§4 Ontwikkeling van de wereldeconomie
§4 Ontwikkeling van de wereldeconomie
Planning van vandaag
Studiewijzer
Terugblik §1.1
Leerdoelen
Uitleg §1.2
Weektaak
Studiewijzer A
Studiewijzer B
Wat betekent het just-in-time-principe?
Goed of fout mno's verplaatsen productie naar lagelonenlanden. Dit noem je offshoring.
Ja
Nee
China en India worden ook steeds belangrijker in de wereldhandel en hebben steeds meer te zeggen. Welk begrip hoort bij deze omschrijving?
Leerdoelen
Je weet dat het koloniale verleden van landen een rol heeft gespeeld in hun huidige positie in de wereldhandel.
Je begrijpt dat spanningen tussen landen de globalisering beïnvloeden.
Je kunt de kenmerken van de verschillende fasen van wereldhandel beschrijven.
De gebieden meer landinwaarts hadden weinig Europese invloed
Koloniale verhoudingen (1500-1945)
Vanaf de 16e eeuw (1500-1600) vonden grote ontdekkingsreizen plaats, we onderscheiden twee belangrijke perioden:
1. 1500-1800: de fase van het handelskolonialisme. Vanuit de koloniën worden grondstoffen, zoals specerijen vervoerd richting Nederland.
2. 1800-1945: de fase van het industrieel kolonialisme. Door de opkomst van de industrie willen de Europese landen verzekerd zijn van de aanvoer van grondstoffen en een afzetmarkt veilig stellen voor hun industrieproducten.
Het moederland verstevigt op diverse terreinen (bijv. onderwijs, bestuur, handel) in de kolonie. Door de industrialisering neemt zowel de wereldhandel als de invloed van de Europese moederlanden toe.
Op weg naar onafhankelijkheid (1945-1990)
Na WOII twee belangrijke veranderingen:
1. De koloniën worden snel onafhankelijk, dit heet dekolonialisatie. Met als gevolg dat de meeste banden met het moederland worden beïndigd. Vaak nog wel oneerlijke uitwisseling van goederen en grondstoffen: neokolonialisme
2. De wereld wordt opnieuw ingedeeld. Er ontstaan machtsblokken, namelijk het westerse blok, communistische blok (Koude Oorlog) en Mondiale Zuiden --> Handel voornamelijk binnen eigen machtsblokken. De ontwikkelingslanden (Mondiale Zuiden) richten zich op één van deze twee machtsblokken.
Vrijhandel verandert de wereld (na 1990)
Na het uiteenvallen van de Sovjet Unie (1990), neemt de vrijemarkteconomie de belangrijkste rol in het economisch systeem. Om dit te stimuleren is er vrijhandel (handel waarbij de grenzen tussen handels gebieden zoveel mogelijk worden weggenomen). Dit heeft enkele voordelen, namelijk:
- Een land kan zich specialiseren in de productie van goederen op diensten.
- Bedrijven hebben toegang tot buitenlandse afzetmarkten.
Nadeel: bedrijven krijgen te maken met concurrentie in het buitenland.
Versnipperd de wereldhandel?
Zijn de hoogtijdagen van de wereldhandel voorbij?
- pandemie
- importheffingen
- spanningen (China - Taiwan bijv.)
--> Reshoring
Welke drie dingen heb je vandaag geleerd?
AFRONDEN
Lees de leertekst
Kies je weektaak
Opdrachten werkboek
Samenvatting
Mindmap
Leerdoelen beantwoorden
Plan je weektaak in je daltonplanner
(wanneer moet het af zijn & wanneer ga je het maken?)