Thema 14 Gaswisseling & Uitscheiding
14.3 De lever
Thema 14 Gaswisseling & Uitscheiding
14.3 De lever
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt de bouw, werking en functies van de lever beschrijven
Je kunt uitleggen hoe het interne milieu min of meer constant wordt gehouden door de lever (homeostase)
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn de functies van de lever?
opslagplaats voor energie
gal maken
Bloedeiwitten maken
giftige stoffen opruimen
De lever is de grootste en zwaarste in je lichaam. zonder lever kan je niet leven.
De lever bewerkt voedingstoffen en maakt ze bruikbaar voor de lichaamcellen.
Deze slide heeft geen instructies
Bouw lever
Op hoekpunt elk leverlobje aftakkingen van poortader, leverslagader en galgang
Midden leverlobje aftakking van leverader
Deze slide heeft geen instructies
De bouw van de lever
Een leverlobje is zeshoekig en 1 mm in doorsnee.
Op de hoekpunten van het leverlobje zitten aftakkingen van de leverslagader en de poortader (en de aftakkingen van de galgang).
In het midden zit de aftakking van de leverader
BINAS 82D
Deze slide heeft geen instructies
Bouw van de lever
Deze slide heeft geen instructies
Bouw van de lever
Dubbele bloedtoevoer:
poortader (zuurstofarm en rijk aan voedingsstoffen)
leverslagader (zuurstofrijk en minder rijk aan voedingsstoffen)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Poortader
Leverader
Leverslagader
Deze slide heeft geen instructies
1.
2.
4.
4.
3.
1.
5.
6.
7.
Leverslagader
Poortader
centrale ader
Galgang
Levercellen
Ader
Bindweefsel
Deze slide heeft geen instructies
Functies van de lever
Productie gal - galblaas - twaalfvingerige darm
rode bloedcellen - bilirubine (galwegen) + ijzer (ferritine - opslag)
opslag - vitaminen, mineralen en glycogeen - bloedsuikerspiegel
eiwitstofwisseling - transaminering - overbodige AZ - desaminering (ammoniak - ureum)
lipidenstofwisseling - cholesterolconcentratie - galzure zouten/steroidhormonen/vit D
stollingsfactoren - fibronigeen en protrombine
detoxificatie - onwerkzaam (alcohol) of opslag (kwik) - levercirrose - vetopslag
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lever & Galblaas
De lever produceert gal (0,5L per dag). Gal wordt opgeslagen in de galblaas. Bevat bilirubine, galzuur, cholesterol en water
Gal maakt grote vetdruppels kleiner > emulgeren
Dit is dus niet verteren!
Deze slide heeft geen instructies
Koolhydraatstofwisseling
Eiwitstofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitstofwisseling - 1
De lever kan aminozuren omzetten in andere aminozuren
-> transaminering
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitstofwisseling - 2
Deaminering: stikstofgroep wordt verwijderd -> ureum wordt gevormd.
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitstofwisseling - 3
9 van de 20 aminozuren zijn níet door de lever te maken: essentiële aminozuren.
Overtollige aminozuren worden door de lever afgebroken (er is geen ‘voorraad’).
De lever produceert verschillende plasma-eiwitten.
Deze slide heeft geen instructies
Eiwitstofwisseling
De lever kan aminozuren omzetten in andere aminozuren -> transaminering
Deze slide heeft geen instructies
Poortader
Bloedvaten van de
darmwand naar de lever.
Vervoert voedingsstoffen naar de lever.
Deze slide heeft geen instructies
Leverstofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
Alcoholafbraak
Deze slide heeft geen instructies
De lever zorgt NIET voor:
Het filteren van het bloed
het maken van nieuwe eiwitten van aminozuren
Het afbreken van alcohol en medicijnen
Het afvoeren van bilirubine van versleten bloedcellen
Deze slide heeft geen instructies
Wat houdt transaminering in?
Deze slide heeft geen instructies
Welke stof kan NIET opgeslagen worden in de lever?
Vitamine D
glycogeen
bilirubine
ferritine
Deze slide heeft geen instructies
Van welke bloedvaten ontvangt de lever bloed? En welke 'uitgangen' heeft de lever?
Deze slide heeft geen instructies
Welke afvalstof wordt geproduceerd bij de desaminering van aminozuren?
cholesterol
ammoniak
ureum
koolstofdioxide
Deze slide heeft geen instructies
In deze delen van het verteringsstelsel komen verteringssappen bij de voedselbrij:
mond, slokdarm, maag
12-vingerige darm, dunne darm, dikke darm
mond, dunne darm, endeldarm
mond, maag, dunne darm
Deze slide heeft geen instructies
Welk enzym heeft dezelfde optimumtemperatuur als de enzymen in jouw darmen?
enzym A
enzym B
Deze slide heeft geen instructies
Lipase is een enzym. Wat is het substraat bij dit enzym?
vetten
gal
geëmulgeerde vetten
monoglyceriden, glycerol en vetzuren
Deze slide heeft geen instructies
De alvleesklier is een:
Exocriene klier
Endocriene klier
Beide
Geen van beide
Deze slide heeft geen instructies
Als de lever teveel alcohol te verwerken krijgt, is er een grote kans op een leverbeschadiging. Welk proces in het darmkanaal kan minder goed verlopen als gevolg van een leverbeschadiging?
De darmperistaltiek.
De vertering van eiwitten.
De vertering van koolhydraten.
De vertering van de vetten.
Deze slide heeft geen instructies
Bij langdurig overmatig alcoholgebruik neemt de lever in omvang toe. De leverfunctie neemt echter steeds verder af. Een van de symptomen bij een falende lever is een gelige huidskleur. Welke van de volgende falende leverfuncties is een verklaring voor het ontstaan van deze gele kleur?
De lever kan minder afvalstoffen via de gal verwijderen.
De lever kan minder alcohol afbreken.
De lever kan minder aminozuren afbreken.
De lever kan minder glycogeen opslaan.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk
Maak opgaven 26 t/m 30
Deze slide heeft geen instructies
EXTRA
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies