Jodendom
Jodendom
Jodendom
Deel 1
Leerdoelen
Je weet dat het Jodendom raakvlakken heeft met het christendom en islam
Je kent het begrip 'Monotheïsme'
Je kent de verschillende stromingen van het jodendom
Je kent de 4 geloofspunten van het jodendom
Ontstaan Jodendom
Het Jodendom is de oudste monotheïstische religie ter wereld!
De precieze ontstaansdatum is niet bekend maar wordt geschat op zo’n 3000-4000 jaar geleden.
Het Jodendom heeft geen echte stichter. De eerste stamvader van het Joodse geloof is Abraham
Jodendom
Christendom is voortgekomen uit het jodendom
Islam heeft ook ‘banden’ met het jodendom
- jodendom (+/- 4000 v. Chr.)
- christendom
- islam
Geschiedenis
Abraham
Isaak
Jacob
Mozes
Belangrijke stromingen binnen het jodendom
Orthodoxe joden
Liberale joden
Niet-religieuze joden
Orthodoxe joden
Liberale joden
Niet-religieuze joden
Horen wel bij de joodse bevolkingsgroep
Doen niets (meer) met hun geloof
Alleen jood door moeder
Vieren wel de belangrijkste feesten
4 geloofspunten van religieuze joden
Het jodendom kent de volgende belangrijke geloofspunten:
- Eén god
- Het verbond dat God sloot met Abrahamen de naleving van de wet
- Het geloof in een Messias
- Naleving van de wet
Geloofspunt 1: één god
Joden geloven in één god: monotheïstisch
} Mono = één
} Theos = god
Monotheïsme wil zeggen:
een godsdienst waarbij één god wordt erkend
Joden spreken de naam God niet uit
Men zegt Adonai (=Heer)
Volgens de joden is God eeuwig; geen begin en geen einde
Geloofspunt 2: het verbond en de naleving van de wet
God heeft met de joden een verbond gesloten
|-> God beschermt joden
|-> Joden komen in het Beloofde land
ALS
|-> Joden volgens de leefregels (Tien Geboden) leven
Met de wet wordt de Thora bedoeld
Thora: het heilige boek
Hierin staan de door God geschreven regels.
Geloofspunt 3: het geloof in een verlosser
Joden geloven in de komst van een verlosser
Joden noemen de verlosser ook wel een ‘messias’
De verlosser brengt de jood naar het Rijk van God
ideale samenleving - einde aan ellende
Monotheïsme is het geloof in meerdere goden.
Waar
Niet waar
Joden geloven in een Messias.
Waar
Niet waar
Er bestaat geen verbond tussen God en het joodse volk.
Waar
Niet waar
Welke stroming hoort er niet bij?
Orthodoxe joden
Theravada joden
Liberale joden
Niet-religieuze joden
Adonai betekent Heer.
Waar
Niet waar
Theos betekent één.
Waar
Niet waar
Joden spreken het woord 'god' altijd uit.
Waar
Niet waar
Wat zijn aartsvaders?
stamvaders van het jodendom
vaders, die in de aarde werkten
de belangrijkste joden
zij waren de eerste mensen
Wie waren de aartsvaders?
Abraham, Jacob en Jozef
Adam, Abraham en Ezau
Abraham, Abel en Noach
Abraham, Isaak en Jacob
Wat is het verbond dat Abraham met God heeft gesloten?
Huiswerk:
Leer je aantekeningen die je vandaag gemaakt hebt!
Leerdoelen
Je weet waarom het joodse volk over de gehele wereld verspreid is
Je begrijpt waarom het joodse volk weer een eigen plekje willen hebben
Jodendom
Deel 2
Joden en Israël
Wereldwijd ongeveer 14,5 miljoen joden.
In Israël wonen ongeveer 6,7 miljoen joden.
Joden buiten Israël worden diaspora genoemd.
