H2 Schatkist Aarde 3H

H2: Schatkist aarde

§1: Het gezicht van de aarde verandert

1 / 54
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 54 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H2: Schatkist aarde

§1: Het gezicht van de aarde verandert

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Je weet hoe de aarde veranderde in de afgelopen 4,5 miljard jaar;

Je begrijpt waardoor het leven op aarde grote veranderingen onderging;

Je kunt met behulp van de geologische kalender verschillen tussen perioden aflezen.

Deze slide heeft geen instructies

Toen de aarde ontstond is deze snel afgekoeld.

A

juist

B

onjuist

C


D


koelde langzaam af

Als gevolg van vulkanische activiteit kwam er CO2 en waterdamp in de atmosfeer.

A

juist

B

onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Waterdamp condenseerde en vormde de huidige oceanen.

A

juist

B

onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Ongeveer drie miljoen jaar geleden ontstonden bacteriën waaruit later complexere levensvormen ontstonden.

A

juist

B

onjuist

C


D


3 miljard jaar

Het eerste leven bestond uit bacteriën de CO2 uit de lucht opnamen en zuurstof afgaven. Die zuurstof zou een paar miljard jaar later de mogelijkheden creëren voor complexere levensvormen. Zet deze op volgorde van oud naar jong. 

Oud                                                                                                                                                                                        Jong

vis

weekdier

schelpdier

zoogdier

reptiel

landplant







Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§1: Het gezicht van de aarde verandert

Uitleg


jong














oud

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Dagboek van de aarde

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Het dagboek van de aarde


Leerdoelen

  • Je weet hoe een fossiel in een gesteente terechtkomt;

  • Je begrijpt waarom bodemlagen en fossielen veel kunnen vertellen over de geologische geschiedenis van de aarde;

  • Je kunt met behulp van voorbeelden de relatieve en absolute ouderdom van bodemlagen vaststellen.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Het dagboek van de aarde

Uitleg

Door gesteenten en fossielen te bestuderen leren we meer over de geschiedenis van de aarde:

  • Fossielen: een (versteend) overblijfsel of afdruk van een dier of plant

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Het dagboek van de aarde

Uitleg

Door gesteenten en fossielen te bestuderen leren we meer over de geschiedenis van de aarde:

  • Fossielen

  • Gesteenten

Deze slide heeft geen instructies

Oudste fossiel in Nederland

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Het dagboek van de aarde

Uitleg

Door gesteenten en fossielen te bestuderen leren we meer over de geschiedenis van de aarde:

  • Fossielen

  • Gesteenten

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§2: Het dagboek van de aarde

Uitleg

Door gesteenten en fossielen te bestuderen leren we meer over de geschiedenis van de aarde.

Om te bepalen hoe oud een laag is kun je de relatieve en absolute ouderdom bepalen.



Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten


Leerdoelen

  • Je kan verschillende soorten delfstoffen benoemen. 

  • Je weet hoe delfstoffen zijn ontstaan.

  • Je kan het verschil in ontstaanswijze tussen ertsen en fossiele brandstoffen uitleggen.

  • Je kunt met behulp van kaarten belangrijke vindplaatsen van delfstoffen aangeven.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten

Uitleg

Stoffen die wij uit de grond halen en nuttig zijn voor de mens heten
delfstoffen.









Deze slide heeft geen instructies

Metalen 


IJzer

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Diverse grondstoffen


Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten

Uitleg

Ertsen worden gewonnen in:








Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten

Stoffen die wij uit de grond halen en nuttig zijn voor de mens heten
delfstoffen.









Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten=

Het inkolingsproces van:









  1. Planten gaan dood;

  2. Plantenresten komen onder water te liggen;

  3. Plantenresten komen onder aarde te liggen;

  4. Druk vormt de planteresten eerst om in veen, dan in bruinkool en dan in steenkool

  5. Aardgas stijgt omhoog (en wordt soms gevangen).

  1. Plankton (kleine zeediertjes) gaan dood;

  2. Dik pakket met dood plankton raakt bedekt onder sedimenten;

  3. Druk en temperatuur neemt toe;

  4. Chemisch proces zet plankton om in aardolie;

  5. Aardgas stijgt omhoog (en wordt soms gevangen).

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§3: Delfstoffen in soorten en maten

Het raakt op! 

Maar delfstoffen raken op, doordat de vraag naar (complexe) producten blijft stijgen. De meest schaarse delfstoffen zijn antimoon, goud, zink en molydbeen.

Let op! Dit is niet hetzelfde als zeldzaam!


Deze slide heeft geen instructies

Welke delfstof ontstaat uit plankton?

A

Steenkool

B

Aardolie

C

IJzer

D

Sedimentgesteente

Deze slide heeft geen instructies

Aardgas komt vrij bij het ontstaan van steenkool en aardolie

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

IJzer is een delfstof

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Goud is heel zeldzaam en daarom veel waard

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Veel delfstoffen zitten in je mobieltje

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Plastic is ook een delfstof

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Bij het inkolkingsproces onstaan er ertsen zoals ijzer en goud

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

Herhaling en verdieping Wereld


buiteNLand 3H

4

minute

00

second

  • mobiel in telefoontas

  • pak leerboek, schrift en etui

  • open online boek

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

Herhaling en Verdieping Wereld

Wat gaan we doen?

