3EW: T4 Arbeidsmarkt - L1 Hoe komt een marktevenwicht op de arbeidsmarkt tot stand? Explore 4

• newEditor
• Economie
• Secundair onderwijs

De arbeidsmarkt

Is de arbeidsmarkt volledig vrij?

Welke wantoestanden worden in het fragment aangeklaagd?

1. kinderarbeid,

2. gevaarlijke werkomstandigheden en oververmoeidheid,

3. lage verloning,

4. machtsmisbruik op de werkvloer

p. 19

Spel van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt

Stel dat er op een vrije arbeidsmarkt veel mensen arbeid aanbieden, maar slechts enkele bedrijven arbeid vragen. Welk risico houdt dat in?

De werknemers zitten in een zwakke positie. De lonen op de arbeidsmarkt worden heel laag. Omdat werknemers toch een vorm van inkomen nodig hebben om te overleven, zijn ze bereid om voor steeds minder loon te werken.

p. 20

werkgevers

werknemers

Overheid

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les kunnen jullie:

1. zeggen wie er allemaal een rol speelt op de arbeidsmarkt (werknemers, werkgevers en overheid)

2. enkele voorbeelden van werkgeversorganisaties geven

3. uitleggen wat een werkgeversorganisatie doet

4. uitleggen wat werkgeversorganisaties belangrijk vinden

Kaartjesoefening – Werkgeversorganisaties

Werk per twee

Leg 3 kaartjes samen die bij elkaar horen:

• 🏢 Werkgeversorganisatie

• 👥 Welke groep werkgevers ze vertegenwoordigen

• 💬 Een voorbeeld

➡️ Maak 4 groepjes van 3 kaartjes

2

minute

00

second

add30s

Werkgeversorganisaties: voor wie?

Verbond van Belgische ondernemingen (VBO):

ondernemers in heel wat sectoren, o.a. de sectororganisaties:

• FEBIAC (fabrikanten en invoerders van wegvervoermiddelen),

• Embuild (grote en kleine bouwbedrijven),

• Comeos (handel en diensten)

• Fevia (voedingsbedrijven)

• Febelfin (banksector)

• Agoria (Technologische industrie)

• ...

p. 21

Werkgeversorganisaties: voor wie?

Vlaams netwerk van ondernemingen en Kamer van Koophandel in alle sectoren (VOKA):

Vlaamse ondernemingen, ook samenwerking met de sectororganisaties van

het VBO

p. 21

Werkgeversorganisaties: voor wie?

Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO):

Zelfstandigen

p. 21

Werkgeversorganisaties: voor wie?

Boerenbond:

Landbouwsector

p. 21

Werkgeversorganisaties: wat doen ze?

• Ondernemers met elkaar in contact brengen

• Belangen van werkgevers in onderhandelingen verdedigen

• Ondernemingen ondersteunen bij het voeren van hun beleid

• Advies geven aan de overheid voor een gunstig ondernemersklimaat

  
  

p. 21

Werkgeversorganisaties: wat willen ze?

p. 21

Werk per twee

Lees de eisen van werkgeversorganisaties
en leg in eigen woorden uit wat ze betekenen.

⏱️ Tijd: ±5 minuten

💡 Tip: Denk na: Waarom is dit belangrijk voor een bedrijf?

5

minute

00

second

add30s

Werkgeversorganisaties: wat eisen ze?

p. 22

Flexibiliteit

Verklaring:

• flexibel inzetten van werknemers waar en wanneer nodig

• gemakkelijk aanpassen van werktijden en taken

Werkgeversorganisaties: wat eisen ze?

p. 22

Makkelijk aanwerven en ontslaan

Verklaring:

• eenvoudig en snel personeel aannemen

• overtollig of slecht presterend personeel vlot kunnen ontslaan zonder te lange opzegtermijn of te hoge ontslagvergoedingen

Werkgeversorganisaties: wat eisen ze?

p. 22

Levenslang leren

Verklaring:

• werknemers blijven zich bijscholen

• aanpassen aan nieuwe technologie

• werkgevers wordt hierbij ondersteund

• goede voorbereidende opleidingen in het onderwijs

Werkgeversorganisaties: wat eisen ze?

p. 22

Loonmatiging

Verklaring:

• lonen mogen niet te snel stijgen

• loonkosten beperken (bv. sociale bijdragen)

• alternatieve en fiscaal interessantere verloning

Werkgeversorganisaties: wat eisen ze?

p. 23

Sociale vrede

Verklaring:

• weinig conflicten tussen werkgevers en werknemers

• vermijden van stakingen

werkgevers

werknemers

Overheid

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les kunnen jullie:

1. uitleggen wat een werknemersorganisatie is,

2. de belangrijkste werknemersorganisaties opnoemen,

3. uitleggen wat werknemersorganisaties doen,

4. uitleggen wat werknemersorganisaties belangrijk vinden,

5. uitleggen hoe de overheid het sociaal overleg op de arbeidsmarkt ondersteunt en reguleert.