Diaspora: verspreid over de wereld
Jodendom
Antisemitisme - Jodenhaat
Antisemitisme op basis van ras
Antisemitisme op economische basis
Zionisme - Nationale beweging die streeft naar een eigen staat
Joods-nationalisme
Holocaust / 6 miljoen doden
Diaspora betekent
Verspreiding van het jodendom
Joden die alleen in een land wonen
Joden die alleen in Europa wonen
Joden die alleen in Azië en Amerika wonen
Wanneer wordt de staat Israel uitgeroepen?
1912
1940
1880
1948
Anne Frank
vervolging in nederland
Jodendom: Deel 3
Goochem= slim
jatten = stelen
lef= moed
stiekem= geniepig
pleite=weg
tof= aardig
mesjoche= gek
smeris= politieagent
kapsones=hoge eigendunk
schorem= slecht volk
Leerdoelen
Je kent de belangrijkste gebruiken in het jodendom
Je kent de belangrijkste feesten van het jodendom
Rituelen en feesten
1. Besnijdenis ( achtste dag na de geboorte)
2. Bar Mitswa / Bat Mitswa
3. Huwelijk ( Synagoge)
4. Sjabbat ( zaterdag heilige dag, begint vrijdagavond al met het sjabbatmaal)
5. Kosjer eten
6. Overlijden
Een ritueel is een steeds terugkerend gebruik met een diepere betekenis
Besnijdenis
- Voorhuid wordt verwijderd
- Achtste dag na de geboorte
- Na de besnijdenis krijgen jongens ook pas de naam
- Ook een ritueel bij moslims
Bar - Bat Mitswa
- Bar Mitswa voor jongens
- Bat Mitswa voor meisjes
- Op 13- jarige leeftijd
- De Thora foutloos oplezen in de Synagoge
- Afgesloten met een feestelijke maaltijd
Het huwelijk
https://www.youtube.com/watch?v=gafZE5wCJ0M
- sabbat
De sabbat begint op vrijdagavond met zonsondergang en eindigt op zaterdagavond met zonsondergang
Heilige dag in de week, bedoeld voor rust, geloof/godsdienst en familie
Het herinnert de joden aan de schepping van de wereld door God (JHWH) en de Exodus (bevrijding uit de slavernij)
Men heeft een maaltijd met het gezin, volgt de diensten in de synagoge en bezoekt familie
Synagoge (Sjoel)
- Dit is de plek waar de Joden samen komen
- Ze bidden ,feesten of bestuderen de Thora hier
-Vrijdagavond en zaterdagochtend sabbat diensten -> Rabbijn geeft uitleg over de Thora
- de voorzanger = Chazan
- minimaal 10 joodse mannen aanwezig zijn (minjam)
- de heilige ark; hierin wordt de Thora bewaard.
Kosjer eten is belangrijk.
Kosjer betekent rein.
Joden zien bloed als een symbool van het leven.
In het voedsel zit geen bloed.
Joden eten geen varkensvlees.
Orthodoxe joden mengen het vlees niet met melkproducten. Dit gebeurt uit respect voor het leven. Melkproducten komen van levende dieren.
Kosjer kun je vergelijken met het woord 'hallal' dat moslims gebruiken voor rein.
Orthodoxe joden hebben aparte pannen voor melk- en voor vleesgerechten. Ook hebben ze apart bestek en serviesgoed.
Als het kan, heeft men zelfs twee keukens.
Kosjer eten
Overlijden en het Jodendom
"Hoor Israël de Heer is onze God de Heer is één".
Ritueel gereinigd
Orthodoxe Joden - begraven
Liberale Joden - begraven of cremeren
Lewaja - sobere uitvaart, je bent ook gekomen zonder iets
Richting oosten begraven - Tempel Jeruzalem
Zo lang de overleden persoon niet begraven is, mag niemand getroost worden.
Steentje op het graf leggen, zodat men weet dat er iemand is geweest
Traditionele Feestdagen
Pesach
Chanoeka
Sjavoeot/Wekenfeest
Rosj Hasjana /Jom Kippoer
Soekot/Loofhuttenfeest
Tot volgende week!