Zorg & Technologie & Ethiek

Zorg en technologie & Ethiek
BO2109
4 november 2022
GWZ

1 / 39
volgende
Slide 1: Tekstslide
Verpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 39 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

time-iconLesduur is: 60 min

Onderdelen in deze les

Zorg en technologie & Ethiek
BO2109
4 november 2022
GWZ

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat is zorgtechnologie?
Als het gaat om zorgtechnologie worden er verschillende woorden gebruikt. Soms wordt gesproken over e- Health, dan weer over technologische toepassingen in de zorg, dan weer over zorgtechnologie. Soms wordt gezegd dat je het gewoon over hulpmiddelen hebt die in de zorg ingezet kunnen worden. Of je daar wel of geen (bijvoorbeeld) wifi voor nodig hebt, maakt niet uit. 
Geef, bij de volgende dia's  per technologie of hulpmiddel aan of het volgens jou om zorgtechnologie gaat.

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Robots in de zorg is...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 3 - Quizvraag

Bij zorgtechnologie denkt men eigenlijk meteen aan robots die in de zorg ingezet kunnen worden. De verwachtingen van wat deze robots zouden kunnen zijn hoog gespannen. Maar terughoudendheid is er ook. Maken robots 'warme zorg' mogelijk? 
Een tillift is...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 4 - Quizvraag

Sommige mensen zien dit ook als zorgtechnologie. Tilliften worden immers steeds 'technischer'. Ken je de tillift waar een elektromotor in zit? Die zorgt ervoor dat het voor de zorgverlener minder belastend is om de lift te duwen. Het kan beiden waar zijn. 
Apps zijn...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 5 - Quizvraag

Het inzetten van apps, bijvoorbeeld om gezond gedrag te monitoren, wordt gezien als e- Health (en daarmee dan ook als zorgtechnologie). En er komen steeds meer nieuwe apps. De kunst zal zijn om in die hoeveelheid de juiste en betrouwbare apps te vinden. 
Wanneer een app wordt gezien als een medisch hulpmiddel, gelden er strengere eisen waar de app aan moet voldoen. Deze apps moeten gecertificeerd worden.
Verder kan een app heel ergens anders voor bedoeld zijn door de ontwikkelaar, maar toch voor een zorg gerelateerd proces/doel ingezet worden.
Wist je dat er verschillende partijen zijn die proberen om tot een keurmerk te komen voor niet medische apps? Zoek bijvoorbeeld eens informatie op over de GGD appstore of de KNMG app checker.
Digitale zorg is...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 6 - Quizvraag

Digitale zorg is wel zorgtechnologie. Wanneer het gaat om digitale zorg, hebben veel mensen het vaak over het begrip e-Health. Je kunt denken aan zorg op afstand en online een afspraak maken bij je huisarts. 
Een patiëntenportaal is ...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 7 - Quizvraag

Het patiëntenportaal valt onder e-Health. Door ICT in te zetten kun je, in dit geval, tijd- en plaatsonafhankelijk jouw dossier inzien. Handig of niet handig? Daar komen we later nog op terug. 
Domotica is...
A
Wel zorgtechnologie
B
Geen zorgtechnologie

Slide 8 - Quizvraag

Met domotica wordt steeds meer 'huisautomatisering' bedoeld. Technologische toepassingen die je inzet om handelingen in je huis automatisch te laten doen. Omdat je het zo hebt ingesteld, of omdat je vanaf je telefoon je hele huis kunt 'bedienen'. In de zorg wordt soms nog gesproken over zorgdomotica. Het gaat dan om technologische toepassingen die binnen de instelling toegepast worden.  
Definitie zorgtechnologie
Zorgtechnologie is de toepassing van kennis en vaardigheden in de vorm van apparaten, procedures of systemen, ontwikkeld om een gezondheidsprobleem op te lossen en/of de kwaliteit van leven te verbeteren. 
Bron: WHO 2007

Slide 9 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

 Apparaten of systemen die het mogelijk maken om ‘de capaciteiten van personen
met cognitieve, fysieke of communicatieve beperkingen te vergroten, te behouden of
te verbeteren’ (www.trimbos.nl, 2021).

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Impact van zorgtechnologie

  • Technologische toepassingen beïnvloeden het zorgproces. 
  • De toepassingen zorgen er voor dat in het zorgproces   dingen kunnen gaan veranderen. 
  • Ze beïnvloeden het handelen van zorgverleners en cliënten,   ze doen iets met de relatie tussen deze twee groepen. Soms   zal die invloed klein zijn, een andere keer groot.

