Economie examentraining
B. Arbeid en productie
Economie examentraining
B. Arbeid en productie
B. Arbeid en productie
B1. Productiekosten en prijzen
B2. Arbeid
Verkoopprijs
De verkoopprijs komt zo tot stand:
Verkoopprijs
Verkoopprijs = prijs waarvoor de consument het koopt
Inkoopprijs = kosten om grondstoffen in te kopen
Brutowinstmarge = de marge eroverheen zodat de producent er iets aan verdient
Btw = belasting op toegevoegde waarde (21% of 9%)
Afzet, omzet en marktaandeel
Afzet = aantal verkochte producten
Omzet = totale opbrengst van verkopen in een periode
Omzet = verkoopprijs exclusief btw x afzet
Afzet, omzet en marktaandeel
Marktaandeel = afzet van dat bedrijf in een percentage van de totale afzet op de markt
Marktaandeel = afzet bedrijf / afzet markt x 100%
Bedrijfskosten
Productiekosten = kosten van productie
Vaste kosten: veranderen niet bij meer of minder productie (voorbeeld: huur pand)
Variabele kosten: veranderen bij meer of minder productie (voorbeeld: loon per uur)
Bedrijfskosten
Bedrijfskosten = alle vaste en variabele kosten samen
Huisvestingskosten
Loonkosten
In- en verkoopkosten
Leveringskosten
Afschrijvingskosten
Brutowinst en nettowinst
Brutowinst = verkoopprijs exclusief btw - inkoopprijs exclusief btw
Nettowinst = brutowinst - bedrijfskosten
Brutowinst en nettowinst
Voorbeeld:
Brutowinst en nettowinst
Verkoopprijs inclusief btw = verkoopprijs exclusief btw x 1,21
Verkoopprijs exclusief btw = verkoopprijs inclusief btw : 1,21
Let op: btw komt altijd bovenop de 100%
Uit welke twee onderdelen bestaat de consumentenprijs
verkoopprijs en brutowinstmarge
verkoopprijs en btw
inkoopprijs en brutowinst
inkoopprijs en btw
Om uiteindelijk een flinke winst te maken is het nodig dat Action een grote afzet heeft. Wat wordt er bedoeld met afzet?
het aantal producten dat ingekocht wordt
het aantal producten dat verkocht wordt
het aantal verkochte producten x kostprijs product
aantal verkochte producten x verkoopprijs van product
Wat wordt verstaan onder marktaandeel?
afzet van bedrijf als percentage van de totale afzet in een bedrijfstak
afzet van bedrijf als percentage van de totale omzet in een bedrijfstak
winst van een bedrijf als percentage van de afzet van het bedrijf
winst van een bedrijf als percentage van de omzet van het bedrijf
In welke regel staan uitsluitend bedrijfskosten?
btw, huisvesting, verzekeringen
btw, inkoopwaarde, personeelskosten
energiekosten, inkoopwaarde, personeelskosten
energiekosten, huisvesting, verzekeringen
de variabele kosten kunnen over meer producten worden verdeeld
de variabele kosten kunnen over minder producten worden verdeeld
de vaste kosten kunnen over meer producten worden verdeeld
de vaste kosten kunnen over minderproducten worden verdeeld
Ronald is boer met 90 koeien. Elke koe geeft per dag 30 liter melk. Ronald kreeg in 2010 gemiddeld €27,75 per 100 liter melk. Bereken de omzet van Ronald in 2010
B. Arbeid en productie
B1. Productiekosten en prijzen
B2. Arbeid
Arbeidsverdeling
Arbeidsverdeling = verdelen van taken waarbij iedereen doet waar hij goed in is (specialisatie)
Vier sectoren:
Primair (landbouw)
Secundair (verwerkt primaire producten)
Tertiair (commerciële dienstverlening)
Quartair (niet-commerciële dienstverlening)
Arbeidsproductiviteit
Arbeidsproductiviteit = productie per werknemer in een bepaalde periode
Arbeidsomstandigheden
Scholing
Mechanisering
Arbeidsverdeling
Arbeidsvoorwaarden
Arbeidsmotieven
Arbowet
Automatisering
Hoge productiviteit
Lage kostprijs
Arbeidsverdeling
Keerzijde van arbeidsverdeling: vervreemding tussen werknemer en eindproduct (omdat iedereen maar een klein deel bijdraagt)
Arbeidsmarkt
Arbeidsmarkt = geheel van vraag en aanbod
Aanbod
Alle werkenden en werkzoekenden (beroepsbevolking)
Vraag
Bezette banen en vacatures
Vanuit bedrijven en overheid
Arbeidsmarkt
Krappe arbeidsmarkt = meer arbeidsplaatsen dan werknemers
Tekort aan werknemers
Vraag groter dan aanbod
Hogere lonen en betere voorwaarden
Ruime arbeidsmarkt = overschot op de arbeidsmarkt
Aanbod groter dan vraag
Werkloosheid
Lagere lonen en slechtere voorwaarden
Arbeidsmarkt
Overheid speelt een rol in het bieden van gelijke kansen
Werkloosheid
Vijf soorten
Structureel (product vervangen, nieuwe technieken)
Regionaal
Seizoen
Frictie (tijd tussen studie en werk of twee banen)
Conjunctureel (schommelingen in de economie)
Werkloosheid
Vicieuze cirkel:
Werkloosheid
Loon-prijsspiraal = vicieuze cirkel tussen lonen en prijzen
UWV
registreert werklozen
arbeidsbemiddeling
werkloosheidsuitkering (lager dan het loon)
Verborgen werkloosheid = niet geregistreerd
Werkloosheid
Overheid neemt maatregelen tegen werkloosheid (zie samenvatting)
Verhogen van inkomens of verlagen belasting
Verhogen van overheidsuitgaven door aanbesteden van werk
Verlagen van prijzen door innovatie
Beïnvloeden van loonkosten via belastingen
Loonkostensubsidies
Verkorting van arbeidstijd
Verlenging van bedrijfstijd
Werkloosheid
Overheid neemt maatregelen tegen werkloosheid (zie samenvatting)
Kinderopvang
Scholing
Scholing als kostenpost en investering
Werkloosheid kan meerdere landen beïnvloeden
Voorbeeld: veel werkloosheid in Griekenland, waardoor veel Grieken naar Nederland komen, hierdoor raken mensen in Nederland werkloos.
