Historisch redeneren
PF2DIH
Carlein Busker
2526
Historisch redeneren
PF2DIH
Carlein Busker
2526
Doel van bijeenkomsten
Je kunt aan het einde van deze bijeenkomsten:
- het nut en doel van geschiedenisonderwijs verwoorden;
- het beeldvormingschema bij de voorbereiding van een geschiedenisles hanteren;
- didactische werkvormen noemen en toepassen die het historisch redeneren bij leerlingen bevorderen.
6
Wat is historisch redeneren?
Met historisch redeneren Bedoelen we het kunnen onderscheiden van verandering en continuïteit, oorzaken en gevolgen, overeenkomsten en verschillen en verschillende perspectieven (werkgroep Referentiekaders Ruimte en Tijd, 2022).
6
Schatten op zolder
11
1.Graven naar vroeger
2. Geld stinkt niet
3. Stiekeme kranten
Opa en oma op bezoek
Wat en waar?
Waarom toen? Waarom daar? Hoe zit dit?
informatie verwerven en verwerken
onderzoeken
redeneren en argumenteren
Construeren van verleden
Redeneren en argumenteren
Vakdidactisch basismodel - beeldvorming
Wat en waar?
Waarom toen? Waarom daar? Hoe zit dit?
informatie verwerven en verwerken
onderzoeken
redeneren en argumenteren
Construeren van verleden
Redeneren en argumenteren
Opdracht: Pas het Vakdidactisch Basismodel - Beeldvorming toe op de werkvorm van je groepje.
A: De werkelijkheid
1. de schoolomgeving (dorp en stad, landschap, monument, straatmeubilair)
2. voorwerpen (museum)
B: Afbeeldingen
1. schilderij, prent, tekening, foto, ansichtkaart en karikatuur
2. dia, film, video/dvd, televisie/schooltelevisie, cd(-rom)
3. wandplaat, poster en bordtekening
4. prentenboek en strip
5. model en maquette
6. kaart (wandplaat en atlas)
C: Het gesproken woord
1. het verhaal: vertellen en voorlezen
2. de feiten: uitleggen, bespreken, verklaren en het gesprek
3. de gastspreker
4. het interview
5. historisch en hedendaags geluid (radio)
D: Het geschreven/gedrukte woord
1. verhalende teksten
2. informatieve teksten
3. schema's, tabellen en grafieken
4. informatieve bronnen (archief)
E: Doen
1. leven als...
2. spelen als...
3. spelen met...
4. schrijven, spreken, dichten en zingen
5. tekenen, bouwen, experimenteren
6. muurkrant en tentoonstelling
7. herdenken en vieren
12
Vakdidactiek geschiedenis - Beeldvormersschema
A: De werkelijkheid
1. de schoolomgeving (dorp en stad, landschap, monument, straatmeubilair)
2. voorwerpen (museum)
B: Afbeeldingen
1. schilderij, prent, tekening, foto, ansichtkaart en karikatuur
2. dia, film, video/dvd, televisie/schooltelevisie, cd(-rom)
3. wandplaat, poster en bordtekening
4. prentenboek en strip
5. model en maquette
6. kaart (wandplaat en atlas)
C: Het gesproken woord
1. het verhaal: vertellen en voorlezen
2. de feiten: uitleggen, bespreken, verklaren en het gesprek
3. de gastspreker
4. het interview
5. historisch en hedendaags geluid (radio)
D: Het geschreven/gedrukte woord
1. verhalende teksten
2. informatieve teksten
3. schema's, tabellen en grafieken
4. informatieve bronnen (archief)
E: Doen
1. leven als...
2. spelen als...
3. spelen met...
4. schrijven, spreken, dichten en zingen
5. tekenen, bouwen, experimenteren
6. muurkrant en tentoonstelling
7. herdenken en vieren
12
Opdracht: Welke beeldvormers worden er gebruikt binnen jullie werkvorm volgens het Beeldvormersschema?
