Noord-Scharwoude kiezen ervoor om met de fiets naar hun werk te gaan. Fietsend naar je werk gaan is de afgelopen jaren enorm gestegen, omdat het gezond is en files worden vermeden.

Deze stijging van het fietsgebruik brengt echter ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Zo zijn er steeds minder stallingsplekken beschikbaar bij het station.

A

Signaalwoorden

B

Herhaling

C

Overgangszinnen met een verwijzing

D

Aankondigende zin

Veel mensen kiezen tegenwoordig voor biologische groenten en fruit. Ze zijn onbespoten, milieuvriendelijker en daardoor een gezondere optie.

Nadat we de vele voordelen hebben besproken, is het tijd om ook de keerzijde van deze ontwikkeling te bespreken. Biologische groenten en fruit zijn aanzienlijk duurder dan de budgetvariant.

A

Signaalwoorden

B

Herhaling

C

Overgangszinnen met een verwijzing

D

Aankondigende zin

Veel mensen kiezen tegenwoordig voor een elektrische auto. Ze zijn stil, milieuvriendelijker tijdens het rijden en het opladen wordt steeds makkelijker door het groeiende netwerk aan laadpalen.

Daarnaast kleven er ook nog financiële voordelen aan het rijden van een elektrische wagen. Zo betaal je in Nederland vooralsnog geen motorrijtuigenbelasting en is stroom per kilometer vaak goedkoper dan benzine.

A

Signaalwoorden

B

Herhaling

C

Overgangszinnen met een verwijzing

D

Aankondigende zin

Werknemers die thuiswerken ervaren vaak veel rust. Ze kunnen zich beter concentreren op hun taken, omdat ze geen last hebben van kantoorgeluiden of collega's die constant langslopen.

Aan deze voordelen kleeft echter ook een keerzijde. Doordat het sociale contact met collega's wegvalt, voelen sommige thuiswerkers zich sneller eenzaam.

A

Signaalwoorden

B

Herhaling

C

Overgangszinnen met een verwijzing

D

Aankondigende zin

Hoofdgedachte

De hoofdgedachte is een heel korte samenvatting in een zin. 

de hoofdgedachte is het onderwerp + dat wat daarover verteld wordt.

Wat was de hoofdgedachte?

A

Onderwijsorganisaties zijn hiertegen een protestactie begonnen

B

Er is een protestactie begonnen op een school waar halverwege het jaar asielkinderen verdwenen.

C

Onderwijsorganisaties zijn een protestactie begonnen tegen het verdwijnen van asielkinderen

D

Kinderen van asielzoekers verdwijnen soms plotseling van school.

Wat was de hoofdgedachte?

A

Door zich in de leer van het boeddhisme te verdiepen en elke dag te mediteren kunnen mensen het volmaakte geluk bereiken.

B

 Het boeddhisme leert dat mensen vaak ongelukkig zijn, omdat ze hun leven lang op zoek zijn naar aardse rijkdom, zoals geld en mooie spullen.

C

Pas als de mens nergens meer naar verlangt, is hij volmaakt gelukkig.

D

De mens wordt pas gelukkig als hij dit verlangen kan loslaten en op zoek gaat naar geestelijke rijkdom.

Wat was de hoofdgedachte?

A

Om half twaalf gaan alle gevangenen terug naar hun cel.

B

 Niet alle gevangenen hebben hetzelfde dagprogramma.

C

Iedereen van zijn werkzaal begint op dat moment en ze werken door tot half twaalf.

D

 Het programma van Ad begint om half acht. Dan staat hij op en eet hij een boterham.

Extra uitleg

Er worden in de tekst overeenkomsten en verschillen genoemd bij het onderwerp dagprogramma (in een gevangenis). Signaalwoorden: de één, de ander, weer anderen, alle gevangenen.

Wat was de hoofdgedachte?

A

Als je met een pen op je arm tekent, verdwijnt de tekening na een tijdje. Dat komt doordat de inkt samen met de dode huidellen van je lichaam valt.

B

En dat is nou net de truc: de huid wordt gewoon ververst, maar de ingekapselde inkt blijft voor altijd en eeuwig zitten.

C

Het inkapselen is dus eigenlijk een beschermingstruc van je lichaam, maar wordt door tatoeëerders slim gebruikt om de inkt voor altijd op z'n plek te houden.

D

 De huid schrikt van de tatoeage-inkt, omdat het een onbekende stof is.

Wat hebben we gedaan?

1. We herhalen de signaalwoorden.

2. Je leert hoe je twee alinea's kan verbinden.

3. Je leert de hoofdgedachte in een korte tekst bepalen.

4. Je maakt je leesdossier compleet.

Klaar voor de toetsweek?