Intro - werknemersorganisaties

Video

4. a. Onder welke naam staan werknemersorganisaties beter bekend?

vakbonden

p. 23

Werknemersorganisaties / vakbonden

4. b. Vul de tabel over de werknemersorganisaties aan.

Naam | Kleur | Naam voluit | Strekking | Ledenaantal

ACV | groen | Algemeen Christelijk Vakverbond | christelijk | 1,5 miljoen

ABVV | rood | Algemeen Belgisch Vakverbond | socialistisch | 1,5 miljoen

ACLVB | blauw | Algemene Centrale der Liberale | liberaal | 300 000

Vakbonden van België

p. 23

Werknemersorganisaties / vakbonden

4. c. Door wie worden de vakbondsvertegenwoordigers in een bedrijf verkozen?

door de werknemers bij sociale verkiezingen

4. d. Wat doen werknemersorganisaties?

• Leden die problemen hebben met hun werkgever helpen verdedigen

• Belangen van werknemers in onderhandelingen verdedigen

• Loopbaanadvies geven en helpen bij vragen over verlofstelsels, vakantiegeld, arbeidscontract

• Advies geven aan de overheid over arbeidsmaatregelen

• Werkloosheidsuitkering betalen aan leden zonder werk

p. 23 - 24

Werkgeversorganisaties: wat willen ze?

p. 21

Werk per twee

Lees de eisen van werknemersorganisaties
en leg in eigen woorden uit wat ze betekenen.

⏱️ Tijd: ±5 minuten

💡 Tip: Denk na: Waarom is dit belangrijk voor een werknemer?

5

minute

00

second

add30s

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 24

Werkbaar werk

Verklaring:

• Werknemers willen een job die ze in goede omstandigheden kunnen uitoefenen.

• Ze willen een evenwicht tussen werk en privé.

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 24

Winstdeling

Verklaring:

• Werknemers willen mee de vruchten plukken van hun harde werk. Als een bedrijf het goed doet, dan willen ze ook een deel van de winst krijgen.

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 24

Vaderschapsverlof

Verklaring:

• Werknemers willen het privéleven kunnen combineren met het professionele leven. Daarom willen ze wat minder werken als het privéleven het nodig heeft. Bv. bij een geboorte

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 25

Koopkracht

Verklaring:

• Aangezien de prijzen van de meeste producten en diensten traag maar zeker stijgen, kan een werknemer als zijn loon niet stijgt, steeds minder kopen.

• Ze willen dat hun koopkracht behouden blijft.

• Meer zelfs, meestal vraagt men om de koopkracht te verhogen.

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 25

Werkzekerheid

Verklaring:

• Ze willen dat de jobs in de verschillende bedrijven gegarandeerd zijn, ook als het wat minder gaat.

• Ze willen zekerheid dat ze hun inkomen niet plots kwijtspelen.

werkgevers

werknemers

Overheid

Sociale partners

Sociaal overleg

werkgevers

werknemers

Overheid

Overheid: rol in het sociaal overleg

p. 25

• De overheid waakt over het naleven van de bestaande wetgeving.

• De regering of het parlement kan de afspraken die tussen (een deel van) de sociale partners zijn gemaakt, bekrachtigen in de wetgeving zodat ze van toepassing zijn op iedereen.

• De regering zet de krijtlijnen uit waarbinnen het sociaal overleg plaatsvindt.

Overheid: rol in het sociaal overleg

p. 25

• De overheid komt vaak met financiële middelen over de brug om de afspraken tussen de sociale partners uit te voeren.

• De overheid bemiddelt als het sociaal overleg door spanningen muurvast zit en probeert de partijen weer samen te brengen.

• Indien er geen akkoord gevonden wordt, kan de overheid zelf beslissen welke regels ze met betrekking tot de arbeidsverhoudingen invoert.

Werknemersorganisaties: wat eisen ze?

p. 25

Werkzekerheid

Verklaring:

• Ze willen dat de jobs in de verschillende bedrijven gegarandeerd zijn, ook als het wat minder gaat.

• Ze willen zekerheid dat ze hun inkomen niet plots kwijtspelen.