Ontwikkelingspsychologie | week 1 | Les 2 (alleen prenataal)

Ontwikkelingspsychologie

Periode 1

Les 2


Kiezen van een aanpak

1 / 39
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 39 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ontwikkelingspsychologie

Periode 1

Les 2


Kiezen van een aanpak

In deze les

  • Planning periode 1

  • Lesdoelen

  • Theorie + vragen in LessonUp

  • Check lesdoelen behaald? 

  • Vooruitblik volgende les

Planning periode 1

Les 1: Kennismaken met het thema

Les 2: Prenatale ontwikkeling  

Les 3: Baby

Les 4: Dreumes

Les 5: Peuter

Les 6: Jong basisschoolkind

Les 7:  Ouder basisschoolkind


Lesdoelen

Aan het eind van de les...

  • ... kan je een aantal omgevingsfactoren noemen die van invloed zijn op de ontwikkeling van de ongeboren baby. 

  • ... kan je van een aantal omgevingsfactoren noemen welke invloed zij hebben in de prenatale fase. 

Theorie

  • Prenatale fase


Maak aantekeningen tijdens de uitleg van de theorie. Dit helpt de stof beter tot je te nemen. 

Prenatale fase

  • Erfelijkheid

  • Omgevingsfactoren

  • Rol sociaal werker


Erfelijkheid

  • De prenatale ontwikkeling verloopt voor iedereen op dezelfde manier.

  • Toch is ieder mens uniek.

Dit komt doordat:

  • de vader via de spermacel de helft van de genen aanlevert,

  • en de moeder via de eicel de andere helft.

Bij de versmelting van spermacel en eicel ontstaat telkens een unieke combinatie.

  • Daarom verschillen broers en zussen ook van elkaar.

Omgevingsfactoren

Het precieze effect van omgevingsfactoren op de ongeboren vrucht, noemen we teratogene effecten. 

Omgevingsfactoren

Niet alleen de genen bepalen hoe een baby zich ontwikkelt in de buik, maar ook invloeden van buitenaf. 


Aan wat voor dingen kan je dan denken?


Omgevingsfactoren

Hoe sterk die invloeden doorwerken hangt af van drie dingen:


  • Welke factor het is (bijvoorbeeld roken of een infectie).

  • Hoe lang en hoe heftig de baby eraan wordt blootgesteld.

  • Het moment in de zwangerschap waarop het gebeurt (sommige fases, zoals de eerste weken waarin organen gevormd worden, zijn veel kwetsbaarder).

Omgevingsfactoren

Kort gezegd: dezelfde prikkel kan in een vroeg stadium heel schadelijk zijn, terwijl die later minder of een ander effect heeft.

Omgevingsfactoren

  • Alcohol en roken

  • Middelen

  • Straling en chemische stoffen

  • Gezondheid en welzijn moeder 

Alcohol

  • Foetale alcoholsyndroom (FAS) of foetale alcoholeffecten

  • Gif verstoort hersenontwikkeling -> neurologische afwijkingen


Neurologische afwijking = 

  • verstandelijke beperking

  • leerproblemen

Roken

  • Minder zuurstof beschikbaar

  • Ademhaling ongeboren kind vertraagt

  • Grotere kans op miskraam of sterkte in babytijd

  • Laag geboortegewicht

  • Meer risico op verstandelijke beperking

  • In de loop van het leven: hart- en ademhalingsproblemen


Hoe meer en hoe langer de vrouw rookt, hoe groter de problemen. 

Middelen

Marihuana -> zelfde effecten als roken:

  • Langere termijn: snel geïrriteerde, afgeleide kinderen


 Cocaïne, methadon of heroïne:

  • Laag geboortegewicht

  • Zichtbare geboorteafwijkingen

  • Reageren vlak en zijn vaak ontroostbaar

  • Zelf verslaafd ter wereld komen: gevaarlijk

Middelen

Medicijnen -> ernstige beperkingen


Aspirines: bloedingen en achterstanden in fysieke groei

Anticonceptiemiddelen: invloed op de hersenstructuren 

Straling en chemische stoffen

  • Aantasting hersenfuncties

  • Erfelijke mutaties van de ei- en zaadcellen

  • Verhoging risico op miskraam, doodgeboorte, fysieke misvormingen en hersenafwijkingen

Gezondheid en welzijn moeder

  • Rode hond: doofheid, oogafwijking, verstandelijke beperking

  • Hiv: van moeder op kind doorgegeven

  • Genitale herpes of syfilis: miskraam, doofheid, blindheid, verstandelijke beperking

  • Infectieziekte toxoplasmose: miskraam, ernstige hersenafwijkingen, oogafwijkingen 

Gezondheid en welzijn moeder

  • Ondervoeding: belemmering uitbouw zenuwstelsel, laag geboortegewicht, hartziekten

  • Te kort aan foliumzuur: verhoogde kans openruggetje, onvolgroeide hersenen, vroeggeboorte

  • Intense stress: overproductie cortisol, vroeggeboorte, laag geboortegewicht, lange termijn -> vatbaarder voor allergieën en meer prikkelbaar 

Gezondheid en welzijn moeder

Risico bepaalde complicaties hangt af van:

  • leeftijd zwangere vrouw


Hoe korter gemenstrueerd: hoe groter de kans op vroeggeboorte en laag geboortegewicht. 

Oudere vrouwen: meer kans op kind met syndroom van Down. 

Binnen een half jaar weer zwanger: meer kans op vroeggeboorte. 

Hoe heet het precieze effect van omgevingsfactoren op de ongeboren vrucht?

A

genetisch effect

B

prenataal effect

C

embryonaal effect

D

teratogene effect

Oefening

6 meerkeuzevragen in LessonUp over de omgevingsfactoren. 

Gebruik je aantekeningen. 


Hoe sterk omgevingsfactoren invloed hebben op de ongeboren baby, hangt af van drie dingen. Welke van de onderstaande opties klopt niet?

A

Het geslacht van de baby.

B

Welke factor het is (bijvoorbeeld roken of een infectie).

C

Hoe lang en hoe heftig de baby eraan wordt blootgesteld.

D

Het moment in de zwangerschap waarop het gebeurt.

Welke omgevingsfactor veroorzaakt het FAS?

A

alcohol

B

roken

C

middelen

D

straling

Wat doet het gif van alcohol op de ongeboren vrucht?

A

Het veroorzaakt blindheid.

B

Het verstoort de hersenontwikkeling, waardoor neurologische afwijkingen ontstaan.

C

Het tast uitsluitend de botgroei aan, waardoor het skelet niet verder kan ontwikkelen.

D

Het maakt de huid van de baby extreem dun en kwetsbaar.

Welke van de onderstaande combinaties van omgevingsfactor en effect klopt?

A

Ondervoeding → verhoogde kans op openruggetje

B

Tekort aan foliumzuur → laag geboortegewicht en hartziekten

C

Intense stress → overproductie cortisol en grotere kans op vroeggeboorte

D

Tekort aan foliumzuur → sneller herstel van de moeder na de bevalling

Welke van de onderstaande beweringen over de invloed van straling en chemische stoffen tijdens de zwangerschap is onjuist?

A

Ze kunnen leiden tot aantasting van hersenfuncties.

B

Ze verhogen het risico op miskraam en doodgeboorte.

C

Ze veroorzaken erfelijke mutaties van de ei- en zaadcellen.

D

Ze zorgen altijd voor een sterker immuunsysteem bij de baby.

Welk van de onderstaande beweringen over drugsgebruik tijdens de zwangerschap klopt?

A

Marihuana veroorzaakt een verhoogde kans op hartziekten bij de baby.

B

Cocaïne, methadon of heroïne kunnen leiden tot een laag geboortegewicht en zichtbare afwijkingen.

C

Marihuana zorgt voor een hoger geboortegewicht en rustige kinderen.

D

Cocaïne, methadon of heroïne hebben geen invloed op het gedrag van pasgeboren baby’s.

Prenatale fase

  • Erfelijkheid

  • Omgevingsfactoren

  • Rol sociaal werker


Rol sociaal werker

  • Je hebt te maken met (toekomstige) ouders en hun ongeboren kinderen.

  • Je informeert ouders over risico’s, zoals alcohol- en drugsgebruik tijdens de zwangerschap.

  • Bij verslaving van de moeder kan je doorverwijzen naar de juiste hulpverlening.

  • Vrijwillige hulpverlening heeft de voorkeur, maar verplichte hulp kan worden ingezet om schade aan het kind te beperken of te voorkomen.

Rol sociaal werker

  • Veilig Thuis kan advies geven over handelen in dit soort situaties.

  • Niet alle baby’s worden gezond geboren; ouders moeten soms leren omgaan met de beperkingen van hun kind.

  • Je kan ouders doorverwijzen naar instanties of organisaties die ondersteuning bieden bij ontwikkelingsstimulering van het kind.

Oefening

3 meerkeuzevragen in LessonUp over de rol van de sociaal werker. 

Gebruik je aantekeningen. 


Wat is een belangrijke taak van de sociaal werker in relatie tot (toekomstige) ouders?

A

Zelf medische behandelingen uitvoeren bij verslaafde moeders.

B

Ouders informeren over de gevaren van alcohol en drugs tijdens de zwangerschap.

C

Controleren of ouders genoeg babyspullen hebben aangeschaft.

D

Zelf beslissen of een kind uit huis geplaatst moet worden.

Wat heeft de voorkeur wanneer een moeder verslaafd is tijdens de zwangerschap?

A

Direct verplichte hulpverlening inzetten.

B

De situatie negeren, omdat het een privézaak is.

C

De moeder zelf laten beslissen of ze stopt met middelengebruik.

D

Vrijwillige hulpverlening inschakelen.

Welke instantie kan een sociaal werker raadplegen over hoe te handelen in situaties van kindermishandeling of verwaarlozing?

A

Veilig Thuis

B

De gemeente

C

Jeugdzorg Nederland

D

De huisarts

Prenatale fase

  • Erfelijkheid

  • Omgevingsfactoren

  • Rol sociaal werker


In deze les

  • Planning periode 1

  • Lesdoelen

  • Theorie + vragen in LessonUp

  • Check lesdoelen behaald? 

  • Vooruitblik volgende les

Check lesdoelen behaald?

Aan het eind van de les...

  • ... kan je een aantal omgevingsfactoren noemen die van invloed zijn op de ontwikkeling van de ongeboren baby. 

  • ... kan je van een aantal omgevingsfactoren noemen welke invloed zij hebben in de prenatale fase. 


Bespreek met degene naast je bovenstaande lesdoelen. Zijn ze voor jou allebei behaald?

Vooruitblik volgende les

Les 1: Kennismaken met het thema

Les 2: Prenatale ontwikkeling

Les 3: Baby

Les 4: Dreumes

Les 5: Peuter

Les 6: Jong basisschoolkind

Les 7: Ouder basisschoolkind