6.3 Nederland 19de eeuw HV2 Hardinxveld

Nederland 19de eeuw

havo/vwo 3 Hardinxveld - ROM - 6.3

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 19 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Nederland 19de eeuw

havo/vwo 3 Hardinxveld - ROM - 6.3

Je kunt beschrijven hoe en waardoor de samenleving verzuild raakte?

Voor 1848 waren katholieken …….. toegestaan, maar hun kerk niet.
Na 1848 kregen zij:

  • …….. van godsdienstvrijheid

  • …….. vrijheid van vereniging

Hierdoor:

  • mochten zij zich ……..

  • werden er veel ……..

  • kregen ze weer ……..

Katholieken kregen dezelfde …….. en …….. als protestanten.

Je kunt beschrijven hoe en waardoor de samenleving verzuild raakte?

Protestanten wilden hun eigen gemeenschap behouden.
Dominee …….. speelde hierin een belangrijke rol.

Hij vond dat protestanten:

  • hun eigen zaken moesten ……..

  • weinig contact moesten hebben met ……..

Er ontstonden:

  • eigen verenigingen

  • eigen scholen

  • eigen politieke partij: ……..

Zo ontstond een …….. (een groep mensen met dezelfde ideeën en organisaties).

Je kunt beschrijven hoe en waardoor de samenleving verzuild raakte?

Ook …….. gingen hun eigen organisaties oprichten.
Leider van de katholieken: ……..

De samenleving werd verdeeld in verschillende ……..

Dit noemen we ……...

De vier zuilen zijn:

  • confessioneel - protestants

  • ……….

  • ……..

  • ……..

Je kunt beschrijven hoe en waardoor de samenleving verzuild raakte?

In 1848 kwam de vrijheid van ……...

Confessionelen (gelovigen) richtten eigen scholen op: → dit zijn ……..

Probleem:

  • overheid betaalde alleen ……..

  • bijzondere scholen moesten zelf ……..

Dit vonden zij ……..

Na lange strijd:

  • in …….. werd besloten dat beide soorten onderwijs betaald werden

Dit heet de ……..

Je kunt beschrijven hoe het kiesrecht tussen 1848 en 1919 veranderde.

Door de grondwetswijziging van …….. kregen burgers meer rechten.
Deze rechten noemen we ……...

Grondrechten zorgen voor:

  • …….. (iedereen wordt hetzelfde behandeld)

  • …….. (je mag leven zoals jij wilt)

VB grondrechten:

  • vrijheid van ……..

  • vrijheid van ……..

  • vrijheid van ……..

Je kunt beschrijven hoe het kiesrecht tussen 1848 en 1919 veranderde.

Er kwam samenwerking tussen de zuilen.

Afspraken:

  • confessionelen kregen: ……..

  • socialisten kregen: ……..

In ……..:

  • vrouwen kregen ook ……..

Dit heet de ……..

Je kunt beschrijven hoe het kiesrecht tussen 1848 en 1919 veranderde.

Door het …….. mochten alleen rijke mannen stemmen.

Arbeiders kregen weinig aandacht → ontstaan van ……..

Belangrijke personen:

  • …….. → eerste socialist in de Kamer

  • …….. → leider van de SDAP

Doel:

  • ……..

  • betere omstandigheden voor ……..

Je weet waarom vrouwen gingen strijden voor emancipatie

Vrouwen wilden dezelfde …….. als mannen.

Dit noem je ……...

Problemen:

  • vrouwen waren ……..

  • geen ……..recht

  • mochten niet ……..

Bekende feministe: ……..

Zij streed voor:

  • vrouwenkiesrecht

  • betere ……..

Invuloefening

Vrouwen wilden dezelfde rechten als mannen.

Dit noem je emancipatie.

Problemen:

  • vrouwen waren handelingsonbekwaam

  • geen kiesrecht

  • mochten niet studeren

Bekende feministe:

  • Aletta Jacobs

Zij streed voor:

  • vrouwenkiesrecht

  • betere leefomstandigheden / gezondheid

rechten
emancipatie.
handelingsonbekwaam
kiesrecht
studeren
Aletta Jacobs
leefomstandigheden / gezondheid

Invuloefening

Grondwetswijziging 1917

Er kwam samenwerking tussen de zuilen.

Afspraken:

  • confessionelen kregen: bijzonder onderwijs betaald

  • socialisten kregen: algemeen kiesrecht (voor mannen)

In 1919:

  • vrouwen kregen ook kiesrecht

Dit heet de grondwetswijziging / pacificatie van 1917


17
bijzonder
algemeen kiesrecht
19
pacificatie van 1917

Invuloefening

Katholieken krijgen rechten

Voor 1848 waren katholieken wel toegestaan, maar hun kerk niet.
Na 1848 kregen zij:

  • vrijheid van godsdienst

  • vrijheid van vereniging

Hierdoor:

  • mochten zij zich verenigen

  • werden er veel kerken gebouwd

  • kregen ze weer eigen bisschoppen

Katholieken kregen dezelfde rechten en politieke macht als protestanten.


wel toegestaan
godsdienst
verenigen
kerken
bisschoppen
rechten
politieke macht

Invuloefening

Ontstaan van zuilen

Protestanten wilden hun eigen gemeenschap behouden.
Dominee Abraham Kuyper speelde hierin een belangrijke rol.

Hij vond dat protestanten:

  • hun eigen zaken moesten regelen

  • weinig contact moesten hebben met niet-protestanten

Er ontstonden:

  • eigen verenigingen

  • eigen scholen

  • eigen politieke partij: Anti-Revolutionaire Partij (ARP)

Zo ontstond een zuil


Abraham Kuyper
regelen
niet-protestanten
Anti-Revolutionaire Partij (ARP)
zuil

Invuloefening

Verzuiling

Ook katholieken gingen hun eigen organisaties oprichten.
Leider van de katholieken: Herman Schaepman

De samenleving werd verdeeld in verschillende zuilen

Dit noemen we verzuiling.

Voorbeelden van zuilen:

  • confessioneel - protestants

  • confessioneel - katholiek

  • socialistisch

  • liberaal

Herman Schaepman
zuilen
verzuiling.
protestants
katholiek
socialistisch
liberaal

Invuloefening

De Schoolstrijd

In 1848 kwam de vrijheid van onderwijs.

Confessionelen richtten eigen scholen op: → dit zijn bijzondere scholen

Probleem:

  • overheid betaalde alleen openbaar onderwijs

  • bijzondere scholen moesten zelf betalen

Dit vonden zij ongelijkheid

Na lange strijd:

  • in 1917 werd besloten dat beide soorten onderwijs betaald werden

Dit heet de Schoolstrijd


onderwijs.
bijzondere scholen
openbaar onderwijs
betalen
ongelijkheid
1917
Schoolstrijd

Invuloefening

Grondrechten (1848)

Door de grondwetswijziging van 1848 kregen burgers meer rechten.
Deze rechten noemen we grondrechten.

Grondrechten zorgen voor:

  • gelijkheid

  • vrijheid

Voorbeelden van grondrechten:

  • vrijheid van drukpers

  • vrijheid van vereniging

  • vrijheid van godsdienst

1848
grondrechten.
gelijkheid
vrijheid
drukpers
vereniging
godsdienst

Invuloefening

Sociaaldemocratie

Door het censuskiesrecht mochten alleen rijke mannen stemmen.

Arbeiders kregen weinig aandacht → ontstaan van socialisme / sociaaldemocratie

Belangrijke personen:

  • Ferdinand Domela Nieuwenhuis

  • Pieter Jelles Troelstra

Doel:

  • algemeen kiesrecht

  • betere omstandigheden voor arbeiders

censuskiesrecht
socialisme / sociaaldemocratie
Ferdinand Domela Nieuwenhuis
Pieter Jelles Troelstra
algemeen kiesrecht
arbeiders