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Waarde van de toepassing

Op de volgende schermen komen een paar toepassingen voorbij. 

Aan jou de vraag om na te denken over hoe deze toepassing waarde toe kan voegen aan de kwaliteit van leven van de zorgontvanger.

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Voor patiënten met COPD is het belangrijk om oefeningen te doen. Het Roessingh, centrum voor revalidatie, kiest ervoor om zorgontvangers thuis met een speciaal programma, de oefeningen te laten doen. De oefeningen worden beschreven en de zorgontvanger kan aan de slag.
timer
2:00

Slide 13 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Met het Sense for baby systeem kunnen zwangere vrouwen waar een probleem in de zwangerschap is geconstateerd, thuis hun baby monitoren. Wat denk jij wat de toegevoegde waarde van deze toepassing kan zijn?
timer
2:00

Slide 14 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Zelfmonitoring;
Steeds meer kunnen we zelf allerlei gezondheidsmetingen uitvoeren: hartslag meten, bloeddruk, hoeveel stappen we hebben gelopen .... Activiteitenmeters, slimme horloges, bluetooth bloeddrukapparaten ....
Wat denk jij wat de toegevoegde waarde van deze toepassing kan zijn?
timer
2:00

Slide 15 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Beeldbellen wordt steeds meer gewoon in de zorg. Even contact met een wijkverpleegkundige, met een specialist, horen hoe het gaat.

Wat denk jij wat de toegevoegde waarde van deze toepassing kan zijn?
timer
2:00

Slide 16 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Het wordt steeds beter mogelijk om thuis gezondheidsmetingen uit te voeren. Zo is het ook mogelijk om thuis een eenvoudig hartfilmpje, een ECG te maken. Wat denk jij wat de toegevoegde waarde van deze toepassing kan zijn?
timer
2:00

Slide 17 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Focus op cliëntgerichte zorg
  • Met als doel het bevorderen van de eigen regie en het langer thuis   kunnen blijven wonen. 
  • Technologie en hulpmiddelen kunnen daarin ondersteunend zijn. 
  • De inzet hiervan moet passend zijn in specifieke situaties: Wat voegt het   toe? Wat lost het op? Hoe is het helpend? 
  • Een ethische reflectie is dan ook altijd nodig om tot een goede afweging   te komen.
  • In dit alles neem je altijd ook jezelf mee. Wat is voor jou goede zorg?  wat   zijn belangrijke waarden zijn voor jou? 

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 19 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Ethische dilemma 
Een ethische dilemma is een situatie waarin verschillende waarden met elkaar botsen. 
Bij een ethisch dilemma is er nooit één goede oplossing omdat je altijd één van de twee waarden tekort doet. 

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Ethische dilemma's
Dilemma- twee keuzes. 
Allebei de keuzes hebben positieve dingen en allebei hebben negatieve dingen. 
Wat is de beste keuze in deze situatie?

Slide 21 - Tekstslide

KEuze tussen twee zaken die niet samen gaan
Vier belangrijkste waarden: 
1. Autonomie (eigen regie/zelfstandigheid client)
2. Niet schaden (client geen schade toedoen) 
3. Weldoen (bijdragen aan welzijn client)
4. Rechtvaardigheid (gelijke behandeling) 

Slide 22 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Eens of oneens? 
Een cliënt wilt Facebookvrienden met je worden. Jij accepteert het vriendschapsverzoek.

Slide 23 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Nu volgt een video waarin professionals in gesprek gaan over de ethische aspecten van digitale data.
 

Met name het patiëntendossier komt aan bod. Bekijk de video. Wat is jouw mening?

Slide 24 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 25 - Video

2019 Bij het gebruik van data in de zorg komen ethische vragen boven. Het is belangrijk om daarover in gesprek te gaan. 'Data-driven' gezondheidszorg is veelbelovend, maar is geen garantie voor een betere zorg. Steeds weer moet je nadenken over hoe de data wordt gebruikt en met welk doel.
Belangrijk is ook de vraag wie 'de baas' is over de gezondheidsdata. Vraag is ook hoe data veilig gedeeld kan worden zodat verschillende zorgverleners de situatie en de context van een cliënt kunnen overzien om tot goede zorg te kunnen komen. 
Hulpmiddelen
Het gesprek over het 'goede doen' met betrekking tot digitale zorg en het inzetten van technologische toepassingen in de zorg, moet op alle niveaus plaatsvinden. 
Het is aan iedereen om na te denken over de ethische aspecten.