Te berekenen valt dat Grieken gemiddeld 47% meer uren werken dan de Nederlanders. De jaarproductie van Grieken ligt niet 47% hoger dan die van Nederlanders. Die is minder dan 47%Hoe komt dat?
De arbeidsproductiviteit per uur van Grieken is hoger dan die van Nederlanders
De arbeidsproductiviteit per uur van Grieken is lager dan die van Nederlanders
Griekenland heeft meer werkenden dan Nederland
Griekenland heeft minder werkenden dan Nederland
Nu Stijn gaat werken, is zijn inkomen niet veel hoger dan met een volledige Wajong uitkering. Toch wil hij graag blijven werken. Noem twee arbeidsmotieven, anders dan een financieel motief, voor Stijn om toch te werken
Bij een koeienboerderij wordt de arbeidsproductiviteit gemeten in liters melk per gewerkt uur. De koeien worden gemolken met een melkmachine. Welke aanpassing zal de arbeidsproductiviteit per gewerkt uur doen stijgen?
Een snellere melkmachine
Extra personeel aannemen
Het personeel langer laten werken
Minder koeien gaan houden
In Drimmelen zijn Bart en Klazien de hardwerkende eigenaren van boerderijcamping Groene Hoeve. Het bedrijf heeft 30 kampeerplaatsen en 10 vakantiehuisjes. Afgelopen jaar zijn meer gasten en overnachtingen dan ooit tevoren geboekt. Ze hebben dat voor elkaar gekregen met minder personeel. Welke conclusie is juist?
De arbeidsproductiviteit per jaar is gedaald
De arbeidsproductiviteit per jaar is gestegen
De arbeidsproductiviteit per jaar is gelijk gebleven
Leg uit hoe een betere arbeidsverdeling de arbeidsproductiviteit kan verhogen
Edwin wil maatregelen gaan nemen om de arbeidsproductiviteit per uur te verhogen. Door welke maatregel kan de productiviteit toenemen?
Arbeidsverdeling toepassen
Meer personeel aannemen
Meer verschillende opdrachten laten uitvoeren
Werknemers meer dagen laten werken
Mede door de economische crisis en de bezuinigingen die de regering doorvoert, is er op de arbeidsmarkt sprake van relatief veel aanbod van arbeid. Wat zijn de aanbieders van arbeid?
bedrijven
bedrijven en overheid
werkzoekenden
werkzoekenden en werkenden
Welke instantie bemiddelt in Nederland tussen vragers naar en aanbiders van werk?
CBS
FTE
NIBUD
UWV
Als zzp'ers al meerdere jaren geen opdrachten meer kunnen vinden, melden zij zich uiteindelijk aan bij het UWV en worden officieel geregistreerd als werkloos. Geef een financiële reden waarom ze zich aanmelden bij het UWV.
Arno's vrouw vindt het vervelend dat ze minder inkomen hebben nu Arno werkloos is. In tegenstelling tot zijn vrouw maakt Arno zich meer druk om andere nadelen van het werkloos zijn. Noem twee andere nadelen.
In de jaren tachtig werden veel werkweken in Nederland verkort van 40 uur naar 38 uur en zelfs 36 uur om op deze manier de werkloosheid terug te dringen. Leg uit hoe door het verkorten van de werkweek de werkloosheid kon afnemen.
Werkloosheid kost de overheid veel geld, omdat ze hierdoor veel belastingontvangsten misloopt. Geef een ander financieel gevolg voor de overheid wanneer de werkloosheid hoog is.