Verdieping: Wat zou je nog meer kunnen toevoegen
aan de al bestaande werkvorm om de kinderen nog meer tot historisch redeneren te laten komen?
zie historischtijdsbesef.nl
Tijdbalk niveau A. fase van ontluikend historisch tijdsbesef
Tijdbalk niveau B. fase van aanvankelijk historisch tijdsbesef
Tijdbalk niveau C. fase van voortgezet historisch tijdsbesef
Tijdbalk verschillende fases van historisch tijdsbesef
Tijdbalk niveau A. fase van ontluikend historisch tijdsbesef
Tijdbalk niveau B. fase van aanvankelijk historisch tijdsbesef
Tijdbalk niveau C. fase van voortgezet historisch tijdsbesef
Opdracht: Bij welke fase van historisch tijdsbesef past jullie werkvorm, onderbouw waarom?
Hoe formuleer je specifieke lesdoelen voor een geschiedenisles?
1.Stel doelen over historisch tijdsbesef- historische kennis – historische redeneren;
2. Stel lesdoelen op leerlingniveau: globaal/ zoals je het in de klas met de kinderen deelt;
3.Stel doelen op leerkrachtniveau: nauwkeurige formulering/ ook benoemen wat je precies wenst dat kinderen m.b.t. kennis en vaardigheden aan het einde van de les beheersen. Vermijd hier woorden als: wat, waar, wanneer, hoe, waarom e.d.
19
Stap 1. Bepaal het belangrijkste leerdoel van de les
Wat wil je dat leerlingen na deze les echt weten of kunnen?
Kies één kern: kennis, vaardigheid of houding.
Vermijd te brede of te vage omschrijvingen (zoals "iets leren over…").
Stap 2. Gebruik een meetbaar werkwoord
Kies een werkwoord dat beschrijft wat de leerling doet en dat voor de leerkracht zichtbaar is. Denk aan:
benoemen, uitleggen, vergelijken, toepassen, ordenen, verklaren, beschrijven, beoordelen
Vermijd werkwoorden die niet observeerbaar zijn zoals snappen, begrijpen, kennen, leren.
Stap 3. Maak het doel concreet
Beantwoord voor jezelf drie vragen:
1.Wat moet de leerling kennen/kunnen? 2. Hoe laten de kinderen zien dat ze het doel behaald hebben?
3.Welk niveau is passend voor deze groep?
Stap 4. Koppel het doel aan de inhoud van de les
Wat is de inhoud (begrippen, bronnen, vaardigheden) die in de les centraal staat?
Sluit het lesdoel aan op de werkvormen en activiteiten?
Lesdoel formuleren op leerkrachtniveau
Stap 1. Bepaal het belangrijkste leerdoel van de les
Wat wil je dat leerlingen na deze les echt weten of kunnen?
Kies één kern: kennis, vaardigheid of houding.
Vermijd te brede of te vage omschrijvingen (zoals "iets leren over…").
Stap 2. Gebruik een meetbaar werkwoord
Kies een werkwoord dat beschrijft wat de leerling doet en dat voor de leerkracht zichtbaar is. Denk aan:
benoemen, uitleggen, vergelijken, toepassen, ordenen, verklaren, beschrijven, beoordelen
Vermijd werkwoorden die niet observeerbaar zijn zoals snappen, begrijpen, kennen, leren.
Stap 3. Maak het doel concreet
Beantwoord voor jezelf drie vragen:
1.Wat moet de leerling kennen/kunnen? 2. Hoe laten de kinderen zien dat ze het doel behaald hebben?
3.Welk niveau is passend voor deze groep?
Stap 4. Koppel het doel aan de inhoud van de les
Wat is de inhoud (begrippen, bronnen, vaardigheden) die in de les centraal staat?
Sluit het lesdoel aan op de werkvormen en activiteiten?
Opdracht: Formuleer een lesdoel op leerkrachtniveau bij je werkvorm.
Voor de volgende keer:
Kies een onderwerp dat past bij de fase van het historisch tijdsbesef van jouw groep.
Formuleer hierbij een lesdoel.
Zoek hierbij passende beeldvormers.
Volgende week: Pitchen in kleine groepjes
17