Om het gesprek over digitale zorg en het inzetten van zorgtechnologische toepassingen te kunnen voeren, zijn er een aantal  hulpmiddelen. 

Slide 26 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Moreel beraad
  • Moreel beraad is een gesprek op basis van een ethische kwestie. In   steeds meer instellingen wordt deze methodiek toegepast. 
  • Doel is om zicht te krijgen op het goede, dat in de betreffende kwestie in   het geding is. Dat kan helpen bij het vinden van een uitweg uit het   probleem. 
  • Maar je kunt ook een moreel beraad houden om samen een standpunt te   bepalen over een bepaald moreel geladen onderwerp.

Slide 27 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 28 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 29 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 30 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 31 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies



Dilemma's

Slide 32 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Casus Henk

Henk is een professional in een verzorgingshuis voor mensen met dementie. 's Nachts gaan veel van zijn cliënten dwalen met het gevaar dat ze vallen. Henk zoekt naar een middel om valincidenten te voorkomen. Helaas is er onvoldoende personeel om 's nachts op diverse plekken in het pand aanwezig te zijn. Henk overweegt een video-systeem in te zetten dat hem alarmeert wanneer er veel beweging is en één van zijn cliënten misschien doolt. Enerzijds is Henk van mening dat hij goede zorg verleent door deze technologie in te zetten en zo het aantal valincidenten mogelijk te kunnen verminderen. Anderszijds staat de privacy van de cliënt hoog in het vaandel bij Henk en ziet hij het nadeel van videoregistratie. 
Dilemma Henk
Doe ik er goed aan om een video-systeem in te zetten om de kwaliteit van zorg te verbeteren als ik daarmee inbreuk doe op de privacy van individuele cliënten?



Slide 33 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Overwegingen en conclusie

In zijn overweging neemt Henk zich voor om meerdere perspectieven te bundelen, alvorens tot een keuze te komen. Hij besluit niet alleen zijn collega's te betrekken, maar ook de cliënt en zijn/haar netwerk. De families blijken uitermate positief te zijn en hebben daarnaast nuttige toevoegingen. Zo stellen zij voor om de registratie te voorzien van een filter zodat niet direct zichtbaar is wie er op een moment aan het dolen is. Henk heeft de positieve steun van het netwerk en kan op zoek gaan naar een videosysteem dat voldoet aan zijn eisen.  

Slide 34 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Casus Eva

Eva is begeleidster voor mensen met een psychiatrische stoornis die beschermd wonen. De organisatie waarvoor ze werkt wil een portaal invoeren waarin de cliënt de over hem geschreven rapportages kan inzien en aanpassingen daarop kan voorstellen. Eva onderschrijft dit belang maar maakt zich er ook zorgen over of het online meelezen met de rapportages de communicatie met haar cliënten beïnvloedt. Wat als die achterdochtige cliënt nu dingen verkeerd interpreteert? Moet ze anders gaan rapporteren dan dat ze tot nu toe deed?

Dilemma Eva
Hoe kan ik op een goede manier rapporteren over een cliënt?
Wat zou jij doen? Noteer onderstaand jouw antwoord





Slide 35 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Overwegingen en conclusie

Eva besluit haar dilemma met collega's te delen. Samen bespreken ze het door en zoeken ze ernaar om het 'het goede' te doen. Het uitgangspunt dat uiteindelijk als 'het goede' voelt voor Eva was: 'we beslissen met cliënten en niet over cliënten. En om met cliënten samen te beslissen moeten zij geïnformeerd zijn en dus ten alle tijden toegang kunnen hebben tot hun dossier'. In het team kan deze vraag ook breder opgepakt worden. Hoe begeleiden wij patiënten die het moeilijk vinden om om te gaan met het opstellen van het dossier?

Slide 36 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

  • Bij het wel of niet inzetten van digitale zorg of zorgtechnologische toepassingen, is er eigenlijk altijd sprake van een dilemma. 

  • Deze nieuwe mogelijkheden in de zorg zorgen ervoor dat er iets verandert in het contact tussen patiënt en zorgverlener. 

  • De casussen hebben je laten zien dat het geprek over deze toepassingen in bepaalde situaties het allerbelangrijkst is. 

Slide 37 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag
Aan de slag met opdrachten LWP

Slide 38 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 39 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies