5.2 Straffen
Julie, Riyana, Britt, Margaux, Renske, Ella
5.2 Straffen
Julie, Riyana, Britt, Margaux, Renske, Ella
Wat weet je al over straffen?
Inhoud
Straffen dienen om ongewenst gedrag af te leren.
→ Operante conditionering: een verband aanleren tussen bepaald gedrag en de gevolgen ervan.
Gevolgen vervelend: als straf ervaren (gedrag minder voorkomen)
Gevolgen aangenaam: sprake bekrachtiging/ beloning.
Positieve straf: kind ervaart vervelende gevolgen
Negatieve straf: iets leuks wegnemen
opgedeeld in:
Fysieke straffen
Activiteit Straffen
Sociale straffen
Straffen heeft enkel negatieve gevolgen?
Waar
Niet waar
Redenen dat straffen niet goed werken
Kind moet het als straf ervaren
Uit behavioristisch onderzoek: ongewenst gedrag afleren gaat
Moeizamer als de persoon soms wel soms niet wordt gestraft
Werkt het best als het onmiddellijk na ongewenst gedrag gegeven wordt
Vervelende neveneffecten
Het effect is van korte duur
Opvoeders zijn vaak boos als ze straf geven, dus vaak roepen en/of geweld gebruiken → geeft een slecht voorbeeld
Straf kan eigenwaarde van kind beschadigd → kan leiden tot aangeleerde hulpeloosheid
Straffen leert het ongewenst gedrag niet zozeer af, maar leert ontsnappingsgedrag af
Experiment
Martin Seligman :
Onderzoek naar straffen honden via elektrische schokken
- groep 1 : - groep 2 :
ontsnappen naar ander deel kooi schokken stoppen op onverwacht moment
→ na verloop tijd : lusteloos gedrag
→ volgende fase : wel schokken zelf stoppen
maar leren niet hoe
= *aangeleerde hulpeloosheid : de situatie waarin je apathisch in je lot berust en geen actie
meer onderneemt om eraan te ontsnappen
Alternatieven
Het is beter straffen te vermijden en te kiezen voor andere aanpak :
Gewenst gedrag → aanmoedigen / belonen
Ongewenst gedrag uitdoven
= neem bekrachtiging die het gedrag van kind voor zich meebrengt weg
Ongewenst gedrag vermijden → uitlokkende factor wegnemen
Dreigen zonder dreigementen uit te voeren → geen effect
Kies een - straf boven een + straf
→ Negatief straffen: Time-out
→ Positief straffen: Vervelende klusjes doen
Duidelijk maken waarop je straft → zodat kind weet welk gedrag fout is
Bestraf het gedrag ↔ Bestraft het kind
Straf moet voorspelbaar zijn
→ Geven van onvoorspelbare straffen wekt angst op
Aandachtspunten bij het straffen
Zinvolle straffen → te maken hebben met ongewenst gedrag
Consequentie → snelle opvolging
Bespreking na de straf
Straffen gepaard met aanleren gewenst gedrag
Meer bekrachtigen toedienen dan straffen.
Aandachtspunten bij het straffen
Rollenspel