  • Herhaling §1, §2 en §3

  • Maken Samenvatting §1, §2 en §3

  • Maken Herhaling: WB 36-37



Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

buiteNLand 3H

4

minute

00

second

  • mobiel in telefoontas

  • pak leerboek, schrift en etui

  • open LessonUp en online boek

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Wat gaan we doen?

  • Uitleg 2.4

  • Maken

  • Huiswerk



Leerdoelen

  • Je weet welke delfstoffen in Nederland gevonden worden en hoe ze ontstonden;

  • Je begrijpt waarom Nederland wat delfstoffen betreft afhankelijk is van het buitenland;

  • Je kunt met bodemdoorsneden aangeven waar aardolie, aardgas en aardolie in de Nederlandse ondergrond voorkomen.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg

In Nederland kennen we verschillende delfstoffen:

  • steenkool

  • aardgas

  • kalksteen

  • zand

  • klei

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg: aardgas en steenkool

In Nederland zijn we rijk geworden door de grond uit Groningen (aardgas) en Limburg (steenkool). We zijn nog niet van het gas af, maar de laatste Limburgse mijnen hebben 40 jaar geleden al hun deuren gesloten. Steenkool bleek te vervuilend, het mijnen werd te duur en aardgas was een goedkoper alternatief.

Dit aardgas is opgeslagen in het reservoiregesteente,

en is afkomstig uit het moedergesteente.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg: kalksteen

Maar Limburg heeft nog een andere delfstof: kalksteen. 

Dit gebied is tijdens het Krijt een subtropische ondiepe zee geweest waar schelpen en kalkskeletjes van dode diertjes zich ophoopten. Na miljoenen jaren van druk werd dit kalksteen, een sedimentgesteente.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg: zand

Een andere nuttige delfstof is zand. Het wordt gebruikt als ophoog- en bouwmateriaal.

 Dit is tijdens het Pleistoceen afgezet door:

  • rivieren in het pleistoceen

  • landijs tijdens ijstijden

  • wind na ijstijden

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg: klei

Door deze zelfde rivieren wordt ook klei afgezet. Deze kleine korrels dwarrelen neer bij een overstroming. Deze klei wordt gebruikt om bakstenen van te maken.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg

Ondanks deze grote hoeveelheid aan delfstoffen is Nederland alsnog afhankelijk van de import:

  • steenkool, aardolie en aardgas

  • alle metaalertsen

  • 28 kritische metalen


Uitstapje: China de nieuwe wereldmacht?

Deze slide heeft geen instructies

Ik verwacht dat China in 2049 ...

1

... de enige wereldmacht is

2

... naast de VS en Rusland een wereldmacht is

3

... nog steeds een opkomende economie is

4

... geen economie meer heeft

Deze slide heeft geen instructies

Hoe kan Nederland toch minder afhankelijk worden?

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg

Hoe oud is de grond onder je voeten?

  1. Ga naar https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen

  2. Zoek je huis op de kaart

  3. Vink in de legenda 'BRO DGM v2.2' aan

  4. Zet een boring op de plaats van de huis

  5. Blijf met je muis boven een kleur staan om te lezen hoe oud de laag is. Tip: soms moet je daarvoor even Google openen! 

  6. Maak een tijdlijn van je bevindingen met een legenda hoe oud de lagen zijn.

  7. Extra vraag: waarom zou jij wel of niet rijk worden als je de grond onder je huis verkoopt?

10

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Uitleg

Nederland kan recyclen, hergebruik
en substitutie door een beter productonderwerp te ontwikkelen. Dit kan in de vorm van een circulaire economie.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Leerdoelen 2.4 herhaling

  • Je weet welke delfstoffen in Nederland gevonden worden en hoe ze ontstonden;

  • Je begrijpt waarom Nederland wat delfstoffen betreft afhankelijk is van het buitenland;

  • Je kunt met bodemdoorsneden aangeven waar aardolie, aardgas en aardolie in de Nederlandse ondergrond voorkomen.

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

§4: Delfstoffen in Nederland

Maken







Hoe?

  • Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon

  • Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.

  • Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.





Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

Herhaling en Verdieping


buiteNLand 3H

4

minute

00

second

  • mobiel in telefoontas

  • pak leerboek, schrift en etui

  • open LessonUp en online boek

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

Herhaling en Verdieping 

Wat gaan we doen?

  • Herhaling

  • Maken Herhaling: WB 44

  • Maken Verdieping: WB 44

  • Maken Samenvattingsopdracht Nederland en Algemeen: WB 47

  • Maken Samenvatting §4



Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

PO 1: Big history product

buiteNLand 3V

4

minute

00

second

  • mobiel in telefoontas

  • pak leerboek, schrift en etui

  • open LessonUp en online boek

Deze slide heeft geen instructies

H2: Schatkist aarde

PO 1: Big history product

Les 1

  • Introductie PO1 + klein voorbeeld PO1

  • HOMI-planning op laptop maken en inleveren op Magister voor het einde van de les


Les 2 en 3

  • Werken aan PO1

  • Planning bijwerken

  • Presentatie voor feedback inleveren op Magister, voor het einde van les 3


Les 4

  • Feedback verwerken en dezelfde dag voor 23:30 PO1 inleveren


4

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies